III SA/Wa 737/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe W dniu 14 września 2007 r. H. S. (dalej - "Skarżący") złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. W przedmiotowym wniosku Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu [...] sierpnia 1992 r. na podstawie umowy darowizny Skarżący otrzymał od matki dwie działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha (działki: nr 4 i nr 5). W dniu [...] września 2004 r. decyzją Wójta został zatwierdzony podział części działki nr 4. Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w dniu 28 września 2001 r. działki przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z działki nr 4 wydzielono 7 działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Pozostała część działki nr 4 nie zmieniła swojego charakteru. Grunt obejmujący 7 ww. działek Skarżący zamierzał sprzedać w całości, lecz nie znalazł nabywcy. Dzieci Skarżącego, dla których przeznaczono większe działki, również nie wyraziły zainteresowania ich zagospodarowaniem. Skarżący w lipcu 2006 r. sprzedał działkę nr 4/1, a w czerwcu 2007 r. - działkę nr 4/3. Skarżący, zgodnie z informacją uzyskaną w urzędzie skarbowym, zapłacił od sprzedaży tych działek podatek VAT. Wnioskodawca jest rolnikiem i nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z powyższym Skarżący zwrócił się z zapytaniem, czy w przedstawionym stanie faktycznym zobowiązany był do zapłaty podatku VAT. Zdaniem Skarżącego, nie wystąpił obowiązek odprowadzania podatku VAT od sprzedanych działek. Skarżący uważa, że trudno przypisać mu zamiar częstotliwego dokonywania sprzedaży, gdyż wykazał się jedynie zwykłą zapobiegliwością w dbaniu o własne interesy. Uważa ponadto, że w ww. sytuacji postąpił racjonalnie, mogąc uzyskać wyższą cenę za sprzedane mienie prywatne. Transakcje nie miały związku z działalnością gospodarczą. W dniu [...] grudnia 2007 r. Minister Finansów dokonał interpretacji, w której uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Przedmiotowa interpretacja została doręczona 19 grudnia 2007 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru). W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej - "ustawa o VAT"), zasadą jest opodatkowanie dostawy gruntów podatkiem od towarów i usług. Zgodnie natomiast z definicją działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT) podatnikami będą również osoby, które wykonały czynności jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania ich w sposób stały, zorganizowany i powtarzalny. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Skarżący dokonał sprzedaży 2 działek. Nie chodzi tu zatem o czynność jednorazową. Ponadto Minister Finansów zaznaczył, że art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. d ustawy o VAT wskazuje, że podatnicy dokonujący dostawy gruntów nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT niezależnie od wielkości obrotów. Oznacza to, że podatnicy dokonujący dostawy tych towarów, niezależnie od wielkości swoich obrotów, są podatnikami tego podatku i stosownie do art. 96 ust. 1 cyt. ustawy, są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej dostawy gruntów, złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku VAT. Zdaniem organu, rolnik ryczałtowy, w świetle przepisów o podatku od towarów i usług, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Minister Finansów wskazał również, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT rolnik ryczałtowy wprawdzie korzysta ze zwolnienia od podatku, jednak wyłącznie w zakresie dostaw produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej oraz świadczenia usług rolniczych. Jeżeli więc osoba taka wykonuje inne czynności mieszczące się w zakresie przedmiotowym opodatkowania podatkiem VAT, brak jest podstaw prawnych do uznania, że nie podlegają one opodatkowaniu. W ocenie organu, okoliczności sprawy wskazują, że Skarżący posiada status podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz, że dokonał dostaw, które noszą znamiona częstotliwości. Minister Finansów zauważył, iż Skarżący dokonał sprzedaży 2 działek przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i naliczył podatek od towarów i usług, który w cenie zapłacili nabywcy. Wnioskodawca, dokonując dostawy działek przeznaczonych pod zabudowę zachował się jak podatnik VAT. W takiej sytuacji dostawa działek przeznaczonych pod zabudowę wyczerpuje znamiona częstotliwości i tym samym kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą. W związku z powyższym, zdaniem organu, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, sprzedaż przedmiotowych nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Pismem z 20 grudnia 2007 r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu tym zarzucił organowi naruszenie art. 14b §5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie w niniejszej sprawie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W wyniku ponownej analizy sprawy Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ w większości powtórzył swoją wcześniejszą argumentację. Ponadto wskazał, iż z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Skarżący jest bez wątpienia rolnikiem ryczałtowym, prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a transakcje dostaw gruntów mają związek z działalnością gospodarczą. Minister Finansów wskazał, iż zmiana charakteru gruntu rolnego na grunt przeznaczony pod zabudowę nie zmienia faktu, że stanowi on majątek wykorzystywany w prowadzonej działalności rolniczej. Organ podkreślił, iż właściciel gospodarstwa rolnego, dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze jest co do zasady rolnikiem (ryczałtowym), posiadającym status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Minister Finansów stanął na stanowisku, iż rolnik sprzedający grunt nie zbywa majątku osobistego, ale majątek składający się na przedsiębiorstwo rolne, jest więc z tego tytułu podatnikiem VAT. Ponadto organ wskazał, iż powołane przez Skarżącego orzeczenia ETS nie przystają do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Z kolei Wyrok NSA z 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 stanowi rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie i nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa. Pismem z 15 lutego 2008 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego. Zaskarżonej interpretacji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, że decydując się na sprzedaż swojego mienia prywatnego Skarżący wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, - naruszenie przepisu art. 14e §1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie w sprawie orzecznictwa sądów polskich w tym NSA oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W uzasadnieniu skargi Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, iż rolnik sprzedający grunt jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług. Skarżący podkreślił, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę przedstawionego stanu faktycznego. W ocenie Skarżącego, w jego sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające stwierdzić, że dokonując dostawy przedmiotowych działek, działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Nie można bowiem przyjąć, że z chwilą otrzymania darowanych działek zamierzał nimi handlować. Przeczą temu okoliczności opisane w stanie faktycznym. Skarżący zauważył również, iż nie do przyjęcia jest sposób w jaki organ ustosunkował się do przytoczonego przez niego wyroku NSA z 29 października 2007 r. sygn. I FSP 3/07. Zdaniem Skarżącego, organ nie chciał się odnieść do treści tego wyroku, bowiem uznano w nim, że sprzedaż poszczególnych działek jaka następuje po podziale nieruchomości, nie może być opodatkowana podatkiem od towarów i usług, zaś wyprzedaż własnego majątku nie nosi znamion działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącego, nietrafne są również przytoczone przez organ wnioski wynikające z analizy Dyrektyw Rady Wspólnot Europejskich, a także wywody podważające przytoczone orzecznictwo ETS. Skarżący zauważył, iż po wejściu Polski do Unii Europejskiej nie wystarcza już interpretacja przepisów ustawy o podatku od towarów i usług koncentrująca się na wykładni językowej. Należy brać również pod uwagę przepisy prawa wspólnotowego. Reasumując Skarżący podniósł, iż opisane przeze niego okoliczności nie wskazują, aby sprzedając przedmiotowe dwie działki działał w charakterze handlowca, w związku tym ich dostawa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępnie należy wyjaśnić, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Stosownie do art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd z urzędu ustalił, że postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 635/07 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odroczył rozprawę i przedstawił do rozstrzygnięcia, w trybie art. 187 § 1 P.p.s.a. Składowi Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, następujące zagadnienie "czy w stanie prawnym obowiązującym w 2005 r. pojęcie - niewydanie postanowienia - określone w art. 14b § 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), oznacza brak jego doręczenia w terminie 3 miesięcy, od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w §1 powołanego artykułu". Sąd zauważa, iż przepisy art. 14b §3 w brzmieniu z 2005 r. i art. 14o w brzmieniu po dniu 1 lipca 2007 r. zawierają analogiczną treść normatywną. Oznacza to, że zarówno w sprawie sygn. akt I FSK 635/07 jak i w sprawie niniejszej występuje to samo zagadnienie prawne, a siłą rzeczy wydana przez Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała będzie dotyczyła również zagadnienia, które zostało podniesione w tej sprawie. Jest nim kwestia - czy użyty w art. 14o Ordynacji podatkowej, zwrot "wydanie interpretacji indywidualnej" oznacza jedynie jej sporządzenie i podpisanie przez osobę uprawnioną czy też również jej doręczenie. Tożsamość problemu pomimo, że dotyczy on różnych stanów prawnych, będących ustawową podstawą wydawania interpretacji podatkowych, skłania skład orzekający w tej sprawie do stwierdzenia, że wydana przez Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała będzie zawierała ocenę prawną od której zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił o zawieszeniu postępowania.