III SA/Wa 825/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2011 r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2005 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżąca od wpisu od skargi; 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie III SA/Wa 825/11 U Z A S A D N I E N I E 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona, następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) A. K. dalej jako skarżąca, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych: wpierw w skardze z 30 stycznia 2011 r. a następnie w treści formularza PPF z 10 maja 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od kilku lat cierpi na problemy żołądkowe, zapalenie oskrzeli, złamanie wyrostka łokciowego lewego, upośledzenie rozkurczowe lewej komory serca, miażdżycę - co niezwykle szczegółowo i starannie opisała w rubryce 5 formularza PPF. Skarżąca korzysta z rehabilitacji, poradni pulmologicznej oraz objęta jest leczeniem specjalistycznym. Nie posiada żadnych wartościowych ruchomości i nieruchomości. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 851,- zł miesięcznie brutto. Załączyła kartę badania endoskopowego, karty leczenia szpitalnego (3 szt), wynik badania RTG, nadanie echokardiologiczne, skierowanie do poradni III SA/Wa 825/11 specjalistycznej, zeznanie PIT za 2010 r. , 2009 r., zestawienie transakcji na rachunku w Banku [...]. 3) Referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom skarżącej, zawartym w treści formularza PPF, o subiektywnym odczuciu na temat braku środków finansowych w wysokości umożliwiającej jej pokrycie całości należności z tytułu wymagalnych kosztów sądowych. Badając zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania, referendarz sądowy ma na uwadze tak konieczne wydatki związane z codzienną egzystencją, jak wydatki ponoszone na poratowanie zdrowia skarżącej. W tym też względzie referendarz sądowy nie wiąże negatywnych skutków w zakresie rozstrzygnięcia o prawie pomocy z brakiem wyszczególnienia wydatków skarżącej, przyjmując w tym względzie wyznacznik średnich potrzeb przeciętnego członka społeczeństwa. 4) Referendarz sądowy wskazuje, że wysokość minimum socjalnego na 1 osobę, wynosi w 2010 r. ok. 900,- zł (dane dostępne na stronie: http://www.ipiss.com.pl). Kwota ta jest wyższa od zadeklarowanego dochodu skarżącej, zatem należy przyjąć, ze skarżąca prowadzi (musi prowadzić) gospodarstwo domowe w sposób oszczędny. Za minimum socjalne należy rozumieć wskaźnik określający koszty utrzymania gospodarstw domowych z uwzględnieniem dóbr służących do zaspokojenia potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na takim poziomie, że składniki te wystarczają nie tylko dla podtrzymania życia (ten wskaźnik jest określany jako minimum egzystencji), lecz także dla posiadania i wychowania dzieci oraz dla utrzymania minimum więzi społecznych. 5) Z tego powodu, jeżeli z zestawienia wysokości środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżąca, analizy sposobu prowadzenia gospodarki finansowej i wskazanego obowiązku uczestniczenia w kosztach sądowych, wynika, że uiszczenie choćby wpisu od skarg w obu wniesionych do Sądu sprawach w kwocie – łącznie – ok. 800,- zł spowoduje negatywne następstwa w zadeklarowanej strukturze wydatków, to w rozstrzygnięciu o prawie pomocy należy w sposób niezwykle staranny, uwzględniać realizację prawa dostępu do Sądu. Referendarz sądowy wskazuje, że skarżąca ani nie dysponuje przychodami wystarczającymi na pokrycie należności sądowych (ponieważ są one mniejsze od należności sądowych), ani nie posiada oszczędności czy dóbr materialnych o III SA/Wa 825/11 znacznej wartości. Co więcej, wnioski te mają potwierdzenie w treści deklaracji podatkowych. Także z treści nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego nie wynika, że skarżąca posiada jednak wolne środki finansowe i prowadzi zrównoważoną gospodarkę finansową, ponieważ operacje finansowe są księgowane w saldzie debetowym. 6) Referendarz sądowy wskazuje, że do wymagalnych kosztów postępowania, na obecnym etapie sprawy, należy zaliczyć jedynie koszt wpisu od skargi. Stąd ograniczenie w zakresie przyznania prawa pomocy, ponieważ orzekanie o kosztach wymagalnych hipotetycznie, byłoby, w sytuacji majątkowej skarżącej, której dochody są – zgodnie z jej deklaracjami – stałe, przedwczesne. Nie można bowiem wykluczyć polepszenia kondycji finansowej strony. 7) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.