III SA/Wa 833/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-29
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Maciej Kurasz, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązań podatkowych osób trzecich może zostać umorzone z powodu przedawnienia tych zobowiązań oraz czy bieg terminu przedawnienia może być przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązań podatkowych osób trzecich powstałych w 2001 r. powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia, gdyż zastosowanie art. 21 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową skutkuje stosowaniem przepisów obowiązujących przed zmianą, które nie przewidywały przerwania biegu terminu przedawnienia. Natomiast w odniesieniu do zobowiązań z 2004 r. bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego, co uzasadnia odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. F. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku od towarów i usług za lata 2001 i 2004. Organ egzekucyjny podjął środki egzekucyjne, w tym zajęcia rachunków bankowych i udziałów w spółce, jednak Skarżący twierdził, że należności uległy przedawnieniu i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant spec. Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. F. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia J. F. (dalej jako "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z motywów zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2006 r. i [...] września 2008 r., obejmującego podatek od towarów i usług za 2001 r. i 2004 r. Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych były odpowiednio decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz Naczelnika Urzędu Celnego[...] w W. orzekające o odpowiedzialności członków zarządu I. – Skarżącego i A. B. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług. Decyzje te zostały doręczone Skarżącemu w trybie art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) – dalej jako: "O.p.", tj. w dniu 5 stycznia 2006 r. i w dniu 7 listopada 2006 r.
Zawiadomieniami z dnia 8 marca 2006r. organ egzekucyjny podjął próby: zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w kilkunastu bankach, zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie uzyskiwane przez Skarżącego w firmie "D." Sp. z o. o. oraz zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu nadpłaty w podatkach u Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.. Próby zastosowania powyższych środków egzekucyjnych okazały się nieskuteczne.
Zawiadomieniami z dnia 20 sierpnia 2008 r. i 19 września 2008 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego w banku P. w W.. Jednak brak było środków umożliwiających całkowitą lub częściową realizację zajęcia. Ponadto organ egzekucyjny skierował do innych banków zawiadomienia z dnia 19 września 2008 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego.
Odpisy ww. zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 28 marca 2006 r., 19 września 2008 r. i 20 października 2008 r. oraz dłużnikom zajętych wierzytelności.
Ponadto, organ egzekucyjny złożył wniosek do Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] Wydział Cywilny o nadanie klauzuli wykonalności tytułom wykonawczym z [...] marca 2006 r. i [...] września 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. sygn. akt [...] Sąd nadał klauzulę wykonalności powyższym tytułom wykonawczym.
W wyniku uzyskania informacji w toku postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny na podstawie ww. tytułów wykonawczych zawiadomieniem z dnia 24 lutego 2010 r. dokonał zajęcia udziałów Skarżącego w Spółce "C". Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 3 marca 2010 r., natomiast Skarżącemu doręczono w dniu 17 marca 2010 r. Sąd Rejonowy W. Sąd Gospodarczy [...] KRS odbiór ww. zawiadomienia potwierdził w dniu 4 marca 2010 r.
Pismami z dnia 25 lutego 2010 r. organ egzekucyjny wezwał Skarżącego do zapłaty należności wynikających z ww. tytułów wykonawczych. Należności nie zostały uregulowane.
Skarżący pismem z 5 marca 2010 r., wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Utrzymywał, że dochodzone należności uległy przedawnieniu. Wniósł zatem skargę na czynność zajęcia prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.,
Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia z [...] marca 2006 r. i [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu powołując się na art. 70 § 4 O.p. organ egzekucyjny stwierdził, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Skarżący został zawiadomiony w dniach 19 września 2008 r. i 20 października 2008 r.
Zdaniem organu, egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu, a bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Miało to miejsce w przypadku tytułu wykonawczego z [...] marca 2006 r., w dniu 19.09.2008r. - zawiadomienie Nr [...] o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego w Banku P. a w przypadku tytułu wykonawczego z [...] września 2008 r. w dniu 20.10.2008 r.- zawiadomienie Nr [...] o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego w Banku P.
