III SA/Wa 780/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-15
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu, który wykazał ciężką sytuację materialną, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ wykazał on ciężką sytuację materialną, uniemożliwiającą mu poniesienie kosztów postępowania. Wysokość jego dochodów z prac dorywczych była niższa od minimum socjalnego, a brak środków finansowych i grożąca eksmisja potwierdzały niemożność poniesienia nawet wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący M.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Wskazał na swoją ciężką sytuację materialną, będąc osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z prac dorywczych w kwocie 400-600 zł miesięcznie, nieposiadającą środków finansowych ani lokalu mieszkalnego. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2010 r po rozpoznaniu wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]grudnia 2009 r[...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2003 r. i 2004 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05), jak też samodzielne układanie stosunków z pełnomocnikiem. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2) We wniosku zawartym w nadesłanym formularzu PPF, M.P., dalej jako skarżący, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – przy czym rodzaj pełnomocnika zostawił wyborowi Sądu. W uzasadnieniu wskazał, ze z powodu ciężkiej sytuacji materialnej nie jest w stanie uiścić zaległości podatkowych. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych środków finansowych, ani lokalu mieszkalnego (ma orzeczoną eksmisję). Utrzymuje się z dochodów z prac dorywczych w wysokości 400 – 600,- zł miesięcznie.
3) Referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom skarżącego zawartym w treści formularza PPF o braku wolnych środków finansowych. Jednocześnie nadmienia, że oświadczenia skarżącego o podobnej treści zostały zawarte w aktach administracyjnych sprawy i nie były kwestionowane przez organy administracji
Referendarz sądowy wskazuje, że wysokość minimum socjalnego na 1 osobę, w modelu rodziny, takim jaki ma skarżący, wynosi w 2008 r. ok. 865,- zł (http://www.ipiss.com.pl/www_new_ms_2008.pdf). Za minimum socjalne należy rozumieć wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych z uwzględnieniem dóbr służącym do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na takim poziomie, że składniki te wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia (ten wskaźnik jest określany jako minimum egzystencji), lecz także dla posiadania i wychowania dzieci oraz dla utrzymania minimum więzi społecznych.
4) Z tego powodu, jeżeli z zestawienia wysokości środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżący, analizy sposobu prowadzenia gospodarki finansowej i wskazanego obowiązku uczestniczenia w kosztach sądowych, wynika, że uiszczenie choćby wpisu od skargi kasacyjnej, w wysokości 250,- zł spowoduje negatywne następstwa w zadeklarowanej strukturze wydatków, to w rozstrzygnięciu o prawie pomocy należy w sposób niezwykle staranny uwzględniać prawo dostępu do Sądu II instancji. Uwagę tą referendarz odnosi do wydatków, które skarżący zobowiązany byłby ponieść na wynagrodzenie – najniższe choćby – pełnomocnika.
O rodzaju wyznaczonego pełnomocnika – doradcy podatkowego – zadecydował głównych przedmiot działalności tegoż pełnomocnika, wpisany w jego nazwę.
5) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło