III SA/Wa 840/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i październik 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżący – A. N. wniósł na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powołując się na trudną sytuację finansową. Wskazał, że utrzymuje siebie i rodzinę, składającą się z trzech nieletnich córek, jedynie z pracy dorywczej, której wynagrodzenie wynosi około 700-1.200 zł brutto. Nie posiada też innych dochodów i oszczędności, z których mógłby opłacić należne koszty sądowe. Podkreślił, że nie korzysta z pomocy innych ludzi i instytucji. Podniósł również, iż wnosi o ustanowienia pełnomocnika z urzędu, bowiem nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z samodzielnym ustanowieniem pełnomocnika, a ponadto nie ma orientacji w jaki sposób sporządzać pisma procesowe i inne dokumenty. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z 16 kwietnia 2012 r., w którym wyjaśnił, że matka jego dzieci pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, jednak nie łoży na utrzymanie córek. W związku powyższym planuje złożyć wniosek o zapomogę w ośrodku pomocy społecznej. Wskazał, że z bieżącego dochodu wynoszącego około 1.200-1.500 zł miesięcznie na utrzymanie córek przeznacza 900 zł, mimo że wysokość alimentów został określona na kwotę 1.500 zł, bowiem nie jest w stanie ponieść tak wysokich kosztów. Na pozostałe opłaty i utrzymanie wydaje 300 zł. Podkreślił, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz konta bankowego. Nadmienił ponadto, iż w wyniku problemów finansowych jego firma zbankrutowała, a przeciwko niemu jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Powstałego zadłużenia nie spłaca ze względu na trudną sytuacje materialną. Do pisma dołączył informację o dochodach uzyskanych w 2011 r. W tak przedstawionym stanie faktycznym postanowieniem z 25 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując iż Skarżący nie przedstawił w pełnym zakresie swojej sytuacji materialnej. Nie nadesłał żądanych dokumentów, do przedłożenia, których został wezwany. Zatem niemożliwa była ocena jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Od powyższego postanowienia Referendarza sądowego pismem z dnia 14 maja 2012 r., dochowując ustawowego terminu, Skarżący wniósł sprzeciw. Podniósł, iż cała złożona dokumentacja odnośnie jego sytuacji materialnej jest pełna, należycie uzasadniona i udokumentowana oraz niczego nie pomija. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako "p.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednocześnie podkreślić należy, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu przedstawione oświadczenia i dokumentny przez Skarżącego nie dają dostatecznych podstaw do oceny jego sytuacji majątkowej, a co za tym idzie, do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, robiąc ich szczegółowe wyliczenie. Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu wykonując je w sposób wybiórczy. Ponadto w sprzeciwie podkreślił, iż złożona do akt dokumentacja odnosząca się do sytuacji materialnej Skarżącego jest pełna i należycie uzasadniona oraz niczego nie pomija. Zatem niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących zarówno stanu majątkowego Skarżącego, jak i wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę. Skarżący z jednej strony oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką trójki swoich dzieci, a z drugiej strony zaś nie przedstawił jakichkolwiek informacji dotyczących sytuacji finansowej swojej żony. Nie udokumentował w żaden sposób bieżących wydatków oraz kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem siebie i rodziny. Nie przedstawił też żadnych stosowanych dokumentów na poparcie swojej trudnej sytuacji materialnej. Skarżący nie dopełnił zatem w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania sytuacji finansowej oraz nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uchylając się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji w zakresie wskazanym w wezwaniu, uniemożliwił przeprowadzenie oceny jego sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że poniesienie przezeń kosztów postępowania jest niemożliwe albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., sygn. akt I FZ 63/05, niepubl., postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 175/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.