III SA/Wa 843/05

WyrokWSA w Warszawie2005-10-21

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Hieronim Sęk, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o preferencyjne opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożony po terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może być uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o preferencyjne opodatkowanie, wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, musi być złożony w terminie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezłożenie wniosku w tym terminie, nawet jeśli podatnik spełnia materialne przesłanki do preferencyjnego opodatkowania (np. samotne wychowywanie dziecka), skutkuje brakiem możliwości zastosowania tej ulgi. Termin ten ma charakter prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył dwie korekty zeznania PIT-36 za rok 2003. W drugiej korekcie, złożonej po terminie, wybrał sposób opodatkowania przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił akceptacji tej korekty, określając zobowiązanie podatkowe na wyższą kwotę. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na nieterminowe złożenie wniosku o preferencyjne opodatkowanie. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji, możliwości rozliczenia się z dzieckiem i przywrócenia terminu do złożenia poprawionego zeznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk,, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. oddala skargę III SA/Wa 843/05 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) - dalej powoływanej jako "ord. pod." - po rozpoznaniu odwołania z dnia 18 listopada 2004 r., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] w sprawie określenia za rok 2003 wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, w kwocie 14.626,00 zł - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 19 lipca 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W wezwał J. K. do złożenia korekty zeznania za 2003 r. w związku z błędnym odliczeniem od dochodu ze stosunku pracy, straty z działalności gospodarczej. Na powyższe wezwanie skarżący złożył dwie korekty zeznania PIT - 36. W drugiej korekcie, złożonej w dniu 7 września 2004 r. wybrał on sposób opodatkowania przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Organ I instancji odmówił akceptacji powyższej korekty, jako złożonej po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. i określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 14.626,00 zł, tj. wyższej od zobowiązania zeznanego o kwotę 3.275,00 zł. Organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. - podatnicy są obowiązani składać Urzędom Skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym według ustalonego wzoru w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Natomiast art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. stanowi, iż od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym małoletnie dzieci, podatek może być określony z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7 u.p.d.o.f. Termin do złożenia zeznania upływa z dniem 30 III SA/Wa 843/05 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, a wniosek złożony po tym terminie jest z mocy prawa nieważny i nie może skutkować ulgą w postaci preferencyjnego opodatkowania Organ odwoławczy wskazał również, że zawarty w odwołaniu strony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zeznania podatkowego za rok 2003 rozpoznany będzie zgodnie z art. 127 ord. pod. przez organ I instancji w odrębnym postępowaniu, gdyż wszelkie żądania podatnika mają prawo do dwuinstancyjnego rozpatrywania. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. K. wskazał, że jest ojcem samotnie wychowującym dziecko będące uczniem III klasy LO. Jego sytuacja materialna znacznie pogorszyła się po zwolnieniu z E.. W chwili składania skargi jego zarobki nie przekraczały połowy średniej krajowej. Nadto skarżący podkreślił, że biuro rachunkowe popełniło błąd, ponieważ należy mu się rozliczenie wspólnie z dzieckiem. J. K. wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o możliwość rozliczenia się z dzieckiem i przywrócenie terminu do złożenia poprawionego zeznania za rok 2003. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. W treści uzasadnienia powtórzona została argumentacja podnoszona na wcześniejszych etapach postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako " u.p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym , zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. III SA/Wa 843/05 albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym: 1) dzieci małoletnie. 2) dzieci, bez względu na ich wiek. na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny, 3) dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o który mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach - Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku - podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym, że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Przepis art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f. stanowi z kolei, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4. nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1. to jest po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Z zestawienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że warunkiem koniecznym do uzyskania skutku w postaci preferencyjnego opodatkowania jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie we wskazanym wyżej terminie wniosku osoby zainteresowanej, przy czym wniosek ten winien być wyrażony III SA/Wa 843/05 w rocznym zeznaniu podatkowym oraz wystąpienie przesłanek materialnych czyli fakt, że podatnik jest rodzicem samotnie wychowującym dziecko. Sam fakt wystąpienia przesłanki materialnej otwiera zatem jedynie możliwość uzyskania w drodze czynności z zakresu postępowania administracyjnego, prawa do złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie z dzieckiem. Nie skutkuje on w żadnym razie automatycznym "przejściem" na preferencyjny sposób rozliczenia. Nie spełnienie warunku formalnoprawnego. tj. nie złożenie odpowiedniej deklaracji w przewidzianym ustawą terminie, wyłącza zatem możliwość osiągnięcia wskazanego skutku polegającego na możliwości preferencyjnego rozliczenia się. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że wniosek w przedmiocie rozliczenia się wspólnie z dzieckiem złożony został po terminie przewidzianym w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., co oznacza w konsekwencji, iż decyzje organów obu instancji uznać należy za prawidłowe. Sąd wskazuje, iż przepis art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f. jest przepisem stosunkowo nowym, został on dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 141. poz. 1182) zmieniającej u.p.d.o.f. z dniem 1 stycznia 2003 r. Jakkolwiek przed dniem jego wejścia w życie okoliczność określenia terminu do złożenia wniosku nie była jasno i klarownie przez przepisy podatkowe sprecyzowana, to w świetle przepisów w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie fakt ten nie pozostawiał już żadnych wątpliwości. W kontekście dotychczasowych spostrzeżeń, należy uznać, iż podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do trudnej życiowej sytuacji materialnej skarżącego jako osoby samotnie wychowującej dziecko nie mogą być wzięte przez Sąd pod uwagę w rozpoznawanej sprawie. Argumentacja ta może być przedmiotem ewentualnego wniosku podatnika o odroczenie, rozłożenie na raty bądź umorzenie zaległości podatkowej w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje także powoływana w skardze okoliczność, iż błąd polegający na nieterminowym złożeniu zeznania popełniony został przez biuro rachunkowe. Podatnik może dochodzić w tej kwestii ewentualnych roszczeń na drodze cywilnoprawnej. III SA/Wa 843/05 Odnosząc się do sformułowanego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do złożenia poprawionego zeznania za rok 2003. stwierdzić należy, iż wniosek o tej treści zawarty został w treści odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2004 r. i jak wynika z akt sprawy został on przekazany organowi I instancji celem rozpoznania, zgodnie z wymienioną w art. 127 ord. pod. zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Na marginesie tylko Sąd wskazuje, iż termin do złożenia zeznania rocznego określony w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. jest terminem prawa materialnego, a w związku z tym nie jest możliwe jego przywrócenie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło