III SA/Wa 8/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od lipca 2003 r. do grudnia 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. C. kwotę 2969 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. określił Zespołowi Szkół Niepublicznych "T." [...] A. C. (zwana dalej Skarżącą) zobowiązanie z tytułu należnych wpłat wraz z odsetkami na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od lipca 2003 r. do grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w okresie 1 września 1995 r. – 31 sierpnia 2005 r. Skarżąca działała pod nazwą Ośrodek Edukacyjny A. C. Zdaniem Prezesa PFRON, ze względu na fakt, iż ośrodki edukacyjne nie zostały wymienione w katalogu zawartym w art. 21 ust. 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 14, poz. 92 ze. zm.) – dalej powoływana jako "ustawa o rehabilitacji" Ośrodek Edukacyjny A. C. był zobowiązany do wpłat należności na podstawie art. 21 ust.1 ustawy o rehabilitacji. Od decyzji organu I instancji Skarżąca złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa PFRON. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że Skarżąca do końca 2004 r. prowadziła działalność gospodarczą, jako osoba fizyczna, pod nazwą Ośrodek Edukacyjny, zatrudniając co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełen wymiar czasu pracy. Powodowało to na podstawie art. 21 ustawy o rehabilitacji obowiązek dokonywania wpłat na PFRON, z zastrzeżeniem art. 2-5 i art. 22. Podmiotem wpłat na PFRON jest pracodawca w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że przepis art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji nie uzależnia możliwości korzystania z przewidzianych w nim rozwiązań od rodzaju i sposobu prowadzonej przez pracodawcę działalności - uzależnia to natomiast od przynależności pracodawcy do jednego z enumeratywnie wyliczonych typów jednostek (tj. do państwowych i niepaństwowych szkół wyższych, wyższych szkół zawodowych, publicznych i niepublicznych szkół, zakładów kształcenia nauczycieli oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych). Przepis ten wskazuje na typ podmiotów, a nie na rodzaj prowadzonej działalności i dotyczy wyłącznie tych pracodawców, którzy są w nim wymieni. Oznacza to, że jeśli podmiot nie został wymieniony w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji, to przepis ten nie będzie miał do niego zastosowania, bowiem przepisem tym ustawodawca konkretnie, wymienił podmioty, do których ma on zastosowanie. Ośrodki edukacyjne nie zostały wymienione w w/w katalogu zawartym w art. 21 ust. 2b ustawy, tak więc nie można stosować do nich tego przepisu. Zdaniem organu przepis art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji nie może stanowić podstawy rozliczenia Ośrodka Edukacyjnego. Dlatego Ośrodek ten powinien rozliczać się z wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie art. 21 ust. 1 i 2 cyt. ustawy. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Ministra Pracy i Polityki Społecznej i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: przepisów art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich zastosowanie; przepisu art. 21 ust. 2 b ustawy o rehabilitacji w związku z art. 62 i 90a ustawy o systemie oświaty poprzez jego niezastosowanie; rażące naruszenie przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności czym uniemożliwił stronie skarżącej obronę i prawidłowe sformułowanie zarzutów; sprzeczność istotnych ustaleń w sprawie z treścią zebranego materiału dowodowego w sposób mający decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 242/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien uzupełnić materiał dowodowy sprawy o dokumenty źródłowe, które umożliwiłyby dokonanie weryfikacji sposobu obliczenia wysokości zobowiązania Skarżącej z tytułu wpłat na PFRON. A ponadto Sąd nadmienił, iż ustalenia poczynione w postępowaniu dowodowym winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której organ winien również szczegółowo omówić dokumenty przedstawione przez Skarżącą, bowiem to faktycznie wykonywana działalność decyduje o sposobie rozliczania. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Skarżącej Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Minister wskazał, iż po przeanalizowaniu odwołania oraz zebranego materiału dowodowego (w tym dokumentów przesłanych przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2009 r.), uwzględniając wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Powtórzył całą argumentację zawartą w uchylonej decyzji. Odnośnie nowych dokumentów rozliczeniowych w postaci deklaracji podatkowych za 2003 i 2004 r. a także dokumentacji rachunkowej dotyczącej tego okresu wskazał, iż nie ma to żadnego wpływu na wynik sprawy bowiem art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji (...),w ocenie Ministra nie uzależnia możliwości korzystania z przewidzianych w nim rozwiązań od rodzaju i sposobu prowadzonej przez pracodawcę działalności - uzależnia to natomiast od przynależności pracodawcy do jednego z enumeratywnie wyliczonych typów jednostek (tj. do państwowych i niepaństwowych szkół wyższych, wyższych szkół zawodowych, publicznych i niepublicznych szkół, zakładów kształcenia nauczycieli oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych). Minister nadmienił, iż nie kwestionuje zawartego w piśmie Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2006 r. stwierdzenia, iż "placówka pod nazwą Ośrodek Edukacyjny A. C." miała charakter zespołu szkół, w skład którego wchodziły przedszkole i szkoła podstawowa. Jednakże nie może pozostać bez znaczenia to, że "Ośrodek Edukacyjny" działał na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dopiero decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezydent Miasta B. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 1 stycznia 2005 r. Minister Pracy podkreślił, iż art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji stosuje się wyłącznie do rozliczenia z wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pracodawcy będącego szkołą, a nie właścicielem lub organem założycielskim tej szkoły. Przepisowi temu podlegają wyłącznie podmioty w nim wymienione. Niesłuszny jest też zarzut dotyczący sprzeczności istotnych ustaleń w sprawie z treścią zebranego materiału dowodowego w sposób mający decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przywołuje ustaleń, które byłyby sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej jest również bezzasadny, gdyż organ wyjaśnił, dlaczego zajął takie, a nie inne stanowisko w sprawie, ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wskazuje, iż odmówił wiarygodności jakiemukolwiek z dowodów przedstawionych przez stronę. Odnosząc się do zarzutu co do sposobu określenia naliczenia zaległości Minister Pracy zauważył, że Skarżąca błędnie sądzi, iż organ I instancji był zobowiązany naliczyć odsetki za zwłokę. Podkreślił, iż zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę nalicza podatnik, zatem naliczenie odsetek w zaskarżonej decyzji ma charakter informacyjny. W ponownie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając jej: rażące naruszenie przepisów art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich zastosowanie; rażące naruszenie przepisu art. 21 ust. 2 b ustawy o rehabilitacji w związku z art. 62 i 90a ustawy o systemie oświaty poprzez jego niezastosowanie; rażące naruszenie przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności czym uniemożliwił stronie skarżącej obronę i prawidłowe sformułowanie zarzutów; sprzeczność istotnych ustaleń w sprawie z treścią zebranego materiału dowodowego w sposób mający decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż Prezes PFRON wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. naruszył przepisy procedury, a w szczególności art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uniemożliwiając tym samym stronie obronę i prawidłowe sformułowanie zarzutów. Zdaniem Skarżącej organy błędnie przyjęły, iż w przedmiotowej sprawie będzie mieć zastosowanie przepis art. 21 ust 1 ustawy o rehabilitacji. Skarżąca podniosła, iż wielokrotnie wskazywała, iż w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie art. 21 ust. 2b ustawy rehabilitacji. Skarżąca wskazała, iż prowadzona przez nią działalność, polegająca na prowadzeniu zespołu szkół, działa bowiem w oparciu o art. 62 i 90a ustawy o systemie oświaty, co potwierdzone zostało zaświadczeniem z Urzędu Miasta Bydgoszczy i Kuratorium Oświaty w B. Działalność ta została początkowo wpisana do Ewidencji Działalności Gospodarczej z uwagi na to, iż ówcześnie obowiązujące przepisy nakazywały dokonać takiego wpisu także w przypadku niepublicznych przedszkoli prowadzących działalność czysto edukacyjną. Skarżąca ewidencjonując tę działalność wskazała także inny przedmiot działalności, który jednak nigdy nie został przez skarżącą podjęty. Zdaniem Skarżącej, skoro ustawodawca, zakreślając ramy przedmiotowe przepisu art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji wskazał zamknięty katalog jednostek, do których cytowany przepis mieć będzie zastosowanie, a jednostki te zostały wymienione poprzez wskazanie ich typów, nie można mówić, iż tylko podmiot, którego nazwa tożsama jest nazwą jednostki wymienionej w tym przepisie zwolniony będzie od opłaty wskazanej w art. 21 ust. 1 tejże ustawy. Ze statutu złożonego wraz z pismem z dnia 2 lutego 2006 r., jednoznacznie wynika także, iż pomimo nazwy "Ośrodek Edukacyjny", jest zespołem szkół, a A. C. od początku swojej działalności prowadzi wyłącznie szkołę i przedszkole. Ponadto Skarżąca zaznaczyła, iż ten sam organ, który zobowiązał ją do uiszczenia opłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w piśmie z dnia 27 września 2005 r. zaświadczył, iż placówka, którą prowadzi Skarżąca od 1 września 2005 r. podlega dyspozycji z art. 21 ust 2 b ustawy o rehabilitacji. Skarżąca podniosła, iż działalność, którą prowadziła przed dniem 1 września 2005 r. jest tożsama z tą, którą prowadzi obecnie. Nadal podlega ona przepisom ustawy o systemie oświaty prowadząc niepubliczne przedszkole i szkołę. Jedyna zamiana jaka nastąpiła w związku wejściem w życie statutu wiąże się ze zmianą nazwy określającej jej działalność - z "Ośrodka Edukacyjnego" na Zespół Szkół Niepublicznych "T." [...]. Zatem w ocenie Skarżącej jednoznacznie należy stwierdzić, iż winna podlegać regulacji art. 21 ust. 2 b ustawy o rehabilitacji, gdyż przepis ten wymienia działalność jaką prowadziła, tj. prowadzenie niepublicznej szkoły. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga jest zasadna. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Skarżąca prowadziła niepubliczną szkołę oraz niepubliczne przedszkole. Potwierdzeniem tego są dokonane wpisy z dnia 27 lutego 2001 oraz z 27 marca 1995 r. do ewidencji szkół i placówek niepublicznych województwa bydgoskiego. Pierwszy wpis dokonany przez Prezydenta Miasta B. i drugi przez Kuratorium Oświaty w B. We wpisach tych dokonano zgłoszenia prowadzenia niepublicznego przedszkola oraz niepublicznej szkoły podstawowej. Rejestracji dokonano w oparciu o art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 Nr 256 poz. 2572 j.t.). Nie budzi wątpliwości, że skarżąca zatrudniła pracowników do prowadzenia właśnie szkoły i przedszkola. Dowodem na to są załączone umowy zatrudnienia nauczycieli oraz personelu pomocniczego niezbędnego do prowadzenia tych jednostek. Z dokumentów zebranych w trakcie całego postępowania podatkowego wynika, że skarżąca nigdy nie prowadziła żadnej innej działalności poza prowadzeniem szkoły i przedszkola. Potwierdzeniem tego są dokumenty księgowe z prowadzonej działalności oraz deklaracje podatkowe, z których bezspornie wynika, że przychody generowane były w związku z prowadzeniem szkoły i przedszkola. Mając to na uwadze, w ocenie Sądu, skarżąca spełniła warunek zawarty w art. 21 ust 2b ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym, między innymi dla publicznych i niepublicznych szkół wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2, wynosi 0,5 % w roku 2000, 1 % w latach 2001-2004 i 2 % w roku 2005 oraz w latach następnych. Zatem wystarczy prowadzić szkołę niepubliczną wpisaną do odpowiedniego wpisu, aby korzystać z przywileju zawartego w tym przepisie. To, że skarżąca nazwała swoją działalność Ośrodek Edukacyjny, nie ma w sprawie żadnego znaczenia, bowiem liczy się rzeczywiście wykonywana działalność, w tym przypadku poparta odpowiednimi wpisami. Nie zmienia tego faktu wpis w ewidencji działalności gospodarczej, w którym skarżąca wskazała, że przedmiotem działalności gospodarczej będzie prowadzenie niepublicznego przedszkola, organizowanie imprez okolicznościowych, kulturalnych i sportowych, sprzedaż artykułów przemysłowych i spożywczych, dzierżawa wynajem pomieszczeń. Poza działalnością edukacyjną skarżąca nigdy nie osiągnęła żadnych przychodów z innych rodzajów działalności. Ponadto jak podnosiła, wpis do ewidencji działalności gospodarczej wynikał wówczas w 1995 r. z wątpliwości czy wystarczy wpisanie szkoły i przedszkola do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonego przez kuratorium oświaty czy też należy dokonać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Reasumując, to nie nazwa rodzaju działalności decyduje o możliwości skorzystania ze swego rodzaju przywileju zawartego w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji a sam fakt wykonywania danego rodzaju działalności, poparty odpowiednimi wpisami urzędowymi. Ponadto ze złożonych deklaracji wynika, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1 i ust. 2, wahał się w badanym okresie od 3% do ponad 1%. W związku z tym zostały spełnione warunki do skorzystania z przywileju zawartego w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.