III SA/Wa 834/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... marca 2004 r. Nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia ... marca 2004r. Nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania I.C., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... września 2003r Nr ..., określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998. Z motywów decyzji wynika, że w 1998r. I.C. uzyskała dochody z renty - rozliczone przez płatnika Z. . Ponadto w dniu 16 lipca 1998r. sprzedała 1/4 części praw i roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki oznaczonej numerem hipotecznym ... . Ponieważ dochodu uzyskanego z tej sprzedaży podatniczka nie rozliczyła w zeznaniu za rok 1998, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił zobowiązanie podatkowe za 1998 rok w kwocie 20.700,50 zł oraz zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 18.916,60 zł. W odwołaniu I.C. podniosła, że sprzedana nieruchomość została nabyta w drodze spadku, co potwierdza akt notarialny Nr ... z dnia ... .08.1998r., a w związku z tym w świetle art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolniona z podatku dochodowego. Poinformowała, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia ... .08.1999r. Sygn. akt ... zostało stwierdzone zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśniła, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży zostały wydane na własne potrzeby związane z bieżącym utrzymaniem, zakupem lekarstw i temu podobne. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko organu I instancji. Stwierdził, że uzyskana przez podatniczkę kwota ze sprzedaży praw i roszczeń, wynikających z art. 7 ust. 1-4 dekretu z dnia 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1998r., gdyż nie została wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy. W skardze I.C. przedstawia problemy, jakie miała z utrzymaniem działki oraz okoliczności, w jakich doszło do sprzedaży przynależnej jej części praw i roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki. Twierdzi, że na tym samym terenie były sprzedane inne działki, a żadna ze sprzedających je osób nie była wzywana do zapłacenia podatku. Informuje o bardzo złym stanie zdrowia i niskich dochodach, które zostały jeszcze pomniejszone poprzez zajęcie jej przez poborcę części dochodów. Uważa, że jest nękana przez władze ... . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że będąc właściwym miejscowo w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do dwóch osób sprzedających działkę wspólnie ze skarżącą, jednej z nich określił zobowiązanie podatkowe za 1998r. przyjmując za podstawę opodatkowania także dochód uzyskany ze sprzedaży praw i roszczeń, natomiast druga z tych osób zmarła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie ostateczna decyzja Nr ... w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. została wydana w dniu 18 marca 2004r.. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast w myśl postanowień art. 40 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 1998r., czyli roku, w którym skarżąca dokonała sprzedaży praw i roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki, podatnicy, o których mowa w art. 31, 33, 34 i 35 tej ustawy, jeżeli osiągają inne dochody, od których płatnicy nie mają obowiązku poboru zaliczek na podatek, są obowiązani wpłacić zaliczki na podatek należny od tych dochodów według zasad określonych w art. 44 ust. 3a. Przepis ten ustanowił zasadę, zgodnie z którą podatnicy, jeśli osiągają dochody, od których płatnicy nie mają obowiązku poboru zaliczek na podatek, są obowiązani obliczać i wpłacać zaliczki samodzielnie, według zasad określonych w art. 44 ust. 3a (patrz: Podatek dochodowy od osób fizycznych Rok 2004 pod red. J. Marciniuka, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004, s. 984). Art. 44 ust. 3a stanowi zaś, że podatnicy uzyskujący dochody są obowiązani wpłacać zaliczki miesięczne za miesiące, w których uzyskali ten dochód, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. W niniejszej sprawie podatniczka dokonała sprzedaży praw i roszczeń w dniu 16 lipca 1998r., zobowiązana więc była do wpłacenia zaliczki na podatek należny do dnia 20 sierpnia 1998r., a zatem termin płatności podatku upłynął z końcem roku 1998 (patrz: art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Natomiast decyzja organu odwoławczego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. została wydana w dniu 18 marca 2004r.. W tym miejscu dodać należy, że w świetle przytoczonych przepisów termin płatności podatku dochodowego z tytułu sprzedaży praw i roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki nie upływa z ostatnim dniem, w którym należy złożyć zeznanie podatkowe za dany rok, tj. z dniem 30 kwietnia roku następnego, lecz w dniu określonym w art. 44 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Według postanowień wówczas obowiązującego art. 45 ust. 4 ustawy do dnia 30 kwietnia roku następnego podatnicy byli zobowiązani wpłacić różnicę między podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania, o którym mowa w ust. 1, a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników. Przepis ten nie mówił o wpłacie w tym terminie podatku, lecz o uzupełnieniu różnicy pomiędzy wpłacanymi w ciągu roku podatkowego zaliczkami na podatek od poszczególnych dochodów a podatkiem należnym. Sytuacje, w których ustawodawca termin ten określił jako termin zapłaty należnego podatku dochodowego, zostały wskazane w pkt 2 i 3 art. 45 ust. 4 w brzmieniu obecnie obowiązującym, ale i w nich nie mieści się podatek z tytułu sprzedaży praw i roszczeń o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania działki. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, chyba że w sprawie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, co nie wynika z akt sprawy, a która to okoliczność winna być zbadana przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Wyjaśnia się ponadto, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega przerwaniu lub zawieszeniu w wypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 70 Ordynacji podatkowej. Nie ma wśród nich zdarzenia w postaci doręczenia stronie decyzji przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że wspomniane zdarzenie nie wpływa w żaden sposób na bieg terminu przedawnienia (patrz: uchwała NSA z dnia 6 października 2003r. FPS 8/03, ONSA 2004/1/7). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowiono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie orzeczono ze względu na treść art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W niniejszej sprawie taki wniosek nie został złożony. Na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.