III SA/Wa 836/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania "decyzji pierwszej instancji" w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r. i 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Fundacja "[...] " z siedzibą w J. (dalej jako Strona lub Skarżąca), pismem z 14 lutego 2016 r., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej Strona wniosła, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), "o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszej instancji" (s 3 skargi, s 4 akt sądowych ab initio). W uzasadnieniu Fundacja wskazała, że obecna jej sytuacja finansowa nie pozwala na uregulowanie zobowiązania określonego w decyzji Naczelnika. Próby egzekucji należności z decyzji doprowadzą – być może – do konieczności zamknięcia Schroniska oraz, co gorsze, do uśpienia części zwierząt. W ocenie Fundacji, interes społeczny nie przemawia za uśpieniem zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniosek Strony należy oddalić. Sąd przyjmuje, że dyspozycją art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05; zob. też postanowienie siedmiu sędziów z 17 lutego 2014 r., II FPS 9/13, CBOSA). Sąd wskazuje, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania Fundacja powołuje się na złą sytuację finansową oraz na to, że próby egzekucji spornej należności w kwocie – jak wynika z akt sprawy 86 577 zł – z dużym prawdopodobieństwem doprowadzą do konieczności zamknięcia Schroniska. Fundacja powołuje się także na przesłankę interesu społecznego, który, wg niej, nie przemawia za "uśpieniem zwierząt". Sąd wskazuje Stronie, że przesłanka "interesu społecznego", z uwagi na treść art. 61 P.p.s.a., nie może być (wyłączną) przesłanką uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dał wiarę i wziął pod uwagę przede wszystkim zadeklarowaną (złą) sytuację finansową Skarżącej, a także kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r i 2014 r. Sąd uwzględnił też to, że spór podatkowy (i sądowy) dotyczył rozstrzygnięcia zagadnienia, czy Fundacja działała w charakterze podatnika VAT i czy czynności wykonywane przez nią mieszczą się w katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem (s 19 odpowiedzi na skargę). Konsekwencją przyjętego przez Stronę sposobu postępowania są błędy w ewidencjonowaniu i ustalaniu wysokości obrotu oraz obowiązek zapłaty podatku. Sąd, na tym etapie postępowania przyjmuje zarazem, że czynności Skarżącej nie zostały podjęte w celu unikania opodatkowania, obejścia prawa czy nie podejmowała działań, których jedynym celem było odnoszenie nieuprawnionych korzyści majątkowych z mechanizmu podatku od towarów i usług: stąd uzasadnione mogło być postępowanie w celu umożliwienia Stronie "niezakłóconego" prowadzenia działalności, przynajmniej do czasu zakończenia sporu sądowego. Jednakże, Sąd badający wniosek Strony o wstrzymanie wykonania jest związany przepisami prawa (art. 61 § 3 P.p.s.a.) i ocenia jedynie, czy podane przez Stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. To w interesie Strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami: sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Fundacja ograniczyła się do przedstawienia możliwych zagrożeń odmowy wstrzymania wykonania decyzji, bez uprawdopodobnienia choćby wystąpienia tych zagrożeń. Do wykazania, że wnoszącej skargę grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek Strony, argumentacja wniosku winna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza tymi dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającej wniosek. Okoliczności (uprawdopodobnionych) uzasadniających wstrzymanie wykonania Sąd nie znalazł ani w treści wniosku Strony o wstrzymanie wykonania, ani w aktach administracyjnych sprawy. Dlatego, analiza powołanych przez Skarżącą we wniosku argumentów daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niewykazane pozostało, by egzekucja wymienionej parokrotnie kwoty mogłaby wyrządzić Skarżącej poważną szkodę i doprowadzić do trudnych dla Skarżącej następstw. Tym samym niewykazane pozostały przesłanki możliwości zastosowania przez Sąd instytucji wstrzymania wykonania. Powyższe nie oznacza braku możliwości ponownego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania w trybie art. 61 § 2 P.p.s.a., w razie uzupełniania o elementy wzmiankowane powyżej w uzasadnieniu Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.