III SA/Wa 832/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocka, po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem złożonym w dniu 28 marca 2012 r. pełnomocnik R. Z. dalej jako Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2012 r. w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wniosek powyższy został uzupełniony na urzędowym formularzu PPF. Wniosek Skarżący uzasadnił brakiem jakichkolwiek środków pieniężnych, a także wartościowych przedmiotów, aby opłacić koszty sądowe. Wszystkie oszczędności oraz papiery wartościowe zostały zawłaszczone przez komorników na poczet spłaty długów B. Sp z o.o. (aktualnie D. Sp. z o.o.). Wszystkie konta bankowe skarżącego są zablokowane przez Komorników, co utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Gospodarstwo domowe Skarżący prowadzi z Konkubiną, synem oraz córką. Skarżący posiadane oszczędności określił na 6 zł jako pozostałość po zajęciach komorniczych. Nie posiada żadnego majątku. Skarżący osiąga dochód z działalności gospodarczej około 8000 zł brutto. Konkubina Skarżącego przebywa na [...]. Ponadto wskazał, iż Urząd Skarbowy W. oraz E. Sp. z o.o. posiada tytuły wykonawcze na kwotę 190.526 zł. Otrzymał wezwanie do zapłaty z ZUS (za B. Sp. z o.o.) zobowiązanie główne 36.945 zł oraz odsetki naliczone do 30 września 2011 r. na kwotę 22.161 zł. Koszty leczenia Konkubiny związane z [...] oraz [...] (leki + rehabilitacja wynoszą 450 zł/m-c. Skarżący ponosi koszt wynajmu mieszkania w wysokości 2200 zł /m-c. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 maja 2012r. pismem z dnia 18 maja 2012 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji o stanie majątkowym Skarżącego: Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 23 maja 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik Skarżącego poinformował, iż Skarżący nie jest w stanie skompletować w terminie 7 dni żądanej dokumentacji. W związku z powyższym dokonał przelewu na kwotę 250 zł. Jednocześnie poinformował, iż Skarżący do chwili obecnej nie otrzymał ani przekazem pocztowym ani na jakikolwiek rachunek bankowy kwoty 1000 zł zwróconej przez Sąd w związku z nadpłaceniem wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem ( przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny ( zob. postanowienie SN z dnia 24.09.1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł jak i stan faktyczny sprawy, Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że jej sytuacja charakteryzuje się ubóstwem - a tylko taka sytuacja, co wskazano wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia okoliczność, iż pełnomocnik Skarżącej nie przedłożył, na wezwanie Sądu, dodatkowych informacji zaświadczających o sytuacji materialnej Skarżącego. Natomiast informacje zawarte w złożonym na formularzu PPF wniosku są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Skarżącego oraz pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie Konkubiny oraz dwojga dzieci. Już na marginesie Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie uiszczono wpis sądowy od skargi jak również wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Skoro Skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, jakimi rzeczywiście dochodami dysponuje oraz jaka kwota i na jakie potrzeby jest z nich pokrywana, złożony przez niego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.