III SA/Wa 83/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-05-06
Skład orzekający: Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykazał jedynie przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a postępowanie jest na etapie rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia referendarza?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do częściowego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie posiada dochodów i wygospodarowanie kwoty na wpis od skargi negatywnie wpłynęłoby na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie, w sytuacji, gdy postępowanie jest na etapie rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia referendarza, a ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi, odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący A.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na brak dochodów, problemy zdrowotne i trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, ale skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, uwzględniając częściowo wniosek o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
1. zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych; 2. w pozostałym zakresie odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykonania kserokopii z akt postanawia: 1. zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych; 2. w pozostałym zakresie odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Skarżący – A.W. zwrócił się na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że: jest bezrobotny i chory, jak też prześladowany przez urzędników; prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; nie ma żadnego dochodu; majątek stanowi dom o pow. 54 m2 i nieruchomość rolna o pow. 0,6 ha nie przynosząca żadnego dochodu; opieka społeczna nie chce mu sfinansować zakupu dwóch par okularów; z winy władz miasta ulica, na której mieszka nie ma kanalizacji; - za brak pracy skarżący wini urzędników z opieki społecznej; - nie pije alkoholu i walczy o sprawiedliwość. Skarżący zwrócił się o ustanowienie adwokata z urzędu z wieloletnią praktyka, "który już pomagał bezrobotnym, którzy nie mieli pieniędzy na sprawiedliwość", "(...) takiego Doktora Judyma, ale w branży adwokackiej".
Wykonując wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie, m.in., zestawienia wszystkich źródeł utrzymania w 2014 r. (data, źródło, wysokość) i dochodów oraz informacji o niezdolności do pracy i wydatkach na poratowanie zdrowia, Skarżący, przy piśmie z 6 marca 2015 r. przedłożył zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezłożeniu dokumentów potwierdzających dochody w 2013 r., skierowania do poradni specjalistycznej [...], [...] , [...] , [...] wynik badania RTG, zlecenie na zaopatrzenie w wyroby [...].
Postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2015 r. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dalszym ciągu jego stan zdrowia nie jest dobry, a ze względu na długi termin oczekiwania na wizyty lekarskie, stan jego zdrowia nie ulegnie szybkiej poprawie, co umożliwiłoby mu podjęcie pracy zarobkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 13 marca 2015 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z całokształtu nadesłanych przez Skarżącego dokumentów oraz wyjaśnień zawartych w formularzu PPF wynika, że Skarżący obecnie nie może we własnym zakresie pokryć kosztów sądowych, do których będzie zaliczał się wpis od skargi, nie posiada on bowiem obecnie żadnego dochodu. Tym samym zasadne jest zwolnienie Skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w tym m. in. wpisu od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 100 zł. Wygospodarowanie takiej kwoty nie pozostałoby bowiem bez negatywnego wpływu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego.
Należy również zaznaczyć, że przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Był to dla Sądu dodatkowy argument przemawiający za wyborem zakresu prawa pomocy przyznanego Skarżącemu w sytuacji uznania, że spełnia on przesłanki jedynie częściowego zakresu prawa pomocy. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowoadministracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło