III SA/Wa 847/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-25
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Alojzy Skrodzki, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności leasingowe odpisane jako nieściągalne lub odpisy aktualizujące ich wartość, po ich zbyciu na rzecz podmiotu trzeciego w ramach umowy sekurytyzacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności leasingowe odpisane jako nieściągalne lub odpisy aktualizujące ich wartość, nawet po ich zbyciu na rzecz podmiotu trzeciego w ramach umowy sekurytyzacji. Kluczowe jest to, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zbycie wierzytelności w tym kontekście jest z punktu widzenia podatkowego obojętne, a spółka nadal jest traktowana jako podmiot odpowiedzialny za rozliczenie przychodów i kosztów z nimi związanych.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. zawarła umowę sekurytyzacji z O. sp. z o.o., na mocy której zbyła wierzytelności leasingowe. Spółka zapytała, czy może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako nieściągalne lub odpisy aktualizujące ich wartość po ich zbyciu. Organy podatkowe uznały, że po zbyciu wierzytelności spółka nie może ich zaliczyć do kosztów, ponieważ nie posiada ich już w swoim majątku. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. sp. z o.o. w W. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] września 2007 r., 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. sp. z o.o. w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
III SA/Wa 847/08
UZASADNIENIE
Indywidualną interpretacją podatkową z dnia [...] września 2007 r., wydaną na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu sprzed 1 lipca 2007 r., Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. uznał, że stanowisko M. Sp. z o.o. w W., wyrażone we wniosku z dnia 28 czerwca 2007 r., a dotyczące interpretacji ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), jest nieprawidłowe. Interpretacja organu I instancji została wydana przy następujących okolicznościach faktycznych przedstawionych we wniosku:
M. Sp. z o.o. (dalej też "spółka" lub "skarżąca") zawarła z O. Sp. z o.o. (dalej też "O.") umowę sekurytyzacji. Zgodnie z tą umową O. będzie wykonywać na rzecz Spółki, za wynagrodzeniem, czynności mające na celu zapewnienie finansowania jej działalności. Finansowanie ma być zapewnione poprzez dostarczanie środków finansowych przed terminem wymagalności określonych, własnych wierzytelności Spółki z tytułu umów leasingu zawieranych z klientami spółki. Własność przedmiotów umów leasingowych nie zostanie przeniesiona na O.. W ramach umowy określona pula aktywów (wierzytelności Spółki z tytułu umów leasingu) zostanie wyodrębniona z przedsiębiorstwa Spółki i przeniesiona na podstawie umowy przelewu, określonej w art. 509 Kodeksu cywilnego. Wraz z tymi wierzytelnościami na O. zostaną przeniesione zabezpieczenia wykonania zobowiązań z umów leasingowych. Jednocześnie O. zrefinansuje przekazaną pulę aktywów (wierzytelności) poprzez emisję papierów wartościowych lub przy pomocy zaciągniętych pożyczek. Wynagrodzenie O. stanowić będzie różnica pomiędzy nominalną wartością przejętych wierzytelności, a ich wartością zdyskontowaną według uzgodnionej stopy procentowej, równej kwocie przekazanej przez O. na rzecz Spółki w dniu zawarcia umowy sekurytyzacji. O. będzie więc uprawniona, w sensie cywilistycznym, do dochodzenia zapłaty wierzytelności obsługę tych wierzytelności.
W związku z tym Spółka zadała pytanie, czy będzie uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów:
1) wartości wierzytelności leasingowych odpisanych jako nieściągalne, które uprzednio, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej też "ustawa") zostały zarachowane jako przychody należne, i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w art. 16 ust. 2 ustawy,
2) odpisy aktualizujące wartość należności leasingowych od tej części, która będzie zaliczona do przychodów należnych na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy, a ich nieściągalność zostanie uprawdopodobniona na podstawie art. 16 ust. 2a punkt 1 ustawy.
Według spółki zagadnienia opodatkowania stron umowy leasingu zostały uregulowane w art. 17a – 17l ustawy, a zatem zagadnienia nieuregulowane szczególnie powinny być rozstrzygane za podstawie zasad ogólnych. Zawierane więc umowy z klientami - leasingobiorcami spełniają przesłanki wynikające z art.17b ust. 1 ustawy. Moment uzyskania przychodu określa art. 12 ust. 3 ustawy. Ponieważ własność przedmiotów leasingu nie przechodzi na O., to spółka nadal wykonuje usługę leasingu na rzecz klienta. Zastosowanie więc będzie miała regulacja z art. 12 ust. 3c w związku z art. 17k ustawy. Decydujący będzie dzień wymagalności zapłaty od leasingobiorcy.
Powołując się na przepisy art. 16 ust. 1 punkt 25 i art. 16 ust. 2 ustawy skarżąca uznała, że będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość wierzytelności odpisanych jako nieściągalne (pod warunkiem udokumentowania nieściągalności). W świetle art. 16 ust. 2 ustawy za wierzyciela uznawana będzie spółka, choć w sensie cywilnoprawnym wierzycielem będzie O.. Spółka będzie jednak rozliczać podatkowo przychody z opłat leasingowych. Spółka będzie też mogła, w swojej ocenie, zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy aktualizujące wartość należności, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 16 ust. 2a punkt 1 ustawy. Na zaliczenie ich w poczet kosztów zezwala, według niej, art. 16 ust. 1 punkt 26a ustawy.
Wymienionym wyżej postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. organ I instancji uznał powyższe stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Organ powołał się na art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 punkt 25, art. 16 ust. 1 punkt 26a, art. 16 ust. 2a, art. 17b ust. 1, art. 17k ust. 1 i ust. 2 ustawy. Organ stwierdził, że w odniesieniu do zbytych na rzecz O. wierzytelności w związku z umową sekurytyzacji, nie wystąpią w spółce wierzytelności nieściągalne z tytułu umów leasingowych objętych umową, bądź odpisy aktualizujące wartość tych wierzytelności. Art. 17k ust. 1 ustawy
jest przepisem szczególnym, normującym przychody podatkowe finansującego w związku z zawarciem umowy sekurytyzacji, jak również jego koszty ponoszone z tytułu tego świadczenia. Przepis ten nie posiada swojego odpowiednika regulującego w sposób analogiczny kwestię kosztów z tytułu nieściągalności wierzytelności leasingowych. W sprawie mają więc zastosowanie przepisy ogólne, tj. art. 16 ust. 1 punkt 25 i 26a, art. 16 ust. 2 i ust. 2a, zgodnie z którymi przy wykazaniu wskazanych tam okoliczności nieściągalności bądź uprawdopodobnienia nieściągalności, podatnik może obciążyć koszty przychodów pod warunkiem, że posiada wierzytelność. Spółka zbyła jednak swoje wierzytelności, zatem wynik finansowy podmiotu trzeciego (O.) pozostają bez wpływu na rozliczenia podatkowe spółki. W myśl art. 17k ust. 2 ustawy, za koszt uzyskania przychodów skarżącej uważa się tylko opłaty ponoszone na rzecz podmiotu trzeciego z tytułu umowy sekurytyzacji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 punkt 25 i 26a w związku z art. 12 ust. 3, art. 16 ust. 2 i ust. 2a punkt 1 oraz art. 17k ustawy. W ocenie spółki zmiana podmiotowa po stronie uprawnionej z tytułu pieniężnych wierzytelności leasingowych nie ma wpływu na prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nieściągalnych wierzytelności leasingowych.
Swoje zażalenie Spółka uzupełniła pismem z dnia 5 października 2007 r., w którym przytoczyła postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w kwestii sposobu określenia skutków podatkowych wynikających z umowy sekurytyzacji, adresowane do innego podmiotu.
Decyzją z dnia 1 lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej W. odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] września 2007 r. Organ wskazał na art. 17k ust. 1 i ust. 2 ustawy. W ocenie organu odwoławczego wynagrodzenie O. przy cesji wierzytelności stanowi dyskonto, czyli różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością płaconą przez O. na rzecz Spółki. W zamian za uzyskanie środków za niewymagalne jeszcze opłaty leasingowe finansujący (spółka) może poprawić swoją sytuację finansową, ale w zamian ponosi koszt dyskonta, które zmniejsza jego faktyczny zysk na transakcji. Skutki podatkowe określone w art. 17k ustawy odnoszą się tylko do finansującego, zatem otrzymane od O. zdyskontowane kwoty nie są uznawane za przychód spółki (art. 12 ust. 3). W związku z art. 509 Kodeksu cywilnego, zwłaszcza z jego § 2, O. ponosi wszelkie konsekwencje związane z wyegzekwowaniem należności od korzystających w
umowach leasingowych. Art. 17k ust. 1 ustawy reguluje kwestię przychodów z tytułu wierzytelności leasingowych. Na O. przejdą wszelkie związane z wierzytelnościami prawa, zatem w sprawie nie ma zastosowania art. 16 ust. 1 punkt 25 i punkt 26a, art. 16 ust. 2 i ust. 2a ustawy. W sprawie nie wystąpi w ogóle pojęcie nieściągalnych wierzytelności spółki i odpisów aktualizujących ich wartość. Fakt, że przychodem spółki będą należne opłaty z tytułu umów leasingu (art. 12 ust. 3 w związku z art. 17k ustawy) ponoszone przez korzystających na rzecz O., nie stanowi uzasadnienia do zastosowania art. 16 ust. 1 punkt 25 i punkt 26a ustawy, gdyż przedmiotowa wierzytelność została przeniesiona na O..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia 1 lutego 2008 r. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przywoływanych przepisów ustawy, a także przepisów Ordynacji podatkowej, tj. jej art. 120, 122, 123 § 1, 180 § 1, 187 § 1, 188 oraz 191, poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego oraz zaniechanie poddania go niezbędnej analizie prawnej. Zarzucono też naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 lipca 2007 r., poprzez niedopełnienie obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
Spółka podkreśliła zasadę autonomii prawa podatkowego względem prawa cywilnego, a uwzględnienia takiej autonomii wymaga właściwa wykładnia art. 17k ustawy. Choć na gruncie cywilistycznym wierzycielem będzie O., to jednak podmiotem posiadającym prawo rozliczenia kosztów i przychodów będzie nadal spółka. Art. 17k ustawy wskazuje, że spółka nadal będzie zobowiązana do podatkowego rozliczenia przychodów z tytułu opłat leasingowych, w dniu wymagalności zapłaty. To spółka także nadal ponosi ryzyko ekonomiczne związane z tymi wierzytelnościami, tj. ryzyko ich spłaty przez korzystających. Ustawodawca nadał regulacjom art. 16 ust. z art. 16 ust. 1 punkt 25 i punkt 26a charakter norm ogólnie obowiązujących przy kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów. Nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych lub przedmiotowych co do powszechności stosowania tych przepisów, takich np. ograniczeń, jakie mogłyby zostać wyrażone wyrazami "...za wyjątkiem podatników, którzy..." albo "...z zastrzeżeniem przepisu...". Interpretacja organu prowadzi więc do wniosku, że Ustawodawca ignoruje konstytucyjną zasadę równości podatników wobec prawa i sprawiedliwego stosowania prawa. Stanowisko organu prowadzi też do absurdalnego wniosku, że koszty nieściągalnych wierzytelności nie mogą być rozliczone przez żadną ze stron umowy sekurytyzacji, gdyż O. nie będzie mogła ich rozliczyć z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 16 ust. 1 punkt 25 i punkt 26a oraz art. 16 ust. 2 i ust. 2a, w szczególności nie spełnia wymogu uprzedniego zaliczenia wierzytelności do przychodów na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy. Ustawy z omawianego punktu widzenia nie interesuje natomiast kwestia, kto "posiada" wierzytelność. W sensie podatkowym wierzytelność jest przypisana spółce, na co wskazuje przede wszystkim art. 17k ustawy. To "przypisanie" wynika też z reguł Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR), które zobowiązują spółkę, pomimo cywilistycznego przeniesienia wierzytelności, do wykazywania ich w swoim bilansie. Stanowisko organu prowadzi też do wniosku, że także inne koszty, np. amortyzacja przedmiotów leasingu, ich ubezpieczenie albo koszty promocji produktów leasingu, nie powinny być wliczane w koszt uzyskania przychodów. Koszty te są jednak wliczane, czego organy skarbowe nie kwestionują. Tymczasem brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania tych kosztów i kosztów wynikających z nieściągalnych wierzytelności i odpisów aktualizujących ich wartość. Podatnikowi odmawia się prawa do odliczenia kosztów tylko ze względu na wybraną metodę finansowania, zapominając tym samym, że chodzi o podatek dochodowy, czyli od różnicy pomiędzy przychodami, a kosztami ich uzyskania.
Rolą O. jest tylko dostarczanie kredytu dla spółki. O. nie wchodzi w rolę finansującego z umowy leasingowej, ani w sensie cywilnoprawnym, ani ekonomicznym, ani tym bardziej podatkowym.
Odnośnie zarzutów natury procesowej Spółka powołała się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych potwierdzających zasadę, że organ podatkowy zobowiązany jest do podjęcia wszelkich środków w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W ocenie Spółki w niniejszej sprawie organy tego obowiązku nie dopełniły. W szczególności nie odniosły się do postanowienia z dnia [...] września 2007 r., które dotyczyło tej samej faktycznie sprawy, choć wydano je z wniosku O. – istotnie formalnie "innego" podmiotu w innej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Zarzuty skargi organ ocenił jako analogiczne do zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W ocenie organu trudno uznać za koszt przychodu wierzytelności nieściągalnej, która została zbyta na rzecz podmiotu trzeciego. Za tę wierzytelność tenże podmiot (O.) zapłacił spółce określona kwotę. Zakres przedmiotu opodatkowania w ramach cesji wierzytelności został uregulowany w art. 17k ustawy. Kosztem uzyskania przychodu spółki będzie dyskonto, zaś opłaty ponoszone przez korzystającego na rzecz O. stanowią przychód spółki w dniu wymagalności zapłaty (art. 17k ust. 2 ustawy). W samej spółce nie wystąpią nieściągalne wierzytelności lub odpisy aktualizujące wartość tych wierzytelności. Spółka musi posiadać w swojej ewidencji rachunkowej przedmiotowe wierzytelności, gdyż umowa leasingowa nadal obowiązuje pomiędzy tymi samymi stronami, tj. finansującym i korzystającym. Ryzyko nieściągalności wierzytelności z tytułu rat leasingowych przeszło jednak na O.. Organ nie odniósł się do pisma spółki z dnia 5 października 2007 r. uznając, że zaprezentowane postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. zostało wydane przy nieznanym stanie faktycznym. Odnośnie natomiast zarzutów procesowych organ uznał je za niezasadne. Podkreślił, że przedstawione orzecznictwo sądowe dotyczy postępowania podatkowego, a nie postępowania w ramach interpretacji prawa podatkowego. W tym ostatnim postępowaniu nie prowadzi się czynności dowodowych. Organy opierają się na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, co jednoznacznie wynika z art. 14a § 2 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Zasadom opodatkowania stron umowy leasingu poświęcony jest odrębny rozdział ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. jej rozdział 4a. Jeśli w przepisach tego rozdziału nie istnieją szczególne unormowania kwestii
opodatkowania stron umowy leasingowej, zastosowanie znajdą ogólne reguły określone w ustawie.
Spór prowadzony przez strony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją sprowadzić można do ustalenia znaczenia zbycia wierzytelności skarżącej, wynikających z umów leasingowych zawartych z korzystającymi, na rzecz podmiotu trzeciego, tj. O., dla możliwości uznania tych wierzytelności oraz odpisów aktualizujących ich wartość jako koszt uzyskania przychodów spółki. Istotne jest przy tym, że na rzecz O. nie przechodzi własność przedmiotów umów leasingowych. Ponadto nieściągalność tych wierzytelności została udokumentowana i stwierdzona bądź uprawdopodobniona stosownie do wymagań art. 16 ust. 2 i ust. 2a ustawy.
W ocenie Sądu skarżąca prawidłowo interpretuje art. 17k ust. 1 i 2 ustawy, który w niniejszej sprawie ma zasadnicze znaczenie. Przepis ten zawiera trzy istotne z punktu widzenia omawianego zagadnienia zasady:
1) przychodem spółki nie są kwoty wypłacone przez O. z tytułu nabycia wierzytelności leasingowych,
2) zapłacone przez spółkę dyskonto (różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością realnie otrzymaną przez spółkę z tytułu zbycia wierzytelności) jest kosztem uzyskania jej przychodu,
3) opłaty ponoszone przez korzystających na rzecz O. stanowią przychód spółki.
Wszystkie te zasady pozwalają na wniosek, że istotnie – jak twierdzi skarżąca – z punktu widzenia podatkowego zbyte wierzytelności nadal są "przypisane" właśnie jej, i jako takie mogą być one (tak samo jak odpisy aktualizujące) wliczone w koszty uzyskania przychodu, zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 2 i ust. 2a ustawy.
Skoro ustawa podatkowa jednoznacznie przesądza, że dla celów tej ustawy przychodem spółki nie są kwoty otrzymane od O. z tytułu zbycia wierzytelności, to dojść należy do wniosku, że z punktu widzenia podatkowego zmiana podmiotowa po stronie uprawionego z tej wierzytelności nie ma żadnego wpływu na obowiązek podatkowy. Taka zmiana jest z tego punktu widzenia obojętna.
Ponadto, skoro ustawa podatkowa stanowi, że zapłacone dyskonto jest kosztem uzyskania przychodu przez spółkę, ale nie zawiera przepisu wyłączającego zastosowanie ogólnych zasad dotyczących kosztów, to należy do nich zaliczyć także wszelkie inne koszty, o które podatnik może pomniejszyć swój przychód. Art. 17k ust. 1 punkt 2 ustawy nie stanowi przecież, że dyskonto jest jedynym kosztem uzyskania przychodu.
W końcu skoro opłaty ponoszone przez korzystających na rzecz O. ustawa nakazuje traktować jako przychód spółki, to niezrozumiałe jest, dlaczego ewentualna nieściągalność tych opłat nie miałaby skutkować możliwością odpisania ich od przychodu tejże spółki. Niepodobna twierdzić, że ustawa jest w tym zakresie tak niekonsekwentna i asymetryczna, iż traktuje uiszczane przez korzystających opłaty jako przychód spółki, ale odmawia jej prawa do odliczenia od przychodu tych opłat, jeśli zgodnie z ogólnymi regułami okażą się one nieściągalne.
Ponadto Sąd w pełni podziela argumentację skarżącej, iż stanowisko organu nieuchronnie prowadzi do wniosku, że w ramach opisanej we wniosku umowy sekurytyzacji żaden z podmiotów w tej umowie uczestniczących nie będzie miał prawa odliczenia przedmiotowych kwot od swojego przychodu. O. istotnie nie będzie miał takiej możliwości, gdyż, po pierwsze, opłaty uiszczane przez korzystających stanowić będą przychód M. Sp. z o.o., a nie przychód O., po drugie zaś – dla pomniejszenia przychodu O. nie spełni formalnych wymagań określonych w art. 16 ust. 1 punkt 25 i punkt 26a oraz art. 16 ust. 2 i ust. 2a. Nie można natomiast przyjąć, że opodatkowanie stron umowy leasingu z woli Ustawodawcy zostało tak daleko zmodyfikowane, że Ustawodawca w ogóle odmawia obydwu stronom prawa do pomniejszenia uzyskanego przychodu. Zasadnie argumentuje spółka, że ustawa dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych, czyli podatku od różnicy pomiędzy rzeczywistymi przychodami, a rzeczywistymi kosztami. Dopiero ta różnica, czyli dochód, jest podstawą opodatkowania (art. 18 ust. 1 ustawy). Zasada ta nie znajduje żadnej modyfikacji w przypadku opodatkowania stron umowy leasingowej. W ten sposób wyraża się zasada równości opodatkowania
Art. 17k ustawy pozostawia zatem więź prawną łączącą spółkę i wierzytelności przez nią zbyte - pomimo tego zbycia. Potwierdza to akcentowaną w skardze zasadę autonomii cywilistycznego zbycia wierzytelności na podstawie art. 509 Kodeksu cywilnego wobec prawnej regulacji opodatkowania stron umowy leasingu. Z drugiej jednak strony, właśnie z powodu tej autonomii, nie można upatrywać zasadniczego argumentu przemawiającego za stanowiskiem spółki w zasadach prawa bilansowego i Międzynarodowych Standardach Rachunkowości. Argument ten ma co najwyżej znaczenie posiłkowe.
Nie zasługuje natomiast na uznanie argument skarżącej, iż pomimo zbycia wierzytelności to na niej, pomimo tego zbycia, spoczywać będzie ekonomiczne ryzyko spłaty zobowiązań przez korzystających. Z przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego wynika, że zbycie wierzytelności jest nieodwołalne i niezależne od jej spłaty przez leasingobiorcę. Ryzyko spłaty zobowiązań leasingobiorcy obciąża więc O., co jednak nie wyklucza regulacji zawartej w art. 17k ustawy. Wolą Ustawodawcy zbycie tych wierzytelności jest z punktu widzenia podatkowego obojętne.
Nie zasługują też na uznanie zarzuty natury procesowej, jakie spółka sformułowała w skardze. Art. 14h Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 lipca 2007 r. określał jednoznacznie, jakie przepisy mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dotyczącym interpretacji indywidualnej. Ordynacja podatkowa nie upoważniała organów do prowadzenia postępowania dowodowego, do ustalania stanu faktycznego lub do uzasadniania poglądu prawnego zawartego w formalnie odrębnej decyzji (postanowieniu) wydanym w przedmiocie innej interpretacji. Dlatego zarzut naruszenia np. art. 210 Ordynacji podatkowej, poprzez brak odniesienia się do przedstawionego przez spółkę postanowienia z [...] września 2007 r., nie zasługuje na uwzględnienie.
W dalszym postępowaniu organy zastosują się do zaprezentowanej przez Sąd wykładni przepisów prawa podatkowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 135 tej ustawy – uchylił też poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] września 2007 r. W kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś w kwestii kosztów postępowania – na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło