III SA/Wa 833/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-18
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności zabezpieczające w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu lub zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego?Ratio decidendi
Skarga na czynności zabezpieczające w postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter subsydiarny i służy wyłącznie do kwestionowania formalnoprawnych aspektów wykonania tych czynności przez organ egzekucyjny lub egzekutora. Nie jest dopuszczalne podnoszenie w jej ramach zarzutów dotyczących zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu, celowości zastosowanego środka czy jego uciążliwości, gdyż te kwestie powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach, np. w drodze zarzutów na postępowanie zabezpieczające.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zarządzenia zabezpieczenia należności z tytułu VAT, a następnie dokonał zajęcia zwrotu VAT oraz zajęcia rachunku bankowego. Spółka złożyła skargę na te czynności, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka i wadliwe wystawienie zarządzeń. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej oddalili skargę, uznając czynności za prawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące zasadności zabezpieczenia i uciążliwości środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie własnej decyzji z [...] lipca 2016 r. wydał w dniu [...] sierpnia 2016 r. zarządzenia zabezpieczenia wobec D. Sp. z o. o. (dalej – "Skarżąca", "Spółka"). Obejmowały one przybliżone kwoty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej 145.979 zł plus odsetki.
W oparciu o wyżej wymienione zarządzenia zabezpieczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie zabezpieczające dokonując zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, tj. zwrotu podatku VAT u dłużnika zajętej wierzytelności będącego Urzędem Skarbowym W., a następnie zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w B.
Pismem z 2 września 2016 r. Skarżąca złożyła skargę na czynności zabezpieczające, którym zrzuciła:
- zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego;
- wadliwie wystawienie zarządzeń zabezpieczenia, poprzez niewypełnienie pozycji 4 w sekcji D.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż wierzyciel nie poinformował organu egzekucyjnego o znanym mu majątku Spółki, na którym bez zbędnej uciążliwości można dokonywać wystarczającego zabezpieczenia. Ponadto, zdaniem Skarżącej, zajęcie zwrotu podatku VAT, który jest przedmiotem ustaleń w postępowaniu, gdzie dokonano zabezpieczenia jest niecelowe, ponieważ gdy zwrot będzie uznany za należny to upadnie z mocy prawa samo dokonane zabezpieczenie, jeżeli natomiast zwrot zostanie uznany za nienależny, to nie powstanie wierzytelność, która mogłaby podlegać zajęciu. Zdaniem Spółki, zajęcie dodatkowo wierzytelności z rachunku bankowego jest nadmierne i może skutkować nieodwracalnymi szkodami dla Spółki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] października 2016 r. oddalił skargę na czynności zabezpieczające uznając, że zostały one przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie godząc się z powyższym, Skarżąca, pismem z 29 października 2016 r., złożyła zażalenie. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zaskarżyła w całości i wniosła
o jego uchylenie. W uzasadnieniu powieliła argumentację zawartą uprzednio
w skardze.
Ponadto wskazała, że bezwzględnym obowiązkiem wierzyciela wynikającym z art. 156 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej – "u.p.e.a."), jest wskazanie konkretnych okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji, a zaznaczenie na formularzu (zarządzeniu zabezpieczenia) pozycji "inne", nie zmienia istoty obowiązku organu. W/w przepis nie jest podstawą do dowolności działań wierzyciela, wręcz przeciwnie dowolność i nadmierną arbitralność działań wierzyciela ma skutecznie ograniczyć. Zdaniem Spółki, w niniejszej sprawie organ w ogóle nie powinien przystąpić do zabezpieczenia.
Postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając jako wierzyciel, wydał w dniu [...] lipca 2016 r. decyzję określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w postępowaniu zabezpieczającym, a następnie w dniu 23 sierpnia 2016 r. wydał zarządzenia zabezpieczenia, to zasadnym było wszczęcie przez organ egzekucyjny, postępowania zabezpieczającego wobec Spółki i dokonanie na podstawie zawiadomienia z dnia 24 sierpnia 2016 r. zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym W. oraz zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w B.
Organ drugiej instancji zauważył, że skarga na czynności zabezpieczające służy kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu zabezpieczającym środków wskazanych w art. 164 § 1 u.p.e.a. W ramach skargi na czynności zabezpieczające ocenie podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela dokonuje zabezpieczania należności wskazanej w zarządzeniu zabezpieczenia. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności zabezpieczające można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności zabezpieczających.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania zastosował środki zabezpieczające wymienione w katalogu środków określonych w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zajęcie zabezpieczające innej wierzytelności oraz zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zdaniem organu, środki te zostały zastosowane zgodnie z procedurą określona w art. 89 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz w art. 80 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.
Oceniając prawidłowość dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. czynności zabezpieczającej polegającej na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, tj. zwrotu podatku VAT, organ nadzoru stwierdził, iż nie budzi ona zastrzeżeń.
W cenie Sądu, wszystkie wymogi formalne wymienione w art. 89 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zmierzając do zastosowania tego środka zabezpieczającego przesłał do Urzędu Skarbowego W. zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2016 r., celem zabezpieczenia dochodzonych należności w całości. W treści przedmiotowego zawiadamiania organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej kwoty z tytułu zajęcia bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanej. Z uwagi na fakt, że w omawianym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jest zarówno organem egzekucyjnym, jak i dłużnikiem zajętej wierzytelności, to niniejsze zajęcie zostało mu doręczone, a tym samym dokonane z chwilą wystawienia zawiadomienia tj. w dniu 24 sierpnia 2016 r.
Jednocześnie z doręczeniem zawiadomienia do Urzędu Skarbowego W., organ egzekucyjny przesłał Skarżącej zajęcie z dnia 24 sierpnia 2016 r. wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia z dnia 23 sierpnia 2016 r., które Spółka otrzymała w dniu 1 września 2016 r.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, również czynność polegająca na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w B. dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na podstawie zawiadomienia z dnia 24 sierpnia 2016 r. została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zmierzając do zastosowania tego środka zabezpieczającego przesłał do Banku [...] w B. zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2016 r. w treści przedmiotowego zawiadamiania poinformował dłużnika zajętej wierzytelności, że zajęte w celu zabezpieczenia kwoty, do wysokości określonej w zajęciu, podlegają zablokowaniu do czasu jego uchylenia lub przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do Banku, organ egzekucyjny poinformował Spółkę o zajęciu zabezpieczającym jej wierzytelności pieniężnej w Banku [...] w B. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej wraz z odpisami w/w zarządzeń zabezpieczenia w dniu 1 września 2016r., natomiast Bank otrzymał je w dniu 30 sierpnia 2016 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że zawiadomienia o zajęciu z dnia 24 sierpnia 2016 r. zostały podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i zawierają elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Organ nadzoru zauważył, że Skarżąca ani w skardze, ani w zażaleniu nie wskazała żadnych konkretnych zarzutów odnoszących się do czynności zabezpieczającej, lecz podnosi zarzut braku zasadności prowadzenia postępowania zabezpieczającego, zastosowania zbyt uciążliwego środka oraz wadliwego wypełnienia zarządzeń zabezpieczenia. Ustosunkowując się do powyższego Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż organ egzekucyjny w postępowaniu wszczętym skargą na czynności zabezpieczające, nie był uprawniony do badania zasadności podnoszonych przez Spółkę zarzutów, gdyż wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania i winy być przedmiotem odrębnego postępowania np. postępowania w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 u.p.e.a. W trybie skargi na czynności zabezpieczające nie podlegają bowiem rozpatrzeniu kwestie materialno - prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego.
Niezależnie od powyższego organ nadzoru zauważył, że Spółka skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżania i wniosła pismem z dnia 2 września 2016 r. zarzuty w sprawie prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 23 sierpnia 2016r. postępowania zabezpieczającego. Powyższe zarzuty były tożsame z podniesionymi w skardze z dnia 2 września 2016r. i zostały rozpatrzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] października 2016 r.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca podniosła, że organy nie spostrzegły, iż bezwzględnym obowiązkiem wierzyciela wynikającym z art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. jest wskazanie konkretnych "okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji". W jej ocenie, organ egzekucyjny w ogóle nie powinien przystąpić do zabezpieczenia.
Ponadto Skarżąca argumentowała, że organ egzekucyjny winien stosować skuteczne, a nie nazbyt uciążliwe dla zobowiązanego środki egzekucyjne. Wierzyciel natomiast nie poinformował organu egzekucyjnego o znanym mu majątku Spółki, na którym bez zbędnej uciążliwości można dokonać wystarczającego zabezpieczenia. Skarżąca wskazała z kolei na opisany przez organ w decyzji jej majątek trwały o wartości netto przekraczającej pól miliona zł, a także działki rolne o pow. ponad 216 ha.
Zdaniem Skarżącej, z uwagi na brak zagrożenia wykonania przyszłej decyzji, w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania zabezpieczenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016 r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na zajęcia zabezpieczające.
Zgodnie z art. 166b u.p.e.a., w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d.
W myśl art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Treść tego przepisu wskazuje, że skarga może być wniesiona na konkretne czynności (organu egzekucyjnego, czy też egzekutora) o charakterze wykonawczym.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego.
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54).
W realiach niniejszej sprawy Skarżąca, w ocenie Sądu, zmierza do zakwestionowania zasadności samego zajęcia zabezpieczającego, co jest możliwe do zrealizowania na zasadach opisanych w art. 33 u.p.e.a., a więc w drodze zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające.
W tej sytuacji zarzuty dotyczące zasadności i prawidłowości wydania zarządzeń zabezpieczenia oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego nie mogły podlegać ocenie w postępowaniu skargowym.
W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się bowiem, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r., s. 84, wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03 - LEX nr 113578). Skarga z art. 54 u.p.e.a. uznawana jest bowiem za środek o charakterze ultima ratio - służy on wtedy, gdy zobowiązany nie dysponuje żadnym innym środkiem obrony swoich praw. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest środkiem uniwersalnym, lecz ściśle sformalizowanym i ograniczonym do wspomnianych wyżej kwestii technicznych i wykonawczych. Stosowana w jej ramach zasada niekonkurencyjności oznacza, że niezależnie od tego, czy zobowiązany skorzystał z określonych możliwości ochrony prawnej, czy nie, w ramach konkretnego środka może podnosić kwestie przypisane tylko temu środkowi, a nie jakiekolwiek.
Innymi słowy, składając skargę na czynności egzekucyjne nie można oczekiwać, że w ramach postępowania zmierzającego do ustalenia zasadności skargi organ egzekucyjny będzie badać wszelkie okoliczności związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Jednocześnie Sąd zauważa, że Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego, a rozpoznane w tym postępowaniu zarzuty pokrywają się z argumentacją Skarżącej podniesioną w skardze na czynności zabezpieczające. W sprawie, której przedmiotem były zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym, Sąd wydał wyrok oddalający skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016 r. oddalające wniesione przez Skarżącą zarzuty (zob. wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 832/17).
Niezależnie od powyższego Sąd, związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., uznaje dokonane przez organ egzekucyjny czynności zabezpieczające polegające na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej oraz wierzytelności z rachunku bankowego wkładu oszczędnościowego za zgodne z przepisami prawa i prawidłowo dokonane.
Zgodnie z art. 164 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez: zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości; obciążenie nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową, w tym przez złożenie dokumentów do zbioru dokumentów w przypadku nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej; obciążenie statku morskiego lub statku morskiego w budowie zastawem wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteka morska przymusowa); ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej albo której księga wieczysta zginęła lub uległa zniszczeniu; ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
Stosownie zaś do art. 164 § 4 u.p.e.a., do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.
Odnośnie zajęcia innej wierzytelności pieniężnej tj. zwrotu VAT, Sąd zauważa, że tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych
z innych wierzytelności pieniężnych uregulowany został w oddziale 1 rozdziału 5 Działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.
W analizowanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu, iż czynność polegająca na zajęciu innych wierzytelności, jest zgodna z prawem. Jest to bowiem środek stosowany w postępowaniu zabezpieczającym należności pieniężnej, wyszczególniony w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zaskarżona czynność zabezpieczająca została w niniejszej sprawie dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zmierzając do zastosowania tego środka zabezpieczającego przesłał do Urzędu Skarbowego W. zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2016 r., celem zabezpieczenia dochodzonych należności w całości. W treści przedmiotowego zawiadamiania organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej kwoty z tytułu zajęcia bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanej. Z uwagi na fakt, że w omawianym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jest zarówno organem egzekucyjnym, jak i dłużnikiem zajętej wierzytelności, to niniejsze zajęcie zostało mu doręczone, a tym samym dokonane z chwilą wystawienia zawiadomienia tj. w dniu 24 sierpnia 2016 r.
Jednocześnie z doręczeniem zawiadomienia do Urzędu Skarbowego W., organ egzekucyjny przesłał Skarżącej zajęcie z dnia 24 sierpnia 2016 r. wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia z dnia 23 sierpnia 2016 r., które Spółka otrzymała w dniu 1 września 2016 r.
W ocenie Sądu, również czynność polegająca na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w B. dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na podstawie zawiadomienia z dnia 24 sierpnia 2016 r. została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
Zgodnie z art. 80 § 1 w zw. z art 164 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości kwoty zabezpieczenia należności pieniężnej. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nic dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności. Zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu zarządzenie zabezpieczenia, o ile nie zostało wcześniej doręczone, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3).
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zmierzając do zastosowania tego środka zabezpieczającego przesłał do Banku [...] w B. zawiadomienie z dnia 24 sierpnia 2016 r. w treści przedmiotowego zawiadamiania poinformował dłużnika zajętej wierzytelności, że zajęte w celu zabezpieczenia kwoty, do wysokości określonej w zajęciu, podlegają zablokowaniu do czasu jego uchylenia lub przekształcenia w zajęcie egzekucyjne. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia do Banku, organ egzekucyjny poinformował Spółkę o zajęciu zabezpieczającym jej wierzytelności pieniężnej w Banku [...] w B. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone Skarżącej wraz z odpisami w/w zarządzeń zabezpieczenia w dniu 1 września 2016r., natomiast Bank otrzymał je w dniu 30 sierpnia 2016 r.
Sąd zauważa ponadto, że zawiadomienia o zajęciu z dnia 24 sierpnia 2016r. zostały podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i zawierają elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
Sąd wskazuje jednocześnie, że z uzasadnienia zarówno skargi, jak i wniesionego wcześniej zażalenia wynika, że Skarżąca zmierza w istocie do zakwestionowania prawidłowości przyjęcia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji zabezpieczającej, której następstwem było dokonanie czynności zabezpieczających.
Przedmiotowa sprawa nie dotyczy jednak prawidłowości decyzji
o zabezpieczeniu, ale czynności zabezpieczających organu egzekucyjnego. Kwestia prawidłowości decyzji orzekającej o zabezpieczeniu podlega badaniu
w ramach toku instancji, a następnie – kontroli sądowej.
Zatem podnoszone w tym zakresie zarzuty jako skierowane w istocie wobec decyzji o zabezpieczeniu nie mogły być przedmiotem rozpoznania ani przez organ egzekucyjny, ani przez organ nadzoru, ani też przez Sąd dokonujący kontroli zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r.
Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło