III SA/Wa 783/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zasadności zwolnienia z podatku od towarów i usług oddala skargę Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z [...] października 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie zasadności zwolnienia z podatku od towarów i usług (dalej: “VAT") towaru w postaci samochodów osobowych marki: [...] i [...] oraz rzeczy używanych, objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z 18 stycznia 2010 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. powiadomił D. P. (dalej: “Skarżący") o zakończeniu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe postanowienie Skarżący w piśmie z 6 września 2012 r., zwrócił się m.in. o zawieszenie postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: “O.p.") do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia powierzonego mienia znacznej wartości na szkodę M. S. i Skarżącego zawisłego przed Prokuratorem Rejonowym W. sygn. akt. [...]. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z [...] listopada 2012 r. odmówił zawieszenia postępowania wszczętego postanowieniem z [...] października 2011 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że prowadzone przez Prokuraturę Rejonową W. w W. śledztwo w sprawie przywłaszczenia przez M. L. mienia znacznej wartości na szkodę M. S. i Skarżącego, w tym samochodu marki [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygniecie uzależnia właściwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ łub sąd. Podkreślił, że zarówno doktryna jak i orzecznictwo interpretując przestanki zawarte w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazują konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Zaznaczył także, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54 poz. 535 ze. zm., dalej: “u.p.t.u.") zwolnione z podatku VAT rzeczy osobistego użytku przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone. wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego. W przypadku sprzedaży lub przeniesienia prawa własności w inny sposób, wynajmu, użyczenia, wydzierżawienia lub innego odstąpienia rzeczy osobistego użytku dokonanych przed upływem terminu, o którym mowa w ust.1 pkt 4, rzeczy te są opodatkowane podatkiem według stawek obowiązujących w dniu tego odstąpienia, z uwzględnieniem wartości celnej ustalonej dla tego dnia przez organ celny ( art. 47 ust. 4 u.p.t.u.). Następnie podał, że w niniejszej sprawie mienie osobiste Skarżącego w postaci samochodów osobowych marki: [...] i [...] oraz rzeczy używanych ujętych w zgłoszeniu celnym z 18 stycznia 2010 r. zostało zwolnione przez organ celny I instancji z podatku VAT pod warunkiem nieodstępowania ich przez okres 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu . Z postanowienia Sądu Okręgowego w W. Wydział [...] Karny z [...] lipca 2012.r sygn. akt [...]. wynika, iż Pełnomocnik M. S. oraz Skarżącego 4 stycznia 2012 r. zawiadomił Prokuraturę Rejonową W. o popełnieniu przez M. L. m.in. przestępstwa z art.- 284 § 2 k.k. polegającego na przywłaszczeniu w bliżej nieustalonej dacie po 21 października 2010 r. powierzonego mu samochodu [...] na szkodę Skarżącego. Ponadto z wyjaśnień Pełnomocnika Skarżącego zawartych na stronie 3 powyższego postanowienia oraz z pisma z 6 września 2012 r. wynika, iż po sprowadzeniu do Polski samochodu marki [...] przez Skarżącego w ramach tzw. mienia przesiedlenia Skarżący użyczył samochód marki [...] Panu M. i L. W dniu 4 października 2010 r., a więc jeszcze w czasie obowiązywania warunku nieodstępowania samochodu Pełnomocnik Skarżącego wystąpił do M. L. z żądaniem niezwłocznego zwrotu pojazdu, jednak samochód w wyznaczonym terminie nie został zwrócony. Dyrektor izby Celnej wskazał, że z powyższego wynika, iż użyczenie ww. samochodu przez Skarżącemu M. L. zostało dokonane w czasie obowiązywania warunku nieodstępowania. Zatem użyczając przedmiotowy pojazd M. L., bez uprzedniego poinformowania o tym organów celnych, Skarżący naruszył warunek nieodstępowania pojazdu, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. W ocenie organu przywłaszczenie ww. samochodu przez M. L., które nastąpiło później (a więc po świadomym i dobrowolnym użyczeniu przedmiotowego pojazdu) i które jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. nie ma wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku VAT. Dlatego też stwierdził, iż wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku VAT nie jest uzależnione od wcześniejszego zakończenia postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego samochodu Zatem brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 §1 pkt 2 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. wraz z poprzedzającym go postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] listopada 2012 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo Celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622ze zm., dalej: “u.p.c.") przez błędne przyjęcie, że prowadzone przez Prokuraturę Rejonową W. w W. śledztwo w sprawie przywłaszczenia przez M. L. mienia znacznej wartości na szkodę M. S. j i Skarżącego, w tym samochodu osobowego marki [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie uzależnia właściwe rozpatrzenie sprawy i wydania decyzji w niniejszym postępowaniu; art. 123 § 1 i art. 200 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 u.p.c. poprzez naruszenie zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, polegającym na wydaniu ostatecznego postanowienia przez organ mimo braku upływu terminu na wypowiedzenie się przez stronę. W ocenie Skarżącego rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji organów dochodzeniowo - śledczych w toczącym się postępowaniu przed Prokuratorem Rejonowym W. sygn. akt [...], a które odnosi się do okoliczności, iż pojazd marki [...] nie został M. L. użyczony przez Skarżącego. Wskazał, że M. L. dokonał zaboru ww. pojazdu bez zgody i jakiegokolwiek pozwolenia bądź przyzwolenia nawet dorozumianego. Uzasadniając drugi z zarzutów podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ww. postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 4 stycznia 2012 r. W zakreślonym terminie, pełnomocnik Skarżącego 10 stycznia 2013 r. złożył w placówce pocztowej pismo, w którym wypowiedział się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż pismo obejmujące wypowiedzenie się strony w sprawie zebranego materiału i dowodów wpłynęło do Izby Celnej w W. 15 stycznia 2013 r. Zatem Dyrektor Izby Celnej w W., wydając ostateczne postanowienie z [...] stycznia 2013 r. nie wziął pod uwagę terminu potrzebnego na obieg korespondencji. Tym samym uniemożliwił Skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, naruszając art. 123 w związku z art. 200 § 1 O.p. W ocenie Skarżącego naruszenie art. 123 w zw. z art. 200 § 1 O.p. należy zakwalifikować jako istotne i mające wpływ na ocenę zaskarżonego postanowienia bowiem pełnomocnik Skarżącego w piśmie z 10 stycznia 2013 r., przedstawił szereg istotnych argumentów przemawiających za uchyleniem postanowienia organu I instancji. Bez zapoznania się z pismem pełnomocnika Skarżącego, organ odwoławczy przyjął, iż Skarżący użyczył M. L. pojazd marki [...] podczas gdy M. L. dokonał zaboru ww. pojazdu bez zgody Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych aktów i czynności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej); tylko w sytuacji stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa, mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, skargi podlegają uwzględnieniu (art.145 § 1 pkt.1 lit. a - c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., nr 270 powoływanej dalej jako P.p.s.a.). Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika UC [...] w W., którym organ odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zasadności zwolnienia z podatku od towarów i usług (dalej: “VAT") towaru w postaci samochodów osobowych marki: [...] i [...] oraz rzeczy używanych, objętych procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z 18 stycznia 2010 r. Skarżący wniosek o zawieszenie postępowania uzasadnił tym, że dla właściwego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu podatkowym niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie wyników postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia powierzonego mienia znacznej wartości na szkodę M. S. i Skarżącego zawisłego przed Prokuratorem Rejonowym W. sygn. akt [...]. Artykuł 201 § 1 pkt 2 O.p. stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne nie może dotyczyć kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż to należy do organu prowadzącego sprawę, a nie do innego organu lub sądu. Jeśli zatem rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez inny organ lub sąd ma jedynie luźny, pośredni związek z rozpoznaniem sprawy podatkowej i wydaniem decyzji, kwestia ta nie może być uznana za zagadnienie wstępne i nie obliguje organu podatkowego do zwieszenia postępowania. Natomiast w przypadku, gdy ustalenia wyroku karnego będą dotyczyć okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia postępowania przed organami podatkowymi, nie znanych organowi a istotnych dla sposobu rozstrzygnięcia, może to stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania podatkowego, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa stanowi dla innych organów administracji i sądów wiążące ustalenie jedynie w zakresie winy skazanego. Związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, należy jednak odróżnić od zagadnienia wstępnego. Prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Podkreślić należy, że musi istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo wywiodły, iż waloru zagadnienia wstępnego nie mają w niniejszej sprawie ustalenia, ani wynik postępowania karnego dot. zaboru/ przywłaszczenia samochodu Skarżącego. Z akt sprawy wynika, że mienie osobiste Skarżącego w postaci samochodów osobowych marki: [...] i [...] oraz rzeczy używanych ujętych w zgłoszeniu celnym z 18 stycznia 2010 r. zostało zwolnione przez organ celny I instancji z podatku VAT pod warunkiem nieodstępowania ich przez okres 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte w związku informacją, że Skarżący tego warunku nie zachował. Dyrektor IC w W. wykazał, że po sprowadzeniu do Polski samochodu marki [...] przez Skarżącego w ramach tzw. mienia przesiedlenia Skarżący użyczył samochód marki [...] Panu M. L. w dniu 4 października 2010 r., a więc jeszcze w czasie obowiązywania warunku nieodstępowania samochodu - zatem użyczając przedmiotowy pojazd M. L., bez uprzedniego poinformowania o tym organów celnych, Skarżący naruszył warunek nieodstępowania pojazdu, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Słusznie podnosi organ, że przywłaszczenie ww. samochodu przez M. L., które nastąpiło później (a więc po świadomym i dobrowolnym użyczeniu przedmiotowego pojazdu) i które jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. nie ma wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku VAT. Nie ma bowiem związku przyczynowego między merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie podatkowej w zakresie podatku VAT a wynikami postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego samochodu. Ponadto zauważyć należy, że poprzez instytucję zagadnienia wstępnego Skarżący, w gruncie rzeczy domaga się, by organ podatkowy uzależniał wynik postępowania podatkowego od ustaleń faktycznych postępowania karnego faktycznego; tymczasem zagadnienie wstępne nie może dotyczyć kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż to należy do organu prowadzącego sprawę. Bez wątpienia zatem brak było przesłanek do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 §1 pkt 2 O.p. z powodów wskazanych przez Skarżącego. Fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko określonym kontrahentom strony, świadczy jedynie o tym, że niezależnie od postępowania w sprawie podatkowej toczy się odrębne postępowanie karne, lecz jego wynik nie przesądza o nieprawidłowościach związanych z korzystaniem ze zwolnienia. Postępowanie karne, mające nawet bezpośredni związek ze sprawą podatkową, co do zasady, nie będzie kreować zagadnienia wstępnego w odniesieniu do postępowania podatkowego. Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Organ podatkowy zasadnie odmówił zawieszenia postępowania podatkowego z przyczyn wskazanych we wniosku strony. Bezpodstawny jest zarzut skarżącego naruszenia przez organ podatkowy art. 123 § 1 i art. 200 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 u.p.c. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu wpadkowym, nie kończyło ono postępowania podatkowego, w związku z powyższym nie miał do niego zastosowania art. 200 § 1 O.p. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku