III SA/Wa 734/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-02
Skład orzekający: Beata Sobocha, Piotr Przybysz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku akt sprawy, które zostały wybrakowane zgodnie z przepisami archiwalnymi?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyłącznie z powodu braku akt sprawy, które zostały wybrakowane. Brak akt nie stanowi przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania ani niedopuszczalności wznowienia. Organ ma obowiązek podjąć działania w celu odtworzenia akt lub wykorzystać inne dostępne dowody, a następnie merytorycznie rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Finansów z 1999 r., powołując się na wyrok Sądu Okręgowego z 2009 r. dotyczący hipotek przymusowych. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, argumentując brak akt sprawy ze względu na ich wybrakowanie po 10 latach. Skarżący w zażaleniu i skardze kwestionował tę argumentację, wskazując na możliwość odtworzenia akt i potrzebę merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny uchylił postanowienia Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. Zasądził od Ministra Finansów na rzecz M. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] lutego 2015r. Minister Finansów, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego M. G., utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] grudnia 2014r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r.
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 22 października 2014r. Skarżący wystąpił do Ministra Finansów o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] czerwca 1999r. oraz uchylenie tej decyzji i unieważnienie decyzji Izby Skarbowej z [...] grudnia1996r. lub uchylenie decyzji Ministra Finansów z [...] lipca1998r. i ponowne rozpatrzenie sprawy w pierwszej instancji. Jako podstawę wznowienia Skarżący wskazał przepis art. 240 § 1 pkt 7 O.p. i powołał się na wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] października 2009r., sygn. akt [...] wydany w przedmiocie hipotek przymusowych. Skarżący wskazał też na przepisy art. 337 O.p oraz art. 156 § 1 pkt 5 i pkt 2 kpa.
Minister Finansów postanowieniem z 3 grudnia 2014r. odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a § 1 O.p. oraz okoliczność nieposiadania akt podatkowych ze względu na ich wybrakowanie i wyeliminowanie z zasobów archiwum zakładowego, po upływie 10 lat, za zgodą wydaną przez Archiwum Akt Nowych w dniu [...] października 2008r., nr [...].
W złożonym na przedmiotowe postanowienie zażaleniu Skarżący wskazał, że przedmiotowe "postanowienie narusza w rażący sposób przepisy prawa i jest niezgodne ze stanem materialnym". W przekonaniu Skarżącego do sprawy wznowienia postępowania wystarczające są decyzje Ministra Finansów, które są w posiadaniu Skarżącego oraz Urzędu Skarbowego w Z.. Minister Finansów winien zatem niezwłocznie wystąpić o udostępnienie posiadanej przez niego oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. dokumentacji. W ocenie Skarżącego wydanie postanowienia na podstawie art. 165a O.p. oraz powoływanie się na przepisy Zarządzenia Dyrektora Generalnego i zgodę Archiwum Akt Nowych stanowi rażącą obrazę przepisów prawa. Przepisy tak niskiej rangi nie mogą rugować przepisów rangi ustawowej, dających prawo do wznowienia postępowania, które nie zostało ograniczone terminem. Jednocześnie Skarżący poinformował, że "na pocztę elektroniczną Ministerstwa przesyłał skany oryginalnych dokumentów".
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] lutego 2015r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skonstatował, że zarzuty powołane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 240 § 1 O.p. wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku zaistnienia wskazanych w tym przepisie uchybień procesowych. Istotą postępowania wznowieniowego jest ustalenie czy wady te wystąpiły w toku postępowania oraz czy miały wpływ na treść decyzji. Stosownie zaś do art. 165a § 1 O.p., jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten służy usprawnieniu procedowania przez organ podatkowy i uwzględnia zasady ekonomiki procesowej. Natomiast użyty w nim zwrot "z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", odnosi się przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny.
Zdaniem Ministra Finansów, skoro wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w dacie, gdy organ podatkowy nie był już w posiadaniu akt podatkowych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r., utrzymującą w mocy decyzję z [...] lipca 1998r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Z. z [...] grudnia 1996r., to uzasadniona była na podstawie art. 165a § 1 O.p. odmowa wszczęcia postępowania. Istnieje bowiem przeszkoda do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, gdyż organ podatkowy nie był w posiadaniu akt podatkowych ze względu na ich wybrakowanie za stosowną zgodą wydaną przez Archiwum Akt Nowych. Dlatego nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r.
W niniejszej sprawie akta podatkowe posiadały kategorię archiwalną B-10, co oznacza, że czas ich przechowywania jest ograniczony i wynosi 10 lat. Po tym okresie akta są brakowane po uprzednim uzyskaniu zgody właściwego archiwum państwowego. Zasady brakowania i przechowywania akt podatkowych w archiwum zakładowym określają przepisy Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów z dnia [...] września 2007r. w sprawie wprowadzenia instrukcji kancelaryjnej i rzeczowego wykazu akt w Ministerstwie Finansów, które to zarządzenie wydane zostało na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawnych o randze ustawowej zawartych m.in. w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz. 673 ze zm.). Podniesione zatem zarzuty rażącego naruszenia prawa nie są zasadne.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut zażalenia, że należało wystąpić do Skarżącego lub Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o przekazanie posiadanych poprzednich decyzji Ministra Finansów. Zdaniem Ministra Finansów, aby istniała możliwość zbadania istnienia wad postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Finansów niezbędne jest dysponowanie aktami podatkowymi przez ten organ, który był właściwy do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności. Skoro więc akta podatkowe dotyczyły postępowania toczącego się przed Ministrem Finansów to nie mogły być odtworzone bądź uzupełnione przez inny organ lub Skarżącego. W związku z tym na podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogło mieć wpływu ani przekazanie będących w dyspozycji Skarżącego decyzji Ministra Finansów, ani też okoliczność (pomimo stwierdzenia w zażaleniu) braku wpływu do Ministerstwa Finansów na adres: [email protected] oraz na skrytkę ESP) wysłania wiadomości zawierających "skany oryginalnych dokumentów". W konsekwencji należało uznać, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, zaś organ podatkowy obowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego i nie przystępowania tym samym do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Ministra Finansów. W uzasadnieniu skargi Skarżący zwrócił uwagę, że nie wszystkie uchybienia wymienione w art. 240 § 1 O.p. mają charakter proceduralny. Charakter taki mają tylko przesłanki wymienione w pkt 2, 3, 4 i 6 tego przepisu. Pozostałe przesłanki mają natomiast charakter materialny.
Zdaniem Skarżącego, przesłanka, która stała się podstawą jego wniosku, nie ma nic wspólnego z postępowaniem prowadzonym w Ministerstwie w czasie od złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności aż do wydania decyzji. Przesłanka ta związana jest z wydarzeniami zewnętrznymi zaistniałymi przed wszczęciem i po zakończeniu postępowania - dwoma orzeczeniami sądów. Dlatego też nie ma żadnej potrzeby analizowania akt, które Minister Finansów zgromadził w trakcie postępowania - wystarczająca jest treść decyzji i treść jednego lub dwóch wyroków sądów.
Ponadto argumentacja zaprezentowana przez Ministra Finansów odnośnie wykładni art. 165 § 1 O.p. jest wewnętrznie sprzeczna. Początkowo organ podkreśla bowiem, że użyty w nim zwrot, że "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", odnosi się przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny". Po tym wyjaśnieniu Minister Finansów wskazuje jednak, że "skoro [...] wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dacie, gdy organ podatkowy nie był już w posiadaniu akt podatkowych [...], zatem Minister Finansów postąpił zgodnie z przepisami art. 165a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Interpretacja Ministra w obu fragmentach uzasadnienia nie ma zatem żadnego punktu wspólnego.
Minister Finansów nie wskazał w istocie żadnych przepisów, które uniemożliwiałyby wszczęcie postępowania. Nie uniemożliwiają prowadzenia postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny przepisy w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach i wydane na ich podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Generalnego Ministerstwa Finansów z dnia 17 września 2007r. w sprawie wprowadzenia instrukcji kancelaryjnej i rzeczowego wykazu akt w Ministerstwie Finansów. Przyczyną odmowy jest ponoć fakt braku akt a nie zarządzenie Dyrektora Generalnego Ministra Finansów i ustawa o archiwach państwowych. Skarżący nie widzi bowiem żadnego związku logicznego pomiędzy merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, a więc podatkami, a ustawą o archiwach państwowych. Jeśli zaś przyczyną odmowy miałby być brak akt to przecież mógł on nastąpić także z innych, choćby bardzo prozaicznych przyczyn. W związku z tym Skarżący podnosi wątpliwość, czy w takich przypadkach Minister Finansów, nie mogąc tłumaczyć odmowy wszczęcia postępowania brakowaniem akt, wydałby postanowienie innej treści.
Zdaniem Skarżącego, Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu rażąco naruszył prawo, w szczególności przepisy Konstytucji RP, tj. art. 2 stanowiący zasadę sprawiedliwości społecznej; art. 31 ust. 3 stanowiący o wyłączności ustawowej ograniczania praw; art. 32 Konstytucji RP stanowiący o równości wobec prawa; art.87 ust. 1 stanowiący o źródłach prawa i art. 217 stanowiący o wyłączności ustawowej nakładania podatków.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił do akt niniejszej sprawy dołączyć akta sądowe w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 357/06 oraz III SA 1807/99.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, z uwagi na naruszenie norm procesowych, a w szczególności przepisów art. 165a § 1 oraz art. 243 § 1 i 3 O.p.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena legalności postanowienia Ministra Finansów wydanego na podstawie art. 165a § 1 O.p. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r. Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 1998r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Z. z [...] grudnia 1996r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. z [...] września 1991r., nr [...] w sprawie wymiaru podatku obrotowego i dochodowego za 1990r. oraz decyzję z [...] sierpnia 1996r., nr [...] w sprawie wymiaru uzupełniającego za 1990r. Wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r., Skarżący powołał art. 240 § 1 pkt 7 O.p. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] października 2009r., sygn. akt [...]. Jak wnioskować można z treści wniosku, ww. wyrok Sądu Okręgowego w Z. dotyczy kwestii związanych z ustanowieniem hipotek w związku z zaległościami Skarżącego w podatku obrotowym i dochodowym za 1990r. Z treści wniosku Skarżącego można też wysnuć wniosek, że w jego ocenie powyższy wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] października 2009r. oznacza, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z upływem roku 1995.
W związku z powyższym w pierwszej kolejności wskazać należy, że w art. 165a § 1 O.p. ustawodawca wskazał przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania na wniosek strony. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie, albo postępowanie z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji (tak NSA w wyroku z 1 grudnia 2004r., FPS 583/2004). Pogląd ten prezentowany jest również w doktrynie, gdzie podnosi się, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania zostały określone w sposób szeroki, gdyż organ wydaje postanowienie o odmowie, jeżeli "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". W literaturze wskazuje się, że przyczyny, które powodują, iż postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć: braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna). Użyty w przepisie art. 165a O.p. zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (Komentarz do art.165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2007, wyd. II; A. Znamiec, Sposoby zakończenia postępowania podatkowego, CASUS 2008/2/39, cz. I. Teza nr 6).
W doktrynie przyjmuje się, że postępowanie nie może być wszczęte jeżeli w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, jeżeli zapadła decyzja ostateczna lub nieostateczna lub w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego ("Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008", B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, UNIMEX, Wrocław 2008, str. 691).
Rozpoznając niniejszą sprawę, należy mieć jednak przede wszystkim na uwadze, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Należy w związku z tym zaznaczyć, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 128 O.p. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 240 § 1 O.p. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie rozstrzygnięcia, jeśli okazałoby się ono wadliwe.
Przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia obowiązkiem organu wynikającym z art. 243 § 1 O.p. jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu. Na tym etapie, badając dopuszczalność wznowienia, organ ocenia czy wystąpiły przesłanki podmiotowe, przedmiotowe, a także czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Unimex, 2008 r., komentarz do art. 243 O.p.). W pewnym uproszczeniu stwierdzić można, że jest to wstępny etap badania sprawy o zakresie zbliżonym do zakresu wskazanego w art. 165a O.p.
Należy wobec tego raz jeszcze przypomnieć, że wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji organu podatkowego kończącej postępowanie i że postępowanie to składa się z dwóch etapów.
W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.).
Wydanie wskazanego postanowienia jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiego etapu, w którym organ zgodnie z art. 243 § 2 O.p. ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.
Zatem "wszczęcie postępowania" w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego wyłącznie aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 1 i 2 O.p.). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.), organ administracji bada wyłącznie, czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne. Dopiero z datą wydania przez organ administracji postanowienia, o którym mowa w art. 243 § 1 O.p., następuje wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie o wszczęciu jest bowiem aktem procesowym, który nie rozstrzyga "sprawy wznowienia", ale ją jedynie otwiera.
Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych oraz uchybienia terminu do wniesienia żądania wszczęcia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i 2.
Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych wystąpi, gdy brak jest przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, np. w razie gdy żądanie wznowienia postępowania nie dotyczy decyzji lub postanowienia, na które służy zażalenie albo gdy zażądano wznowienia postępowania w zakresie czynności cywilnoprawnej lub czynności materialnotechnicznej, gdy dotyczy decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub żądanie nie zostało oparte o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p.
Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy żądanie zostało złożone przez osobę, która nie jest stroną lub gdy strona nie ma zdolności do czynności prawnych.
Niedopuszczalne jest również wznowienie postępowania, gdy żądanie strony o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, a na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 O.p. zostało wniesione po upływie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Jeżeli żadna z okoliczności wyżej wskazanych nie zachodzi, organ ma obowiązek wznowienia postępowania (w formie postanowienia), co otworzy drugi etap postępowania, w którym organ ma obowiązek zbadania czy wskazana przez stronę przyczyna wznowienia miała miejsce oraz – w razie stwierdzenia istnienia podstawy wznowienia postępowania – czy miało to wpływ na wadliwość decyzji ostatecznej. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 243 § 2 O.p. oraz art. 245 O.p. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Drugi zaś stanowi, jakie rozstrzygnięcia wydaje organ po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 243 § 2 O.p.
Uregulowana przepisami art. 240 – art. 246 O.p. instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma na celu usuwanie wad jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia od których przysługiwało zażalenie czy wręcz eliminację takich dotkniętych wadami prawnymi orzeczeń z obrotu prawnego w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia.
Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest świetle przepisu art. 240 § 1 pkt 7 O.p. wydanie decyzji na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Tak więc, złożenie przez stronę podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, które kończy się albo opartym na przepisie art. 243 § 1 O.p. postanowieniem o wznowieniu postępowania, albo decyzją odmawiającą wznowienia postępowania – art. 243 § 3 O.p. W orzecznictwie podkreśla się jednocześnie, że jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu (por. wyroki NSA z 8 lipca 1997r., SA/Rz 606/96, w: Samorząd Terytorialny 1997, nr 11, poz. 62 oraz z 24 marca 1998r., II SA 122/98, w: ONSA 1999, nr 2, poz. 53).
Reasumując, złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania rodzi obowiązek, gdy nie zachodzą warunki wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, skoro przepisy art. 243 O.p., regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania oraz formę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, to w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 165 § 3 oraz art. 165a O.p.
W ocenie Sądu, wskazana ponadto przez Ministra Finansów okoliczność braku akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r., w wyniku ich wybrakowania w oparciu o regulacje dot. archiwizacji akt nie stanowi przesłanki o jakiej mowa w art. 165a § 1 O.p., ani nie jest okolicznością skutkującą niedopuszczalnością wznowienia postępowania (art. 243 § 1 i 3 O.p.).
Zważyć również należy, że choć niewątpliwie organy podatkowe obowiązane są archiwizować wytworzone przez te organy akta i przechowywać je przez określony w stosownych przepisach okres, to jednakże w przypadku otrzymania żądania strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną winny mieć na względzie, że przepisy Ordynacji podatkowej, co do zasady nie ograniczają w czasie uprawnienia do wystąpienia z takim żądaniem. Żądanie wznowienia postępowania można zgłosić w każdym czasie. Jedynie oparcie żądania na podstawach wynikających z pkt 4, 8 i 11 § 1 art. 240 O.p. musi nastąpić w terminie miesięcznym. Brak ograniczenia w czasie uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, podyktowany jest zapewne rodzajem podstaw wznowienia wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Nowe dowody lub okoliczności mogą zostać bowiem ujawnione po znacznym okresie od wydania decyzji ostatecznej, decyzja lub orzeczenie sądu, na podstawie, których wydana została decyzja ostateczna mogą zostać uchylone lub zmienione również po znacznym okresie czasu, z uwagi na długość postępowania toczącego się przed organem lub sądem. Podkreślenia przy tym wymaga, że z treści art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) i § 2 O.p. jednoznacznie wynika, iż nawet upływ terminu przedawnienia nie skutkuje niedopuszczalnością wznowienia postępowania. W przypadku bowiem upływu terminu przedawnienia w sytuacji, gdy stwierdzono istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. organ odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, jednakże w rozstrzygnięciu stwierdza istnienie tych przesłanek oraz wskazuje okoliczność uniemożliwiającą uchylenie decyzji. Tym bardziej więc nie jest dopuszczalna odmowa wznowienia postępowania, w sytuacji gdy dane zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu ze względu na przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, jak też w sytuacji gdy dane zobowiązanie podatkowe zostało zabezpieczone hipoteką ustanowioną na nieruchomości podatnika.
Zauważyć w tym miejscu także należy, że w rozpoznawanej sprawie organ nawet nie wykazał, iż przedmiotowe akta były przechowywane zgodnie z przepisami dotyczącymi archiwizacji akt podatkowych. W uzasadnieniu tak zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia, brak jakichkolwiek informacji, kiedy akta sprawy zakończonej ostateczną decyzją z [...] czerwca 1999r. powinny być przekazane do archiwum zakładowego oraz kiedy rzeczywiście zostały do tego archiwum przekazane. Minister Finansów wskazał jedynie, że akta te posiadały kategorię archiwalną B-10 i były przechowywane 10 lat, a zgoda na ich brakowanie została wydana [...] października 2008r. W konsekwencji organ nie wykazał, że rzeczywiście w 2008r. zaistniała już podstawa do wybrakowania tych akt podatkowych. Zważywszy w szczególności, że Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, iż ostateczna decyzja Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r., nr [...] była zaskarżona przez Skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2000r., sygn. akt III SA 1807/99 skargę tę oddalił. Z akt sądowych tej sprawy (III SA 1807/99) wynika, że akta sprawy zakończonej decyzją z [...] czerwca 1999r. zostały przekazane do NSA przy piśmie z 17 kwietnia 2000r., a zwrócone do Ministra Finansów w dniu 25 października 2000r. (przy piśmie z 24 października 2000r.). Wskazać również należy, że w 2005r. Skarżący wystąpił o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 30 czerwca 2000r., sygn. akt III SA 1807/99. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 września 2006r., sygn. akt III SA/Wa 357/06 odrzucił skargę Skarżącego o wznowienie ww. postępowania sądowoadministracyjnego. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 czerwca 2008r., sygn. akt II FSK 569/07 oddalił skargę kasacyjną od ww. postanowienia z 20 września 2006r., III SA/Wa 357/06. Zaznaczyć przy tym trzeba, że stroną tego postępowania o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego był Minister Finansów, który pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2007r. został wezwany o nadesłanie akt administracyjnych w sprawie zakończonej decyzją z [...] czerwca 1999r., nr [...]. Przekazane przez Ministra Finansów akta administracyjne zostały mu zwrócone w dniu 23 lipca 2008r. przy piśmie z 16 lipca 2008r.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że konieczność prawidłowego uzasadnienia postanowienia wynika z treści art. 217 § 2 O.p., zgodnie z którym postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zgodnie z art. 219 O.p. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 210 § 3 - 5 O.p., co oznacza, że w uzasadnieniu faktycznym takiego postanowienia organ wskazać powinien fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a w uzasadnieniu prawnym powinien wyjaśnić podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa.
Należyte uzasadnienie aktu (decyzji, postanowienia) pozwala na dokonanie oceny, czy akt ten nie został wydany z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należyte uzasadnienie aktu służy także realizacji zasad zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Postępowanie podatkowe powinno być bowiem prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 124 O.p. organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. "Niewątpliwie zasada przekonywania powinna być przede wszystkim wprowadzona w czyn przez właściwe motywowanie decyzji. Przecież motywy decyzji, zredagowane w sposób należyty, powinny akceptować zasadność wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organ administracyjny kierował się przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją" (S. Rozmaryn: O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, PiP 1961, nr 12, s. 898). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 1984r., sygn. akt SA/Po 1122/83 przyjął: "Obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika także z zasad wyrażonych w art. 9 Kpa (zasada udzielania pomocy prawnej) oraz w art. 11 Kpa (zasada przekonywania), czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia." (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 88).
Niewątpliwie wybrakowanie akt postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r., nr [...] stanowi znaczne utrudnienie w rozpoznaniu złożonego przez Skarżącego wniosku o wznowienie tego postępowania.
Brak akt sprawy zakończonej decyzją ostateczną, nie może natomiast wpływać na rozpoznanie i rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej (podatkowej). W szczególności, brak akt sprawy nie może stanowić przesłanki podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia negatywnego bądź rozstrzygnięcia niemerytorycznego. Utrata akt sprawy nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania, a tym samym eliminuje dopuszczalność jego umorzenia (art. 208 § 1 O.p.), nie jest także podstawą wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.), czy decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 249 § 1 O.p.).
Zaistnienie zdarzenia w postaci zniszczenia (wybrakowania) lub zaginięcia akt sprawy wymaga podjęcia przez właściwy organ administracji publicznej czynności zmierzających do ich odtworzenia.
Zakres rekonstrukcji akt może dotyczyć całości lub ich części. Jeśli akta uległy zniszczeniu tylko w części, odtworzeniu podlega tylko ten ich fragment, którego brakuje. Zakres ten zależy także od trybu lub fazy rozpatrywanej sprawy. W sprawach, które zostały zakończone już ostateczną decyzją, odtworzenie dotyczy tylko ustalenia jej treści. Inaczej jest, gdy akta zaginęły w trakcie postępowania administracyjnego. Wówczas należy w zasadzie odtworzyć je w całości. Granice rekonstrukcji akt zależą także od trybu postępowania zmierzającego do weryfikacji decyzji administracyjnej (stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, wznowienie postępowania, uchylenie lub zmiana decyzji nieostatecznej). A nawet od określonej przesłanki uzasadniającej jego wszczęcie.
Ordynacja podatkowa oraz kodeks postępowania administracyjnego nie zawierają wprawdzie przepisów normujących postępowanie w sprawie odtworzenia zniszczonych (zaginionych) akt lub ich części. Podnieść jednak należy, że pomimo tego, w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, iż stosowanie omawianej instytucji przez organ administracyjny jest nie tylko dopuszczalne, ale i konieczne. O konieczności odtworzenia akt administracyjnych sądy wypowiadają się przy okazji rozpoznawania skarg na różnego rodzaju decyzje, np. odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu wątpliwości, czy dana decyzja została wydana, albo odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z powodu zaginięcia dokumentów, które miały świadczyć o nieważności wywłaszczenia nieruchomości (zob. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 770). Niepodjęcie działań w celu odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt sprawy stanowi istotną wadę postępowania administracyjnego mogącą wpływać na rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 1998r., sygn. akt IV SA 1438/96, LEX nr 45944 oraz M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 693).
Odnosząc się do przepisów, w oparciu o które takie postępowanie w przedmiocie odtworzenia akt winno być prowadzone wskazać trzeba, iż stosowanie w drodze analogii przepisów księgi czwartej k.p.c. sugerowane było w orzeczeniach zapadłych w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2004r. W wyroku z dnia 4 lutego 1999r., sygn. akt IV SA 419/98 (LEX nr 47260) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "W sytuacji, gdy brak jest możliwości odnalezienia oryginału decyzji, ustaleniu treści zaginionej decyzji może jedynie służyć znana prawu procesowemu instytucja odtworzenia akt, brak jest jednak podstaw do domagania się wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydania decyzji na podstawie przedstawionej przez stronę skarżącą nie potwierdzonej kopii tej decyzji. Kopia ta może natomiast posłużyć jako materiał do odtworzenia zaginionej decyzji. Wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują problematyki odtworzenia akt administracyjnych, a w tym treści zaginionych decyzji, nie może to jednak stanowić przeszkody do korzystania z tej instytucji, należy w związku z tym stosować w drodze analogii unormowania zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego". Analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w wyroku z 2 kwietnia 1998r., sygn. akt IV SA 1438/96, Lex nr 45944 (por. też wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006r., I SA/Wa 75/06, Lex nr 219245).
W najnowszym orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że od dnia 1 stycznia 2004r. w drodze analogii winny znaleźć zastosowanie przepisy działu IX P.p.s.a. (vide: wyrok NSA z 14 czerwca 2012r., II OSK 456/11; wyrok NSA z 28 października 2009r., w sprawie 1710/08; postanowienie NSA z 27 lutego 2015r., II OW 191/14; wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2008r., II SA/Lu 422/08; wyrok WSA w Poznaniu z 1 kwietnia 2009r., II SA/Po 926/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Zgodnie z kolejnym poglądem zaginiony lub zniszczony dokument winien zostać odtworzony przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych przewidzianych w K.p.a. (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2006r., II OSK 921/05, CBOSA).
Niezależnie jednak od powyższych uwag wypada podkreślić, że zarówno sięgnięcie do stosowanych per analogiam norm K.p.c., czy też P.p.s.a. wywoła bardzo zbliżony jeśli nie tożsamy skutek, bowiem regulacje odnoszące się do kwestii odtworzenia akt sprawy zawarte w obydwu aktach prawnych są zbieżne. Pierwszy etap sprowadza się do poszukiwania uwierzytelnionych odpisów utraconych dokumentów. Jeśli czynność ta nie przyniesie oczekiwanego skutku, występuje się do stron o złożenie dokładnych oświadczeń co do treści zaginionych lub zniszczonych pism oraz dowodów na zawarte w nich twierdzenia.
Należy mieć też na uwadze, że organ administracyjny w celu odtworzenia akt administracyjnych musi wszcząć odrębne postępowanie. Regułą jest, że akta podlegają odtworzeniu przez ten organ, który je prowadził lub organ właściwy w sprawach danego rodzaju w dacie odtworzenia akt. Akta administracyjne powinny być odtwarzane wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, przy wykorzystaniu przepisów ordynacji podatkowej oraz odpowiednio - przepisów działu IX ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie Minister Finansów w pierwszej kolejności winien wystąpić do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z zapytaniem, czy w jego posiadaniu jest decyzja ostateczna Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r. Zauważyć bowiem należy, że z treści wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] czerwca 1999r., nr [...], jak też ze znajdującej się w aktach sądowych w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 357/06 kserokopii wniosku Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 28 października 1992r. ([...]) do Sądu Rejonowego w Z. o wpisanie hipoteki przymusowej wynika, iż Urząd Skarbowy w Z. wystąpił o ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność Skarżącego oraz okoliczność, że wobec Skarżącego prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...]. Ze wskazanej kserokopii wniosku z 28 października 1992r. wynika ponadto, że do wniosku tego załączona została m.in. decyzja Urzędu Skarbowego w Z. nr [...]. Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486, ze zm.), nie ulegają przedawnieniu zaległości podatkowe zabezpieczone na nieruchomości. Jednakże po upływie terminu określonego w ust. 1 zaległości te mogą być egzekwowane tylko z tej nieruchomości.
Z powyższych okoliczności wnioskować można, że z uwagi na ustanowienie hipoteki przymusowej i związany z tym skutek w postaci braku przedawnienia zaległości podatkowych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na wniosek, którego ustanowiono hipotekę oraz, który jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne – wciąż może dysponować aktami w sprawie zakończonej decyzją Urzędu Skarbowego w Z. z [...] września 1991r., nr [...] w sprawie wymiaru podatku obrotowego i dochodowego za 1990r. oraz decyzją z [...] sierpnia 1996r., nr [...] w sprawie wymiaru uzupełniającego za 1990r. Zauważyć również należy, że decyzja Urzędu Skarbowego w Z. z [...] września 1991r., nr [...] została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w Z. z [...] grudnia 1996r., nr [...]. Zatem należy wystąpić także do Dyrektora Izby Skarbowej w Z. celem ustalenia, czy w jego zasobach nie znajduje się decyzja Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r., zwłaszcza że dotyczyła ona właśnie decyzji Izby Skarbowej w Z. z [...] grudnia 1996r., nr [...], co oznacza, że Minister Finansów był zobowiązany do doręczenia swojej decyzji Izbie Skarbowej w Z.. W związku natomiast z tym, że postępowanie zakończone decyzją Ministra Finansów z [...] czerwca 1999r. było postępowaniem nadzwyczajnym – z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej w Z. z [...] grudnia 1996r., nr [...], to w istocie znaczącą część akt sprawy toczącej się przed Ministrem Finansów stanowiły akta nadesłane przez Izbę Skarbową w Z., które z kolei zawierały akta przekazane jej przez Urząd Skarbowy w Z.. Ponadto odtwarzając akta przedmiotowej sprawy należy mieć na względzie, że Skarżący wystąpił o wznowienie postępowania powołując się na art. 240 § 1 pkt 7 O.p. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Z., podnosząc kwestię ustanowienia hipoteki przymusowej oraz skutek w postaci przedawnienia zaległości podatkowych. Koniecznym w związku z tym, jest przede wszystkim ustalenie, czy w ostatecznej decyzji z [...] czerwca 1999r. Minister Finansów dokonywał ustaleń w zakresie przedawnienia przedmiotowych zaległości podatkowych i czy wskazany przez Skarżącego wyrok Sądu Okręgowego w Z. może mieć wpływ na te ustalenia. Minister Finansów winien w związku z tym przede wszystkim odtworzyć treść decyzji z [...] czerwca 1999r. Pomocny może w tym być również odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2000r., III SA 1807/99. Ponadto Minister Finansów winien wystąpić bądź do Skarżącego, bądź do Sądu Okręgowego w Z. o przesłanie odpisu wyroku z [...] października 2009r., sygn. akt [...]. Wskazać też należy, że odpis tego wyroku powinien być również w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., który jako wierzyciel, na rzecz którego ustanowiono hipotekę przymusową winien być stroną tegoż postępowania sądowego. Nie ma również przeszkód do wystąpienia do Skarżącego o udostępnienie posiadanych przez niego dokumentów, zwłaszcza w sytuacji, gdy dysponuje on oryginałami pism i aktów wydanych przez Ministra Finansów.
Ponownie rozpatrując sprawę Minister Finansów przeprowadzi postępowanie w sprawie odtworzenia akt, których dotyczy wniosek Skarżącego, stosując w tym celu przepisy ordynacji podatkowej oraz odpowiednio - przepisy działu IX ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Następnie zaś mając na względzie treść przepisów art. 240 – art. 246 O.p. rozpozna wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania.
Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło