III SA/Wa 809/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-17

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Krystyna Kleiber, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym jako uczestnik, jeśli jego statut zawiera cele związane z ochroną praw obywateli i przeciwdziałaniem naruszeniom prawa, ale nie wykazuje bezpośredniego związku prawnego z materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym, ponieważ Stowarzyszenie nie wykazało bezpośredniego związku prawnego z materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji. Interes prawny uczestnika postępowania sądowo-administracyjnego musi wynikać z normy prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie z ogólnych celów statutowych organizacji.
Stan faktyczny
D. M. złożył skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji określających podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2003 i 2004, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Podstawą wniosków o stwierdzenie nieważności były zarzuty naruszenia przepisów o właściwości miejscowej i postępowaniu podatkowym. Stowarzyszenie P. złożyło wnioski o dopuszczenie do udziału w obu sprawach sądowych jako uczestnik postępowania, powołując się na swój statut. Sąd rozpoznał wniosek Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia P. z siedzibą w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia P. z siedzibą w B. D. M. złożył do tutejszego Sądu dwie skargi na dwie ostateczne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W., odmawiające Skarżącemu stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., wydanych w sprawach określenia Skarżącemu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003 i 2004, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami III SA/Wa 809/11 i IIISA/Wa 810/11. Podstawę prawną wniosku o stwierdzenie nieważności tych decyzji był przepis art. 247 § 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.z 2005 r. Nr 8 poz.60), stanowiący o naruszeniu przez decyzje administracyjne przepisów o właściwości miejscowej organów podatkowych oraz naruszeniu przepisów o postępowaniu podatkowym. Zarzuty miały więc charakter zarzutów procesowych to jest dotyczących ściśle postępowań podatkowych. Decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji określających zobowiązania podatkowe oparte były na tych samych przepisach – art. 247 § 1 pkt 1 i pkt 3 Ordynacji podatkowej z twierdzeniem, Dyrektora Izby Skarbowej, że nie doszło do opisanych we wnioskach naruszeń przepisów postępowania. S. złożyło w każdej z tych spraw, wniosek o dopuszczenie S., jako organizacji społecznej, do udziału w obu sprawach sądowych. Na poparcie wniosków S. złożyło jego statut. Przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", przewidujący możliwość udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym osób, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym wymaga wykazania przez tę osobę, że wynik tegoż postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego. Ugruntowane, w tym względzie, orzecznictwo sądowe wymaga, aby o interesie prawnym wnioskodawcy decydowała norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny. Wskazuje na to chociażby postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2025/09 (LEX nr 786096) o treści: " O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowo administracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Kategoria interesu prawnego jednolicie odnosi się zarówno do skarżącego jak i uczestników postępowania, stanowiąc łącznik pomiędzy ich sytuacją prawną- sferą indywidualnych praw i obowiązków - a zaskarżonym aktem, czynnością albo bezczynnością. Związek ten musi być przy tym bezpośredni oraz realny." lub też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OZ 240/11, (LEXnr786168): "Interes prawny w rozumieniu art. 33 p. p. s. a. należy utożsamiać ze związkiem sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialno-prawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny." Jak wyjaśniono podstawę prawną wydanych decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności stanowił art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, pozwalający wyeliminować z obrotu prawnego wadliwą decyzję ostateczną. Nie sposób jednak, w tej sytuacji, powiązać interes Skarżącego w wyeliminowaniu z obrotu prawnego niekorzystnych dla niego decyzji podatkowych z interesem S., które nie ma związku faktycznego i prawnego ani z wydanymi decyzjami, określającymi Skarżącemu podatek dochodowy, ani też decyzjami, które odmówiły stwierdzenia nieważności obu decyzji podatkowych. Ze statutu S. wynika, że działa ono na rzecz przestrzegania praw obywatela i obowiązków przez organy państwowe w tym wymiaru sprawiedliwości, przeciwdziałaniu zjawiskom naruszenia prawa i korupcji, patologiom społecznym, propagowania uczciwości w życiu publicznym, pomoc ofiarom przestępstw i reprezentowaniu obywateli wobec organów władzy publicznej w ochronie ich interesów. Skarżący nie powoływał się na to, aby był ofiarą przestępstwa czy przestępczych działań organów władzy publicznej. Prawa Skarżącego gwarantują przepisy procesowe, system sądowy, w tym możliwość korzystania z obu instancji sądowych, wreszcie profesjonalny pełnomocnik. Przepisy procesowe, których naruszenie zarzuca Skarżący w skargach będą badane w postępowaniu sądowym, które zostaje rozpoczęte. W ocenie Sądu, statut S. zawiera słuszne idee, które jednak nie przekładają się na problematykę tej sprawy i nie mają związku z jej materialno – prawną podstawą, a więc decyzjami wydanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym stanie Sąd odmówił dopuszczenia do udziału w obu sprawach ze skarg D. M., S.,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło