III SA/Wa 791/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika Skarbowego w O. z [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Naczelnika Skarbowego w O. z [...] października 2017 r. nr [...] K.K. (dalej: Skarżąca, Strona) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji złożonym na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 lub 2 w zw. z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że w sprawie zachodzi konieczność uiszczenia przez Stronę kwoty od spadków i darowizn w wysokości 55.467,00 zł, co prowadzi do znacznego zubożenia Skarżącej, a nadto w jej sytuacji finansowej (emerytka utrzymująca się jedynie ze świadczenia emerytalnego) naraża ją na przedwczesne postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej poinformował, że do dnia przekazania akt do WSA nie wydał postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z powołanego wyżej przepisu wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Sąd podejmując rozstrzygnięcie powinien mieć możliwość odniesienia się do materiału, pozwalającego zająć mu stanowisko odnośnie do wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie uzasadniła w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby wypełnić przesłanki przemawiające za jej wstrzymaniem, wskazując jedynie, że uiszczenie przez Stronę kwoty 55.467,00 zł prowadziłoby do znacznego zubożenia Skarżącej, ponieważ jest emerytką utrzymująca się jedynie ze świadczenia emerytalnego. Skarżąca nie złożyła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby np. jej aktualna sytuacja finansowa, wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego czy zdolność do pokrywania obciążeń - wskazujące na możliwość wystąpienia w sprawie realnej możliwości zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, ocena sytuacji finansowej Skarżącej, wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie oświadczeń Skarżącej. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Egzekucja nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W tym względzie należy podzielić pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, z którego wynika, że egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji (29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, CBOSA). Sąd wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej skarżącego), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można by było odwrócić. Wskazać również należy, że dopiero, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, Sąd może, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymać wykonanie także innych decyzji wydanych w granicach tej samej sprawy, w tym również decyzji organu pierwszej instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2484/12). Należy przy tym stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji co do zasady nie podlega wykonaniu z mocy prawa, gdyż nie jest ostateczna (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2122/15). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.