III SA/Wa 824/14

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P.T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r. postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu P. T. Postanowieniem z 21 lipca 2014 r. przyznano Skarżącemu W.R. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, którym wyznaczona została E. K. . Udzieliła ona następnie pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu P. T. . Ten na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Oświadczył jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wyrokiem z 11 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącego. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej: "rozporządzenie"). W myśl § 20 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołane przepisy jednoznacznie stanowią, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 marca 2010 r. (sygn. akt I OZ 184/10) przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata, radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącego wyznaczyła adwokata E. K. . To jej zatem może być przyznane wynagrodzenie, po złożeniu wniosku i oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Tymczasem z wnioskiem tym wystąpił pełnomocnik substytucyjny radca prawny P. T. . Wniosek ten oraz jego oświadczenie, że pomoc ta nie została opłacona nie mogą zastąpić wymaganego w tym względzie zarówno wniosku pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, jak i jego oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 4 lipca 2014 r. (III SA/Wa 3035/13) udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych, przy czym działania (zaniechania) dalszego pełnomocnika wywołują, tak jak działania (zaniechania) pełnomocnika głównego, skutki procesowe bezpośrednio dla strony. Reprezentowanie strony przez dalszego pełnomocnika nie powoduje jednak ani zmiany osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, ani zwolnienia go z obowiązku złożenia wspomnianego oświadczenia. Czym innym jest bowiem wykonywanie zastępstwa procesowego w oparciu o dalsze pełnomocnictwo, którego udzielenie jest prawem każdego pełnomocnika, a czym innym jest prawo do wynagrodzenia za to zastępstwo, które to prawo - wolą ustawodawcy - zostało nierozerwalnie związane z osobą pełnomocnika, o którym mowa w art. 250 i art. 253 p.p.s.a. Z tych względów należało odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu P. T..