Podkreślono, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2005 r., została doręczona Skarżącemu w dniu 5 stycznia 2006 r. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 118 § 2 O.p., termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wynikających z powyższej decyzji upłynąłby z końcem 2009 r. Jednakże bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie został przerwany zgodnie z treścią art. 70 § 4 O.p., tj. w dniu 19 września 2008 r., przez zastosowanie środka
egzekucyjnego i powiadomienia o tym fakcie podatnika, co miało miejsce w okresie, w którym przedmiotowe należności były wymagalne. Organ uznał, iż termin biegnie na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Natomiast odnośnie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2006 r. orzekającej o odpowiedzialności m. in. Skarżącego za zobowiązania "I." Sp. z o. o. została doręczona Skarżącemu w dniu 7 listopada 2006 r. Bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie został przerwany w dniu 20 października 2008 r., przez zastosowanie środka egzekucyjnego i powiadomienia o tym fakcie podatnika, co miało miejsce w okresie, w którym przedmiotowe należności były wymagalne. Termin biegnie na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Organ wyjaśnił, iż odpowiedzialność osób trzecich zależy od istnienia zobowiązania podatkowego podatnika, w tym przypadku "I." Sp. z o. o. co oznacza, iż zobowiązanie osoby trzeciej wynikające z decyzji o jej odpowiedzialności wygasa, gdy przestaje istnieć zobowiązanie ww. Spółki, za które ona odpowiada.
W ocenie organu, zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług "I." Sp. z o. o. nie uległy przedawnieniu. Bieg ich przedawnienia został przerwany na skutek zastosowania wobec Spółki środka egzekucyjnego, o którym została powiadomiona. Odnośnie zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniach 4 września 2004 r. i 3 sierpnia 2009 r., Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 28 grudnia 2006 r. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w P. bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 15 grudnia 2006 r.
Ponadto, Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, iż decyzjami z dnia [...] grudnia 2005 r. i z dnia [...] października 2006 r. (stanowiącymi podstawy prawne ww. tytułów wykonawczych) Naczelnik Urzędu Celnego w P. oraz Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł o odpowiedzialności m. in. Skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe "I." Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług wynikających z 12 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., 3 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. oraz 16 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P..
Dyrektor Izby Celnej w W. mając na uwadze terminy przedawnień określone w Ordynacji podatkowej uwzględnił je z urzędu i egzekwowaną kwotę pomniejszył o część przedawnionych zaległości wynikających z powyższych decyzji, a następnie w przedmiotowych tytułach wykonawczych dokonał aktualizacji pól zawierających informacje o zmianach w stanie wymagalności należności.
W zażaleniu, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia egzekwowanych należności. Zarzucił naruszenie:
- art. 33 pkt 1 oraz 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 z 2005 r., poz. 1954 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/ Wa 978/06;
- art. 45 par. 1 u.p.e.a.;
- art. 227 § 2 O.p., przez brak ustosunkowania się organu I instancji do podanych dat zdarzeń gospodarczych i obowiązujących przepisów o odpowiedzialności osób trzecich;
- art. 120, art. 121, art. 122 O.p., przez prowadzenie postępowania bez wyjaśnienia podstawowych kwestii i wydawania decyzji i postanowień w sprawie przedawnienia bez podstawy prawnej;
- art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1387 dalej "ustawa zmieniająca O.p.).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W..
Wskazał, że egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu, a bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Skarżący został zawiadomiony. Wyjaśnił, iż stawianie dodatkowego zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w postępowaniu z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zgłoszonego w trybie art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy jest zbędne. Natomiast sam zarzut wygaśnięcia zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji orzekających odpowiedzialność Skarżącego za zaległości w podatku od towarów i usług "I." Sp. z o. o. na skutek przedawnienia został już omówiony.
Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz o umorzenie postępowań egzekucyjnych z powodu przedawnienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 21 O.p.,
- art. 33 pkt 1, art. 59 § 1 pkt 2, art. 45 § 1 u.p.e.a.
- art. 6 k.p.a. w wyniku prowadzenia postępowania z jego obrazą,
- art. 7 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia postępowania nakazanego tym przepisem,
- art. 77 k.p.a. przez podjęcie decyzji bez zebrania całego materiału dowodowego,
- art. 78 k.p.a przez odmowę bez uzasadnienia przeprowadzenia dowodu na żądanie strony skarżącej,
- art. 107 k.p.a. przez wydanie skarżonych decyzji,
- art. 227 § 2 O.p. przez brak ustosunkowania się organu pierwszej instancji do podawanych dat zdarzeń gospodarczych i obowiązujących przepisów o odpowiedzialności osób trzecich,
- art. 120, art. 121, art. 122 O.p. przez prowadzenie postępowania bez wyjaśnienia podstawowych kwestii i wydawania decyzji oraz postanowień w sprawie przedawnienia bez podstawy prawnej.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy zmieniającej O.p. w przypadku zobowiązań określonych w tej ustawie nie następuje przerwanie biegu terminu przedawnienia. Organ podatkowy ma obowiązek uwzględniać przedawnienie z urzędu, ponieważ nie może egzekwować wygasłych z mocy prawa zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie przedawnienia należy prowadzić w oparciu o daty zdarzeń gospodarczych i przepisy obowiązujące w dacie powstania zobowiązań podatkowych. Za datę powstania zobowiązania podatkowego należy przyjmować datę określoną w art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 8 stycznia 1993 r. (Dz. U. Z 1993 r. nr 11 poz.50 ze zm.) w powiązaniu z art. 209 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. 1997 nr 23, poz. 117 ze zm.), a nie datę wystawienia decyzji o odpowiedzialności osób trzecich.
Skarżący podkreślił, że obowiązujące w okresie zdarzenia gospodarczego przepisy o przedawnieniu nie dopuszczały przerwania biegu przedawnienia i w związku z tym bieg terminu przedawnienia nie został przerwany.
W opinii Skarżącego pominięcie w rozstrzygnięciu przedstawionych faktów, dat i obowiązujących przepisów jest obrazą zasad postępowania administracyjnego oraz zasad państwa prawa, jakim, zgodnie z Konstytucją RP, jest nasz kraj.
Skarżący wniósł o uchylenie tytułów egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu egzekwowania przedawnionych należności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna odnośnie wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług powstałych w 2001 r. Nie jest natomiast zasadna w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązania podatkowego w tym podatku powstałym w kwietniu 2004 r.
Odnośnie zobowiązań powstałych w 2001 r. w podatku od towarów i usług Skarżący powołując się na art. 21 ustawy zmieniającej utrzymywał, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 118 § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., co oznacza, że przedawnieniu uległo zobowiązanie wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki z o.o. I. w podatku od towarów i usług za 2001 r.
Stanowisko Skarżącego jest prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zobowiązania ww. Spółki w podatku od towarów i usług za 2001 r.
Zgodnie z art. 21 ustawy zmieniającej O.p. do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przepisu tego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w sytuacji, gdy zaległości podatkowe powstały przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich stosuje się przepisy w dotychczasowym brzmieniu (brzmieniu obowiązującym przed zmianą).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wykazując nieprawidłowość stanowiska Skarżącej odnośnie do zastosowania w niniejszej sprawie art. 118 § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej stwierdził, że art. 21 ustawy zmieniającej dotyczy zakresu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i nie dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych. Ten argument nie obala jednak prawidłowości stanowiska Skarżącej. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że sformułowanie "zakres odpowiedzialności" obejmuje również czas trwania odpowiedzialności. Nie powinno uchodzić uwadze, że art. 118 jest jednym z wielu przepisów zamieszczonych w Rozdziale 15 Ordynacji podatkowej zatytułowanym Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich. W Rozdziale tym została uregulowana materia dotycząca odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym dotycząca przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Zatem użyte w art. 21 ustawy zmieniającej O.p. sformułowanie "do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych" należy rozumieć wszystkie przepisy normujące tę materię. Przepis ten nie wyłącza spod jego działania niektórych przepisów regulujących odpowiedzialność podatkową osób trzecich.
Jeśli więc w ramach regulacji dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w art. 118 § 2 O.p. określony został termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, to nie ma żadnych podstaw, by twierdzić, że art. 21 ustawy zmieniającej nie obejmuje zakresem działania ww. art. 118 § 2 O.p. Zauważyć przy tym należy, że ostatni z wymienionych przepisów de facto stanowi o przedawnieniu odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania osoby trzeciej.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje, mocą art. 21 ustawy zmieniającej O.p., art. 118 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. Wówczas przepis ten stanowił, iż nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej została wydana.
Pierwszy z przepisów określa termin w jakim może być wydana decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, drugi zaś określa termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji. Omawiany przepis nie przewidywał przerwania biegu terminu przedawnienia.
Skoro zatem decyzja o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za 2001 r. została wydana w 2006 r., to zobowiązanie podatkowe wynikające z tej decyzji przedawniło się z końcem dnia 31 grudnia 2009 r. To zaś oznacza, iż w dacie wydania postanowienia Dyrektora Izby Celnej odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. w dniu 28 czerwca 2010 r. istniała przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Przepis ten stanowi, iż postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Ponieważ zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia, organ miał obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne. Nie czyniąc tego dopuścił się naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu w tym zakresie.
Zgoła odmiennie ma się sprawa dotycząca zobowiązania podatkowego za kwiecień 2004 r. Na wstępie Sąd zauważa, iż na rozprawie zostało dostarczone Sądowi postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2011 r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] oraz [...] września 2008 r. nr [...], czyli tych samych tytułów, na podstawie których odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Nie mniej jednak nie jest to postanowienie wydane w trybie autokontrolnym, zatem należało zbadać legalność zaskarżonego postanowienia na dzień jego wydania. Sąd nie badał, czy istniały inne okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia z dnia [...] września 2011 r., bowiem ten akt nie był przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Badając natomiast zaskarżone postanowienie pod kątem zgodności z prawem, Sąd zauważa na wstępie, iż tytuł wykonawczy z [...] marca 2006 r. nr [...] wskazuje na dochodzenie należności w podatku od towarów i usług za 2001 r. Z kolei decyzja wskazana w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2005 r. (doręczona zastępczo 5 stycznia 2006 r.) odnosi się do zobowiązania podatkowego w tym podatku za kwiecień 2004 r. Zatem istnieje rozbieżność w tym zakresie, którą organ powinien wyjaśnić, ponownie rozpoznając sprawę.
Jeżeli chodzi o stan prawny dotyczący zobowiązania powstałego w 2004 r., należy wskazać, iż zgodnie z art. 118 § 1 O.p, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. § 2 cyt. przepisu wskazywał z kolei, iż przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1 i § 3-5 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Zatem w nowym brzmieniu art. 118 § 2 O.p. uwzględniał zdarzenia przerywające bieg terminu przedawnienia, którym jest, zgodnie z art. 70 § 4 O.p. między innymi zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Takie środki egzekucyjne zostały zastosowane w marcu, kwietniu, maju 2008 r., o których zobowiązany został powiadomiony w dniu 19 września 2008 r., któremu doręczono zawiadomienia w trybie zastępczym. Zatem w takiej sytuacji w 2008 r. został przerwany bieg terminu przedawnienia i zaczął biec na nowo. W związku z czym, zobowiązanie z decyzji przenoszącej odpowiedzialność na skarżącego za kwiecień 2004 r. wygasałoby poprzez przedawnienie w 2011 r. Nie mnie jednak zawiadomieniem z dnia 24 lutego 2010 r. zastosowano kolejny środek egzekucyjny a mianowicie dokonano zajęcia udziałów skarżącego w C. Sp. o.o. Na marginesie należy zauważyć, iż dostarczone postanowienie z dnia [...] września 2011 r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] oraz [...] września 2008 r. nr [...], uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego przedawnieniem należności za 2001 r. powołując się na wyrok WSA w Warszawie dotyczący drugiego członka zarządu, na którego również przeniesiono odpowiedzialność. Problem w tym, że w niniejszym postępowaniu, wystąpiło poza zobowiązaniem powstałym w 2001 r., zobowiązanie powstałe w kwietniu 2004 r., w stosunku do którego został przerwany bieg terminu przedawnienia.
Reasumując, odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r., organ podatkowy postąpił właściwie w niniejszym postanowieniu na dzień jego wydania. Nie mniej jednak, organ musi ocenić ponownie czy zaistniały nowe okoliczności już po wydaniu zaskarżonego postanowienia dające podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego 2004 r. i w oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Odnośnie pozostałych zarzutów i żądań zawartych w skardze, Sąd nie może uwzględnić wniosków skargi dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Podstawowym zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej (rządowej i samorządowej). "Sprawowanie kontroli" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej. Poddanie działalności administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego oznacza, że w sprawach objętych tą kontrolą nadal mamy do czynienia ze sprawami administracyjnymi, organ administracji zaś, jako podmiot administrujący, nadal nie przestaje być odpowiedzialny za administrowanie (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, PiP 1999, z. 12, s. 23).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło