III SA/Wa 734/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-08

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Maciej Kurasz, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wykazał, że złożył rezygnację z funkcji przed powstaniem zaległości lub przed momentem, w którym należało zgłosić wniosek o upadłość?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a zobowiązanie powstało w czasie pełnienia przez niego funkcji. Rezygnacja z funkcji członka zarządu po powstaniu zobowiązania lub po momencie, w którym należało zgłosić wniosek o upadłość, nie zwalnia z odpowiedzialności. Ciężar wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub postępowanie układowe spoczywa na członku zarządu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności M.G. za zaległości podatkowe spółki "T." Sp. z o.o. z tytułu podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego orzekł o odpowiedzialności M.G. jako prezesa zarządu spółki, wskazując na bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. M.G. zarzucała m.in. naruszenie przepisów dotyczących ustalenia okresu pełnienia funkcji, przyczyn niezgłoszenia wniosku o upadłość oraz pominięcie dowodów wskazujących na jej rezygnację z funkcji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za grudzień 2002 r. oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego w P. ("Naczelnik Urzędu Celnego") decyzją z [...] listopada 2008 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącej – M.G., za zaległość podatkową "T." Sp. z o.o. ("Spółka") z tytułu podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. w kwocie 1.114.060,- zł wraz z odsetkami za zwłokę wynoszącymi 718.706,- zł oraz należnymi kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 127.805,40 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w związku z wydaniem decyzji określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za grudzień 2002r., na podstawie doręczonego 14 grudnia 2007r. tytułu wykonawczego Nr [...] z 13 grudnia 2007r., skutecznie wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec majątku Spółki. W oparciu o protokół poborcy skarbowego z 14 grudnia 2007r. ustalono, że działalność gospodarcza Spółki została zawieszona i nie przynosi dochodów. Lokal, w którym mieściła się siedziba Spółki był wydzierżawiony, a umowa dzierżawy została wypowiedziana. Dokonano również zajęcia ruchomości Spółki: zestawu komputerowego - 1 szt., drukarki [...] - 1 szt., programu [...] - 1 szt., programu [...] - 1 szt., programu [...] - 1 szt., programu [...] (kadry) - 1 szt., fotela [...] - 1 szt., biurka [...] - 1 szt., regału otwartego [...] - 1 szt. Ponadto stwierdzono, że innego majątku ruchomego i nieruchomego Spółka nie posiada. Organ wskazał również, że dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w kilkudziesięciu bankach. Zajęcia rachunków bankowych nie doprowadziły do wyegzekwowania należności podatkowej w podatku akcyzowym Na podstawie powyższych czynności ustalono, iż Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. Organ powołał się na przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późń. zm.) - dalej: "O.p.", tj. art. 107 (odpowiedzialność osób trzecich) i art. 116 (odpowiedzialność członków zarządów spółek kapitałowych). W oparciu o zgromadzony materiał stwierdził, iż w okresie powstania zaległości Skarżąca była prezesem zarządu Spółki. Odnosząc się do przesłanek wyłączających odpowiedzialność, o których mowa w art. 116 § 1, wyjaśnił, iż "właściwy czas" należy rozumieć w oparciu o treść art. 10 i 21 ust. 1 ustawy z 28. lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60 poz. 535 z późn. zm.) – dalej:"p.u.n.". Organ zaznaczył również, iż Skarżąca, pomimo wezwania, nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części oraz nie wykazała, że został zgłoszony wniosek o upadłość Spółki. W odwołaniu od decyzji z [...] listopada 2008 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie: - art. 116 § 1 i § 2, w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 O.p. poprzez niedokonanie prawidłowego ustalenia okresu, w jakim M.G. pełniła funkcję członka zarządu Spółki oraz nieustalenie przyczyn, dla których Skarżąca nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, a także nieustalenie czasu w którym wniosek taki należało zgłosić; - art. 122 ustawy O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; - art. 180 § 1 O.p. poprzez pominięcie dowodów: pisma Skarżącej zawierającego oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki z dniem 10 maja 2004 r., pisma pełnomocnika Skarżacej z 15 listopada 2007 r. informującego o wygaśnięciu mandatu Skarżącej, pisma z 30 czerwca 2004 r. do sądu rejestrowego z informacją o wygaśnięciu mandatu oraz pisma z informacją o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, a także poprzez zaniechanie przesłuchania z urzędu w sprawie jako świadków: Z.B., A.S. oraz R.H. na okoliczność sytuacji finansowej Spółki w latach 2002-2008; - art. 187 § 1 O.p., w zw. z art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. - art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie powstania zaległości podatkowych. - art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych poprzez przyjęcie, że do wygaśnięcia mandatu członka zarządu w spółce z o.o. konieczne jest wykreślenie członka zarządu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Ponadto w piśmie z 12 sierpnia 2009r. Skarżaca podniosła, iż o odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe Spółki można mówić od chwili doręczenia decyzji o poniesieniu odpowiedzialności wszystkim osobom, które tę odpowiedzialnośc mogą ponosić. Tymczasem w niniejszej sprawie pominięto innego członka zarządu Spółki, Z.B. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył art. 118 § 1 O.p. wskazując, iż w niniejszej sprawie zachowano termin określony w powyższym przepisie. Z treści art. 107 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 O.p. wywiódł, że przesłanki związane z odpowiedzialnością można podzielić na pozytywne i negatywne. Zaznaczył, iż organ podatkowy powinien stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, a w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności uwalniające ją od odpowiedzialności. W kwestii zaistnienia pozytywnych przesłanek stwierdził, iż z odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego rejestru Sądowego z [...] września 2008 wynika, iż przedmiotowe zaległości dotyczą zobowiązań powstałych w czasie pełnienia przez Skarżącą obowiązków członka zarządu. Wyjaśnił, iż termin "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu w danym okresie. Podtrzymał również ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce. W ocenie organu, z akt sprawy wynika także, iż nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a Skarżąca nie wykazała, że niezgłoszenie tego wniosku oraz brak postępowania układowego nastąpił nie z jej winy. Odnosząc się do zarzutu nieprzesłuchania wskazanych przez Skarżącą świadków, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że okoliczność, w związku z którą mieliby zostać przesłuchani, została wystarczająco wyjaśniona przy pomocy innych dowodów. Odnośnie kwestii pominięcia wymienionych w odwołaniu dokumentów wskazujących na rezygnację Skarżącej z funkcji członka zarządu organ zauważył, iż przedmiotowa odpowiedzialność Skarżącej dotyczy zaległości podatkowych powstałych w grudniu 2002 r. Tymczasem pismo o rezygnacji jest opatrzone datą 10 maja 2004r. Ustosunkowując się zaś do zarzutu pominięcia w niniejszym postępowaniu innego członka zarządu Spółki wyjaśnił, iż w świetle regulacji procesowych dopuszczalne jest prowadzenie odrębnych postępowań w stosunku do poszczególnych członków zarządu, jak również jednego postępowania podatkowego wobec wszystkich. Zaznaczył również, że organ I instancji decyzją z [...] sierpnia 2008 r. orzekł o odpowiedzialności Z.B. za zaległości podatkowe Spółki. w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy grudzień 2002 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz należnymi kosztami egzekucyjnymi. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie. Zarzuciła naruszenie: - art. 107 § 1 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 133 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe Spółki przeciwko wszystkim osobom mogącym taką odpowiedzialność ponosić oraz nieuwzględnienie, że za zaległości podatkowe Spółki Skarżąca odpowiada solidarnie wraz z pozostałymi osobami pełniącymi funkcję członka zarządu w dacie powstania zaległości podatkowej, jak również Skarżąca odpowiada solidarnie wraz zeSpółką -art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 O.p. poprzez niedokonanie prawidłowego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. - art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, - art. 180 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przesłuchania z urzędu jako świadków Z.B., A.S. oraz R.H. - art. 187 § 1O.p. w zw. z art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 210 § 1 pkt. 6 i § 2 O.p. przez pozorne uzasadnienie treści zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień Skarżącej i jej pełnomocnika. W uzasadnieniu podniosła, iż egzekucja przeciwko Spółce nie została przeprowadzona w sposób wyczerpujący, gdyż nie podjęto próby egzekucji po dacie wydania decyzji o odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu Spółki. Skarżąca wskazała również, że organ odwoławczy nie dokonał ustaleń w zakresie kondycji finansowej Spółki pod kątem istnienia przesłanek do złożenia wniosku o upadłość Spółki. Tymczasem, w ocenie Skarżącej, sytuacja finansowa Spółki w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu nie uzasadniała składania wniosku o upadłość albo wszczęcia postępowania układowego, a po rezygnacji z dniem 10 maja 2004r. nie miała wpływu na decyzję podejmowane w Spółce. Podniosła także, iż odmówiono przesłuchania wskazanych przez Skarżącą świadków, pomimo że zeznania tych osób dotyczyły istotnej w sprawie okoliczności. Skarżąca zaznaczyła, że organ zaniechał precyzyjnego ustalenia okresu pełnienia przez nią funkcji członka zarządu Spółki. Zdaniem Skarżącej, w zaskarżonej decyzji nie ustalono momentu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, przez co nie wyjaśniono, czy moment ten nie nastąpił w czasie, gdy Skarżąca nie była uprawniona do złożenia ww. wniosków. Ponadto zarzucono w skardze, iż prowadzono postępowanie wyłącznie z udziałem Skarżącej, pomijając innego członka zarządu- Z.B. Nie wskazano, że odpowiedzialność Skarżącej ma charakter odpowiedzialności solidarnej, nie określono także innych osób które powinny tę odpowiedzialność ponosić. W ocenie Skarżącej, dopuszczalność prowadzenia odrębnych postępowań w stosunku do poszczególnych członków zarządu nie zwalnia organu od orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członków zarządu wobec siebie i Spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu żadna z ww. przesłanek, pozwalających na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego lub stwierdzenie ich nieważności nie została spełniona w rozpoznawanej sprawie. Sąd wskazuje ponadto, że przepisy normujące odpowiedzialność osób trzecich, zawarte w Ordynacji podatkowej, można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej z nich należą te, które kształtują generalne zasady odpowiedzialności osób trzecich, zamieszczone w art. 107-109 oraz art. 118-119 O.p. W przepisach art. 110-117 określono natomiast odpowiedzialność poszczególnych kategorii osób. W tej drugiej grupie przepisów znalazły się uregulowania zawarte w art. 116 O.p., dotyczące odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to unormowania stanowiły podstawę prawną w rozpoznawanej sprawie do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe Spółki, w której pełniła ona funkcję prezesa zarządu. Zaległości te dotyczyły podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wysokość zaległości i odsetek wynikała z wydanej wobec Spółki decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] grudnia 2007 r. Przepis art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., kiedy powstało zobowiązanie Spółki za grudzień 2002 r., stanowił, iż za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie natomiast z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki, określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Z powyższych przepisów wynika więc, że przesłankami odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są: - bezskuteczność egzekucji wobec spółki, - powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki, - niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo niewykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku, - niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. Przesłanki te można podzielić generalnie na dwie grupy, a więc na tzw. przesłanki pozytywne, czyli fakt pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w okresie, w którym powstały niespłacone zobowiązania podatkowe oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki - do ich wykazania zobowiązany jest organ podatkowy oraz na tzw. przesłanki negatywne (określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.), a więc takie, których wystąpienie powoduje wyłączenie odpowiedzialności, a obowiązek ich wykazania zasadniczo spoczywa na członku zarządu. Sąd stwierdza, że, jeżeli chodzi o pierwszą z przesłanek pozytywnych wskazaną w treści art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p., czyli pełnienie przez Skarżącą obowiązków członka zarządu Spółki w okresie, którego dotyczy decyzja (grudzień 2002 r.), jej spełnienie jest niewątpliwe. Zdaniem Sądu rację mają organy podatkowe, że na podstawie znajdujących się w aktach sprawy materiałów źródłowych (odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS, według stanu na dzień 24 czerwca 2008 r. - k. 167-170 akt podatkowych, odpisu KRS z [...] września 2008 r. - k. 194-196 akt podatkowych) - okolicznością bezsporną jest to, że Skarżąca była członkiem zarządu w chwili, gdy powstała ww. zaległość podatkowa Spółki. Wprawdzie w toku postępowania Skarżąca wskazywała, iż istnieje rozbieżność między danymi ujawnionymi w KRS, a stanem rzeczywistym, jednakże dotyczyło to faktu złożenia przez nią rezygnacji z funkcji członka zarządu Spółki 10 maja 2004 r. Ostatnia data, jak prawidłowo podniósł DIC w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie miała znaczenia dla zakresu odpowiedzialności, wynikającej z art. 116 § 2 O.p., skoro zdarzenie, na które powołuje się Skarżąca miało miejsce po powstaniu zobowiązania w podatku akcyzowym za grudzień 2002 r. Prawidłowe jest również stanowisko DIC, że relewantna jest również okoliczność pełnienia bądź też niepełnienia funkcji członka zarządu Spółki w dacie wydania decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania. Z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. wynika bowiem, że zobowiązanie w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa, a Spółka jest zobowiązana do wykonania zobowiązania w terminie i wysokości prawem przewidzianych. W związku z tym Sąd stwierdza, że trafne jest uznanie organów podatkowych obu instancji, oparte na znajdujących się w aktach sprawy dowodach, że spełniona została pierwsza z przesłanek wskazanych w dyspozycji art. 116 § 1 O.p., warunkująca przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na Skarżącą za zaległości podatkowe Spółki. Nie było w związku z tym konieczne prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w zakresie wskazywanym przez Skarżącą. Naczelnik Urzędu Celnego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ustosunkował się do treści wniosków dowodowych strony. Sąd stwierdza ponadto, że stosownie do treści art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organy podatkowe wykazały, na podstawie dowodów z akt sprawy, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu, gdy powstała zaległość podatkowa Spółki, za którą odpowiedzialność podatkową przeniesiono na Skarżącą. W związku z tym zarzuty zawarte w skardze o naruszeniu art. 116 § 1 i 2, art. 122, art. 180, art. 187 O.p. nie mogą być uznane za zasadne. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji z powodu zastrzeżeń Skarżącej odnośnie braku orzeczenia przez organy podatkowe obu instancji w sentencjach decyzji o odpowiedzialności solidarnej wszystkich członków zarządu wobec siebie oraz Spółki. Sąd w związku z tym zarzutem zauważa, że DIC w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podtrzymując ustalenia NUC w tym zakresie wyjaśnił, po odwołaniu się do treści art. 107 § 1 i art. 116 § 1 O.p., że Skarżąca ponosi odpowiedzialność solidarną ze Spółką i drugim członkiem zarządu Spółki, tj. Z.B, o którego odpowiedzialności za ww. zaległość NUC orzekł w odrębnej decyzji. Stwierdzono również, że odpowiedzialność solidarna wynika wprost z art. 116 § 1 O.p. W ocenie Sądu, uchybienie w postaci niewskazania w sentencji decyzji informacji o solidarnej ze Spółką i innym członkiem zarządu, wobec którego za ten sam okres prowadzono postępowanie o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki oraz w decyzji odpowiedzialność tą przeniesiono – nie mogło być uznane za naruszenie przepisów prawa mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Stanowisko takie ma też oparcie w uchwale NSA z 9 marca 2009r. sygn. akt I FPS 4/08, w której wskazano na obowiązek prowadzenia postępowań w odniesieniu do wszystkich członków zarządu pełniących swoje funkcje w dacie powstania zaległości. Wszczęcie zatem wobec wszystkich członków zarządu postępowań w sprawie odpowiedzialności podatkowej za ww. zaległość Spółki, oznacza spełnienie warunku solidarności, wynikającego z art. 116 § 1 O.p. Ponadto z akt sprawy wynika, iż w oświadczeniu o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej - druk ORD-H z dnia 12 stycznia 2007 r. "T." sp. o.o. nie wykazała majątku. W dniu 14 grudnia 2007 r. posiadany przez spółkę majątek nie wystarczał na zaspokojenie długów. Tego dnia poborca skarbowy Izby Celnej w W. sporządził protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z którego wynika, że działalność gospodarcza Spółki została zawieszona i nie przynosi dochodów. Lokal położony przy ul. [...], w którym mieściła się siedziba Spółki, był wydzierżawiony, a umowa dzierżawy została wypowiedziana. Poborca skarbowy Izby Celnej w W. dokonał zajęcia ruchomości, które zostały również zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w dniu 15 grudnia 2004 r., w ramach prowadzonego postępowania zabezpieczającego. Z ustaleń poborcy skarbowego Izby Celnej w W. wynika, że innego majątku ruchomego i nieruchomego "T.l" sp. z o.o. nie posiada. W toku prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w W. postępowania egzekucyjnego dokonano także zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank [...]. W piśmie z 31 grudnia 2007 r. Bank [...] poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz, że łączną egzekucję z rachunku Spółki prowadzi Komornik Sądowy [...]. Z informacji uzyskanych od Komornika [...] wynika, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika zostało zakończone w dniu 14 listopada 2007 r. wskutek bezskuteczności. Zgodnie z pismem Banku [...] z dnia 31 marca 2008 r. łączną egzekucję z rachunku bankowego dłużnika przejął Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., a na rachunku “T." sp. z o.o. brak jest środków na pokrycie egzekwowanych zobowiązań pieniężnych. Jednocześnie w piśmie z dnia 28 maja 2008 r. Bank Handlowy w W. poinformował, że poza tytułami egzekucyjnymi Dyrektora Izby Celnej w W. do rachunku “T." sp. z o.o. zgłoszone zostały tytuły egzekucyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Naczelnika Urzędu Skarbowego W., Komornika Sądowego [...] oraz zabezpieczenia od Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. Prawidłowe jest zatem przyjęcie przez organy podatkowe obu instancji, a przede wszystkim przez DIC w zaskarżonej decyzji, że na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy możliwe było stwierdzenie, że zaszła druga z przesłanek pozytywnych z art. 116 § 1 O.p. do przeniesienia na Skarżącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Sąd stwierdza, że znaczna część argumentacji zawartej w skardze oraz formułowanych na jej podstawie zarzutów odnosi się do kwestii niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcia postępowania układowego. Zasadniczo rzecz biorąc, na co wskazywał DIC w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, wykazanie tej przesłanki, a więc braku winy, iż wniosek taki nie został złożony, spoczywa na członku zarządu. Skarżąca wielokrotnie podkreślała, iż w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki, a więc do momentu złożenia przez nią rezygnacji z uczestniczenia w zarządzie - 10 maja 2004 r., Spółka na bieżąco regulowała swoje zobowiązania, a jej sytuacja finansowa była dobra i nie uzasadniała składania wniosku o upadłość względnie wszczęcia postępowania układowego. Skarżąca twierdziła więc, iż w okresie kiedy Spółka stała się niewypłacalna, nie pełniła już funkcji członka zarządu i w związku z tym nie ponosi winy w niezłożeniu powyższego wniosku. W tym kontekście Skarżąca zarzuca organom podatkowym, iż te - z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów O.p. normujących zasady odpowiedzialności osób trzecich, tj. art. 107, art. 108 i art. 116 oraz dotyczących powinności tych organów w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 O.p. - nie poczyniły ustaleń zmierzających do wyjaśnienia, jaka była sytuacja finansowa Spółki w okresie, gdy Skarżąca była członkiem jej zarządu oraz nie ustaliły czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, tj. konkretnej daty, w której zdaniem organów podatkowych, najpóźniej wniosek taki należało złożyć. Zdaniem Skarżącej, brak ustaleń w tym zakresie pozbawił ją z kolei możliwości wykazania, iż nie ponosi ona winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki albo wszczęcia postępowania układowego. Sąd, odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdza, że Skarżąca w swoim stanowisku nie uwzględniła okoliczności i konsekwencji prawnych, które wynikają z wydanej wobec Spółki decyzji dotyczącej podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. Wprawdzie decyzja ta została wydana w 2007 r., ale dotyczy zobowiązań, które powstają w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a więc z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W takim przypadku wydana w trybie art. 21 § 3 O.p. decyzja podatkowa ma charakter deklaratoryjny. Potwierdza więc jedynie istnienie zobowiązania podatkowego w określonej w niej wysokości, do wykonania, którego podatnik był zobowiązany w terminach określonych w przepisach. Oznacza to zatem, że Spółka, obiektywnie rzecz biorąc, powinna była uiścić podatek akcyzowy w wysokości wynikającej ze wskazanej wyżej decyzji, w wymaganym terminie tj. do 27 stycznia 2003 r. Zaś po jego upływie nieuiszczona kwota podatku stawała się zaległością podatkową. W sprawie mamy więc do czynienia z sytuacją, w której wierzyciel podatkowy (publicznoprawny) Spółki nie otrzymał należnych mu kwot podatku akcyzowego, gdyż Spółka w oczywisty sposób jest niewypłacalna. Należy przy tym wskazać, iż do sytuacji tej nie doszło w sposób stopniowy, na skutek rozmaitego rodzaju niesprzyjających uwarunkowań ekonomicznych, polegających, np. na trudnościach w znalezieniu zbytu na oferowane wyroby, spadku cen na nie, niewypłacalności kontrahentów, zaostrzaniu się konkurencji na rynku i spadku rentowności, a w związku z tym narastaniem problemów z płynnością finansową, co czyniłoby istotnie zasadnym przy badaniu kwestii "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, analizowanie sytuacji ekonomicznej Spółki na przestrzeni lat 2003-2008, czego domagała się Skarżąca zarzucając organom podatkowych nieprzesłuchanie z urzędu w charakterze świadków na powyższą okoliczność wymienionych przez nią osób. W sprawie podstawowym i jedynym powodem, iż doszło do niewypłacalności Spółki było to, iż Spółka ta - jak wynika z ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] grudnia 2007 r. wydanej wobec Spółki, że Spółka mimo dobrej kondycji finansowej, wynikającej ze sprawozdań finansowych za 2002 r. i 2003 r., zaniżała należy podatek akcyzowy za okres od marca do grudnia 2002 r. i naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatku łącznie w wysokości [...] zł. Spółka sprzedawała olej napędowy kupiony z nieznanego źródła. Przedmiotem działalności Spółki była sprzedaż hurtowa paliw stałych, ciekłych i gazowych oraz produktów pochodnych. W okresie objętym decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...] grudnia 2007 r., tj. za grudzień 2002 r. Skarżąca była prezesem zarządu Spółki, o czym mowa wyżej. Sąd stwierdza, że organy podatkowe, badając kwestię właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nie są zobowiązane, jak oczekuje tego Skarżąca, do wskazania konkretnej daty, kiedy zaistniały przesłanki do złożenia takiego wniosku. Wystarczające jest, jeśli wskażą, a tak było w sprawie, iż bez wątpienia miało to miejsce w okresie, gdy Skarżąca wchodziła w skład zarządu spółki. Nie było więc konieczne wykazanie przez organy podatkowe, czy uwzględniając obiektywnie istniejące, powstałe z mocy prawa zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym, przesłanki te zaszły w grudniu 2002 r. czy na początku 2003 r., czy też dopiero w trakcie 2003 r. Niebagatelna kwota zobowiązania za poszczególne miesiące 2002 r. w wysokości [...] zł, określona w decyzji NUC z [...] grudnia 2007 r. wydanej wobec Spółki, jak również – co jest wiadome Sądowi z urzędu w związku z wyrokami WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2011r. sygn. akt III SA/Wa 2403/10 i z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3198/10 – odpowiednio ponad milion zł należnego zobowiązania za styczeń 2003 r. w podatku akcyzowym oraz kilkusettysięczne kwoty podatku akcyzowego za kolejne miesiące do lipca 2003 r., oraz zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2002 r. w wysokości 3.742.564 zł, określone w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2007 r. - powodują, że prawidłowe jest przyjęcie przez Dyrektora Izby Celnej, że trudna sytuacja finansowa Spółki nie była przejściowa. Skarżąca powinna zatem w okresie pełnienia funkcji członka zarządu zgłosić wniosek o upadłość bądź o wszczęcie postępowania układowego, aby uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki. Przyjęcie zatem przez organy podatkowe, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające Skarżącą od ww. odpowiedzialności jest spójne i logiczne oraz odpowiada dyspozycji art. 191 O.p. Zdaniem Sądu przy dokonywaniu ustaleń w powyższym zakresie organy podatkowe nie naruszyły ponadto żadnej z zasad procesowych wskazanych w skardze, jako naruszone, w tym przede wszystkim zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122 O.p. i znajdującej konkretyzację w art. 187 § 1 O.p. Nie doszło w związku z tym do naruszenia art. 121 O.p. Sąd podkreśla, że Skarżąca nie wykazała natomiast i nawet nie usiłowała tego uczynić, choć w świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. powinna, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki albo o wszczęcie postępowania układowego. Zawarte w skardze twierdzenia Skarżącej, iż gdy była prezesem zarządu Spółki, sytuacja finansowa Spółki była dobra, w oczywisty sposób nie uwzględniają okoliczności, iż Spółka nie płaciła należnych podatków, w tym podatku akcyzowego i VAT, które powstają z mocy prawa i to na bardzo dużą skalę, o czym mowa wyżej. Przyczyną niewypłacalności Spółki było zatem nieuwzględnienie w działalności Spółki i to w czasie, gdy jej prezesem zarządu była Skarżąca, prawidłowych kwot podatku akcyzowego i VAT, niewykazywanie ich w deklaracjach podatkowych oraz brak zapłaty w prawem przewidzianych terminach. Zdaniem Sądu, podnoszona przez Skarżącą okoliczność rezygnacji z funkcji członka zarządu - 10 maja 2004 r., tak jak prawidłowo uznał DIC w zaskarżonej decyzji, nie miała znaczenia przy zakresie odpowiedzialności wynikającym z art. 116 § 2 O.p., skoro zdarzenie, na które powołuje się Skarżąca miało miejsce po powstaniu zobowiązania w podatku akcyzowym za grudzień 2002 r. Sąd stwierdza również, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, nie ma też znaczenia czy członek zarządu pełnił funkcję w dacie wydania decyzji określającej Spółce prawidłową wysokość zobowiązania. Każdy podatnik podatku akcyzowego, a takim była Spółka, jest zobowiązany do zapłaty ww. podatku w terminie i wysokości prawem przewidzianej. Przyjmując nawet za zasadne twierdzenia Skarżącej, iż złożyła w maju 2004 r. skuteczną rezygnację z uczestnictwa w zarządzie Spółki, podkreślić trzeba, iż zaległość, za którą odpowiedzialność przeniesiono na Skarżącą dotyczy grudnia 2002 r. (zobowiązanie powstaje w styczniu 2003 r.), kiedy Skarżąca była jeszcze członkiem zarządu oraz, że powody, które legły u podstaw niewypłacalności Spółki miały miejsce na blisko dwa lata przed rezygnacją Skarżącej z pełnienia funkcji członka zarządu. Sąd, mając na uwadze powyższe - podnoszone w tym zakresie przez Skarżącą zarzuty uznaje za niezasadne. Organy podatkowe, bez naruszenia przepisów normujących ich powinności w zakresie postępowania dowodowego, w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy, zasadnie uznając, iż w świetle art. 116 O.p. istniały podstawy do przypisania Skarżącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku akcyzowego za grudzień 2002 r. Sąd, mając na uwadze wyżej wskazane rozważania i wnioski oraz nie dopatrując się w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło