III SA/Wa 809/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2012 r. wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. o zwrot kwoty 100 zł uiszczonej z tytułu wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić wniosek Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia [...] (dalej "Stowarzyszenie") w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Stowarzyszenie wniosło zażalenie od powyższego postanowienia, zarzucając dowolną i rażącą interpretację art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) – dalej "P.p.s.a.". Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wydanego postanowienia i uznanie, iż zgodnie z treścią art. 33 § 2, art. 9 P.p.s.a. w związku z § 5 pkt 1, 8, 9 oraz § 6 pkt 1 statutu Stowarzyszenia, doszło do bezprawnego pozbawienia Stowarzyszenia udziału w w/w sprawie w charakterze uczestnika oraz o odstąpienie od opłaty zażalenia w kwocie 100 zł, bowiem Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego – co sądowi jest wiadomym z urzędu i zgodnie z ustawą o wolontariacie jest zwolnione z opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Stowarzyszenie na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. wniosło o zwrot kwoty 100 zł poniesionej z tytułu opłaty od zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie. Stowarzyszenie podniosło, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie przyznał rację Stowarzyszeniu. Trudno jest więc przyjąć aby ponosiło ono koszty z tytułu błędnych orzeczeń wydawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W/w kwota stanowi poważny uszczerbek w budżecie Stowarzyszenia o statusie Organizacja Pożytku Publicznego - utrzymującego się wyłącznie ze składek członkowskich - tym bardziej, że w ocenie Stowarzyszenia winno ono być zwolnione z takiej opłaty jako organizacja pożytku publicznego. Nie jest winą Stowarzyszenia, że ustawodawca uchwala sprzeczne z sobą ustawy o organizacji pożytku publicznego i ustawy o kosztach w postępowaniach przed sądami administracyjnym. Zdaniem Stowarzyszenia - to rolą Sądu w trybie przewidzianym polskim prawem było wyjaśnienie tej sprzeczności w obu ustawach, a nie arbitralne żądanie opłaty od prawa do złożenia zażalenia. Takie postępowanie WSA, Stowarzyszenie ocenia jako dyskryminację ruchu społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: wniosek Stowarzyszenia należało oddalić. Sąd nie znalazł podstaw do przychylenia się do wniosku Stowarzyszenia o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw. Oznacza to, że uczestnikom postępowania nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez względu na jego wynik. Powyższy pogląd został także wyrażony przez autorów komentarzy do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - J. P. Tarno, str. 277 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk i M. Romańska, str. 589. Zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt w razie uwzględnienia skargi. W niniejszej sprawie skarżącym był D. M., zaś organem wydającym zaskarżony akt - Dyrektor Izby Skarbowej w W. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania od skarżącego, czyli w tym przypadku od D. M. na rzecz Stowarzyszenia, bez względu na wynik tegoż postępowania (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 1998 r., V SA 1306/97, ONSA 1999, nr 1, poz. 28). Sąd ponadto pragnie wskazać, że w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 23 lutego 2012 r. Nie jest zasadny pogląd Stowarzyszenia, iż jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione od kosztów sądowych. Przepis art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, z późn. zm.) – dalej "ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie", nie jest podstawą do przyjęcia, że organizacje pożytku publicznego z mocy prawa są zwolnione od kosztów sądowych. Przepis ten stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od opłat sądowych w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego. Przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie odsyła do przepisów odrębnych, a zatem nie stanowi samodzielnej podstawy zwolnienia od opłat sądowych. Natomiast przepisy p.p.s.a. nie przewidują z mocy prawa zwolnienia od opłat sądowych organizacji pożytku publicznego. Zgodnie z art. 240 P.p.s.a. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku uiszczania wpisu w ich własnych sprawach. Takie rozporządzenie nie zostało jednak wydane, dlatego też Stowarzyszenie nie jest zwolnione od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OZ 1018/11). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 200 P.p.s.a. oddalił wniosek Stowarzyszenia o zwrot kosztów postępowania.