III SA/Wa 735/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od maja 2012 r. do listopada 2012 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy wydaną wobec L. decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 19 maja 2015 r. Z akt sprawy wynika, że decyzją tą organ I instancji określił Skarżącej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od maja do listopada 2012 r. w łącznej wysokości 37.728 zł. Od tej decyzji Skarżąca odwołała się. Organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Stwierdził, iż Skarżąca nie była uprawniona do przewidzianego w art. 21 ust. 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej jako: "ustawa"), korzystniejszego rozliczenia wpłat na PFRON. Przypomniał, że z preferencji tej korzystają państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe (od 15 września 2012 r. publiczne i niepubliczne uczelnie), wyższe szkoły zawodowe, publiczne i niepubliczne szkoły, zakłady kształcenia nauczycieli, placówki opiekuńczo-wychowawcze, placówki resocjalizacyjne. Możliwość rozliczania się z wpłat na PFRON na tej podstawie nie jest zatem dostępna dla wszystkich podmiotów systemu oświaty, a jedynie dla tych wprost wymienionych w powyższym przepisie. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odwołał się następnie do statutu Skarżącej, który stanowi, że jej celem jest doskonalenie zawodowe, doradztwo metodyczne i dokształcanie określonych podmiotów oraz kształcenie praktyczne dla uczniów i dorosłych w formach szkolnych i pozaszkolnych. Wskazał, iż w rozumieniu ustawy o systemie oświaty nie może być ona uznana za szkołę, lecz za placówkę kształcenia praktycznego. Zaznaczył, iż zadania szkół oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3a tej ustawy nie są identyczne. Te ostatnie są placówkami edukacji pozaszkolnej umożliwiającymi uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych również przez te osoby, które nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu. Dalej stwierdził, że prowadząc kwalifikacyjne kursy zawodowe, pozaformalne kształcenie praktyczne oraz "[...]" Skarżąca także nie spełnia dyspozycji normy zawartej w art. 21 ust. 2b ustawy. Podobnie doskonalenie zawodowe, doradztwo metodyczne i dokształcanie nauczycieli nie mogą stanowić podstawy do uznania Skarżącej za zakład kształcenia nauczycieli. Czym innym bowiem są zakłady kształcenia nauczycieli, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1997 r. w sprawie zakładów kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 664 ze zm.) czym innym zaś placówki doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 77a ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Na koniec Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odniósł się do pisma z 28 września 2000 r. informującego o nadanym Skarżącej numerze w bazie danych PFRON. Wyjaśnił mianowicie, że przywołany w nim art. 21 ust. 2b ustawy powołany został jedynie informacyjnie. Natomiast informacja o zakwalifikowaniu Skarżącej jako podmiotu wskazanego w art. 21 ust. 2a ustawy wynika wprost z pisma z 20 września 2012 r. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 2b ustawy przez jego niezasadne niezastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca nie jest placówką objętą dyspozycją tego przepisu. Zarzuciła także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 21 § 3, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 180, art. 181, art. 188, art. 187 § 1, art. 191, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p.") w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy przez: - zaniechanie ustalenia przez organ jaką rzeczywiście działalność prowadziła Skarżąca w spornym okresie, - nienależytą ocenę okoliczności, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zakwalifikował Skarżącą w 2000 r. jako placówkę podlegającą pod dyspozycję art. 21 ust. 2b ustawy (pismo z 28 września 2000 r.), - niezasadne naliczenie wpłat za okres od maja do września 2012 r., w sytuacji, gdy informacja o zakwalifikowaniu Skarżącej jako podmiotu zobowiązanego do uiszczenia wpłat na podstawie art. 21 ust. 2a ustawy wynikała z pisma z 20 września 2012 r., a zatem Skarżąca miała prawo stosować się do uprzedniej kwalifikacji z 2000 r., - nienależytą ocenę okoliczności, iż pracownicy zatrudnieni przez Skarżącą w ramach programu "[...]" świadczyli pracę w placówkach będących jednostkami organizacyjnymi Miasta L., podczas gdy to od stron stosunku pracy zależy jak się umówią co do miejsca jej świadczenia, a z punktu widzenia przepisów prawa istotny jest status Skarżącej jako pracodawcy; - niezasadne naliczenie wpłat za okres od maja do listopada 2012 r. w sytuacji, gdy Skarżąca w okresie od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. prowadziła działalność z zakresu kształcenia uczniów, albowiem prowadziła 23 oddziały przedszkolne w ramach projektu "[...]", zatrudniając w ramach tego programu ponad 90 osób - nauczycieli oraz osób do obsługi tych oddziałów, - nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad proceduralnych, co w konsekwencji spowodowało, iż organ wydał decyzję bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie niekompletnego materiału dowodowego; - zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu; - naruszenie przepisu art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności czym uniemożliwił Skarżącej obronę i prawidłowe sformułowanie zarzutów. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przystępując do rozpatrzenia zarzutów skargi, na wstępie przypomnieć należy, że zostały one w jej treści podzielone na dwie grupy, mianowicie na zarzuty naruszenia przepisów postępowania i zarzuty materialnoprawne. Zatem najpierw należy rozważyć zarzuty dotyczące przepisów postępowania. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego. Odnosząc się do stanu faktycznego, z akt sprawy wynika, że W. w L. utworzono na podstawie decyzji Kuratora Oświaty Nr [...] z dnia [...] lipca 1996 r. Decyzją Kuratora Oświaty Nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. W. w L. otrzymało nazwę L.. Uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia [...] września 2001 r. nr [...] ostatecznie nazwa placówki została zmieniona na L. w L. Zgodnie z § 1 Statutu L. w L., Centrum jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli i kształcenia praktycznego. Powyższe uszczegóławia § 6 Statutu, zgodnie z którym do zadań Centrum należy organizowanie i prowadzenie doskonalenia zawodowego, doradztwa metodycznego oraz dokształcania dla nauczycieli i dyrektorów wszystkich typów szkół i placówek oświatowych oraz kształcenie praktyczne dla uczniów i dorosłych w formach szkolnych i pozaszkolnych. Dalsze uściślenie powyższej regulacji wprowadzają przepisy § 7 i § 8 Statutu. W ramach swojej działalności statutowej Centrum prowadziło kwalifikacyjne kursy zawodowe dla osób zainteresowanych uzyskaniem dodatkowych kwalifikacji, zatrudniało na podstawie umów o pracę pracowników zatrudnionych w projekcie "[...]", na podstawie umów porozumień prowadziło pozaformalne kształcenie praktyczne, dokonywało zgłoszenia Kwalifikacyjnego Kursu Zawodowego do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w L. Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny należało rozstrzygnąć, czy Skarżąca korzystała z preferencyjnego rozliczania wpłat na PFRON na podstawie art. 21 ust. 2b ustawy. Zgodnie z art. 21 ust. 2b, w brzmieniu obowiązującym do 14 września 2012 r. dla - państwowych i niepaństwowych szkół wyższych, (od 15 września 2012 r. "dla publicznych i niepublicznych uczelni") wyższych szkół zawodowych, publicznych i niepublicznych szkół, zakładów kształcenia nauczycieli oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1 i 2, wynosi 2% w roku 2005 oraz w latach następnych. Zatem podmiotami uprawnionymi do preferencyjnego rozliczania się z wpłat na PFRON na podstawie ww. przepisu są, publiczne i niepubliczne uczelnie, wyższe szkoły zawodowe, publiczne i niepubliczne szkoły, zakłady kształcenia nauczycieli, placówki opiekuńczo-wychowawcze, placówki resocjalizacyjne. Jest niesporne, że Skarżąca nie jest państwową lub niepaństwową szkołą wyższą, wyższą uczelnią zawodową, publiczną lub niepubliczną szkołą. Sporne jest czy Skarżąca jest zakładem kształcenia nauczycieli czy też placówką opiekuńczo-wychowawczą i resocjalizacyjną. W art. 21 ust 2b ustawy zostały wskazane podmioty, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) tyle, że nie wszystkie. Skoro tak, to tylko dla podmiotów wskazanych w art. 21 ust. 2b ustawy przysługuje możliwość preferencyjnego rozliczania się z wpłat na PFRON na tej podstawie. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego Sąd zauważa, że w projekcie "[...]" Centrum występuje jako pracodawca pracownika zatrudnionego na stanowisku nauczyciela w ramach ww. projektu przyjętego do realizacji w Mieście L.. Innymi słowy zatrudnia nauczyciela i kieruje go do pracy w przedszkolu będącym jednostką organizacyjną Miasta L., działającym na podstawie uchwał Rady Miejskiej w L.. W takiej sytuacji nie można uznać, że Skarżąca prowadzi przedszkole. Dostarcza tylko nauczycieli, których zatrudnia w ramach projektu unijnego. Zatem z tego powodu nie spełnia przesłanek z przepisu art. 21 ust. 2b ustawy. Z kolei doskonalenie zawodowe, doradztwo metodyczne i dokształcanie nauczycieli nie jest równoznaczne z prowadzeniem zakładu kształcenia nauczycieli. Zakładami kształcenia nauczycieli są bowiem kolegia nauczycielskie i nauczycielskie kolegia języków obcych. Czym innym bowiem są zakłady kształcenia nauczycieli, o których mowa w § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1997 r. w sprawie zakładów kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 664 ze zm.) czym innym placówki doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 77a ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Placówki doskonalenia nauczycieli nie są wymienione w art. 21 ust. 2b ustawy, zatem nie mogą korzystać z preferencyjnego sposobu rozliczania wpłat na PFRON. Ponadto, w rozumieniu ustawy o systemie oświaty, Centrum nie może być uznane za szkołę, lecz za placówkę kształcenia praktycznego. Ma rację organ, wskazując, że zadania szkół oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3a ustawy o systemie oświaty nie są identyczne. Są to zupełnie odmienne jednostki i nie można utożsamiać ich ze sobą. Wspólnym mianownikiem wymienionych w art. 2 pkt 3a ww. ustawy placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodowego jest to, że są one placówkami edukacji pozaszkolnej umożliwiającymi uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych również przez te osoby, które nie podlegają już obowiązkowi szkolnemu. Sąd nie podziela stwierdzenia, że organ sam w 2000 r. zakwalifikował Skarżącą do podmiotów uprawnionych do preferencyjnego rozliczania wpłat na podstawie art. 21 ust. 2b ustawy. Z pisma z dnia 28 września 2000 r. wynika, jaki numer nadano stronie w bazie danych PFRON. Art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji powołany został jedynie informacyjnie. Organ I instancji nie wskazał, że Centrum podlegało pod dyspozycję tego przepisu. Ponadto nie można uznać w żaden sposób tego pisma jako wiążącej interpretacji i żądać odstąpienia od naliczania zobowiązania. Nie ma ono takiej samej mocy jak np. interpretacje podatkowe wydawane na podstawie art. 14b O.p. Z kolei pismo z dnia 20 września 2012 r. wskazywało, że strona podlega dyspozycji art. 21 ust. 2a ustawy, czyli pod inną normę prawną. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż pojęcie "kształcenia pozaszkolnego" rozumiane jest jako uczestnictwo osoby kształcącej się w zajęciach edukacyjnych przyjmujących formę kursów, szkoleń, instruktaży, konferencji, wykładów itp. Definicję legalną "kształcenia ustawicznego" zawarł ustawodawca w art. 3 pkt 16 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którą pojęcie to należy rozumieć jako kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny. Skarżąca nie jest też placówką opiekuńczo-wychowawczą. Od dnia 1 stycznia 2012 r. status prawny placówek opiekuńczo-wychowawczych regulowany jest przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 149, poz.887 ze zm.), zaś organizację tego rodzaju placówek określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 292, poz. 1720). W myśl przepisu art. 32 ust. 1 w/w ustawy piecza zastępcza jest sprawowana w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców. Zgodnie z przepisami w/w ustawy placówka opiekuńczo-wychowawcza jest jedną z form sprawowania instytucjonalnej pieczy zastępczej. W świetle przepisów ustawy placówka opiekuńczo-wychowawcza m.in. zapewnia dziecku całodobową opiekę i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby, w szczególności emocjonalne, rozwojowe, zdrowotne, bytowe, społeczne i religijne; realizuje przygotowany we współpracy z asystentem rodziny plan pomocy dziecku umożliwia kontakt dziecka z rodzicami i innymi osobami bliskimi; podejmuje działania w celu powrotu dziecka do rodziny; obejmuje dziecko działaniami terapeutycznymi. Art. 101 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny definiuje następujące typy placówek opiekuńczo-wychowawczych: socjalizacyjny, interwencyjny, specjalistyczno-terapeutyczny, rodzinny. Placówka opiekuńczo-wychowawcza powstaje z dniem uzyskania zezwolenia wojewody właściwego ze względu na miejsce prowadzenia tej placówki. Odnosząc się do powoływanego przez autora skargi wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 8/10 z 10 maja 2010 r., należy stwierdzić, że nie przystaje on do stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W powołanym wyroku Skarżąca prowadziła niepubliczną szkołę oraz niepubliczne przedszkole. Potwierdzeniem tego były dokonane wpisy do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Rejestracji dokonano w oparciu o art. 82 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. W takiej sytuacji podmiot spełnił warunek zawarty w art. 21 ust 2b ustawy, pomimo, że w nazwie nie zawierał nazwy "szkoła". Reasumując, przepis art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dotyczy wyłącznie pracodawców będących podmiotami lub prowadzących podmioty w nim wymienione, tj. państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe, wyższe szkoły zawodowe, publiczne i niepubliczne szkoły, zakłady kształcenia nauczycieli oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne. W ocenie Sądu, L. jako jednostka budżetowa Miasta L. jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli i kształcenia praktycznego, co wynika z aktu założycielskiego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.