III SA/Wa 849/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-20
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Marek Kraus, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienia organów podatkowych dotyczące zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych, wydane w trybie zwykłym po zakończeniu postępowania wznowieniowego, są dotknięte wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej oraz w sposób rażąco naruszający przepisy postępowania, ponieważ nie zostały wydane w ramach prawidłowo prowadzonego postępowania wznowieniowego, a w trybie zwykłym po jego zakończeniu. Dodatkowo, istnienie w obrocie prawnym wcześniejszych decyzji dotyczących przedawnienia zobowiązania i stwierdzenia nadpłaty potwierdzało naruszenie zasady związania organu podatkowego treścią uprzednio wydanego ostatecznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia przez organy podatkowe wpłat dokonanych przez L. K. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniu decyzji przez WSA i stwierdzeniu przedawnienia zobowiązania, podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania. Organy podatkowe wydawały kolejne postanowienia dotyczące zaliczenia wpłat, które były następnie uchylane. Ostatecznie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z grudnia 2008 r. dotyczące zaliczenia wpłat, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów. Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o właściwości miejscowej i zasadę związania treścią uprzednio wydanego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Orzekł, że postanowienia, których stwierdzono nieważność, nie mogą być wykonane. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz L.K. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie zaliczenia wpłat na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzających je postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] nr [...], nr [...], nr [...] 1) określa, że postanowienia których stwierdzono nieważność w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz L.K. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] marca 1999r. L. K. – zwany dalej Skarżącym -poinformował Urząd Skarbowy W. o wysokości dochodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów w latach 1998 - 1999 oraz wysokości należnego z tego tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, oraz dokonał na poczet tego podatku następujących wpłat na rachunek Urzędu Skarbowego W:
- w dniu 9 lutego 1999r. kwotę 150.000,00 zł,
- w dniu 7 maja 1999r. kwotę 14.871,00 zł,
- w dniu 14 maja 1999r. kwotę 22.497,30 zł,
- w dniu 20 kwietnia 1999r. kwotę 50.000,00 zł,
- w dniu 21 maja 1999r. kwotę 20.000,00 zł.
Ponieważ Skarżący nie złożył deklaracji według określonego wzoru- PIT-23 decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od uzyskanych przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów w 1999r.
Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. poinformował Skarżącego o zaliczeniu dokonanych wpłat na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1998r. i 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
Decyzją z dnia [...] września 2005r. po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2004r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004r.
Po rozpatrzeniu zażaleń wniesionych na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dnia [...] grudnia 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniami z dnia [...] lutego 2006r. uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. powiadomił Skarżącego o zaliczeniu odpowiednio wpłaty z dnia [...] lutego 1999r. w kwocie 150.000,00 zł na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1998r. i za 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości oraz wpłaty z dnia 20 kwietnia 1999r. w kwocie 50.000,00 zł na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2006r. skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005r. wyrokiem sygn. akt III SA/Wa 3520/05 uchylił zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] maja 2007r. w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie, Dyrektor lzby Skarbowej w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zobowiązanie podatkowe z tytułu przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w 1999 r. przedawniło się z dniem 31.12.2004 r.
W dniu 26 czerwca 2007r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zaliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999 r. w sprawie zaliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999r., w którym Strona wniosła o:
1) uchylenie postanowień dotyczących wpłat za 1999r. w związku z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007r. uchylającą decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004r. i umarzającą postępowanie w sprawie,
2) stwierdzenie nadpłaty w wyżej podanym zakresie od dnia dokonania wpłat przez
podatnika,
3) zwrot nadpłaty na rachunek bankowy Skarżącego
Decyzją z dnia [...] września 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości w 1999r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skoro w obrocie prawnym nie istnieje ani deklaracja ani decyzja, z których wynikałaby kwota do zapłaty to taki stan sprawy oznacza brak zobowiązania w podatku dochodowym i niewątpliwie nadpłatę.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. zostało wznowione postępowania w sprawie zakończonej ostatecznymi postanowieniami Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie rozliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2008r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W.:
1) stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) zwana dalej o.p.,
2) odmówił uchylenia postanowień dotyczących wpłat za 1999r., gdyż w wyniku ich uchylenia mogłyby zostać wydane wyłącznie postanowienia rozstrzygające istotę sprawy, tak jak postanowienia dotychczasowe.
W dniu 31 marca 2008r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w W. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2008r.
Decyzją z dnia [...] października 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w W.:
1) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia istnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7 o.p. i odmawiającej uchylenia postanowień z dnia [...] grudnia 2004r. oraz z dnia [...] kwietnia 2006r. i umorzył postępowanie w sprawie,
2) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia istnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7 o.p. i odmawiającej uchylenia postanowień z dnia [...] grudnia 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008r. pismem z dnia [...] października 2008r., Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 3330/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.:
1) stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7 o.p.,
2) uchylił w całości postanowienia dotyczące wpłat za 1999 r. z dnia 31 grudnia 2004r.
Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] stycznia 2009r. postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008r.
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.. 245 § 1 pkt 1 o.p. w zw. zart. 219 o.p., gdyż organ pierwszej instancji nie orzekł co do istoty sprawy.
Postanowieniami z dnia [...] grudnia 2008r., wydanym na podstawie art. 62 § 4 o.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.
- zaliczył wpłaty z dnia 14 maja 1999r. w kwocie 22.497,30 zł na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów za 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
- zaliczył wpłaty z dnia 21 maja 1999r. w kwocie 20.000,00 zł na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów za 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
- zaliczył wpłaty z dnia 7 maja 1999r. w kwocie 14.871,70 zł na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów podatkowych za 1999r. oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.
Na powyższe postanowienia, w dniu [...] stycznia 2009r. pełnomocnik Skarżącego złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w W. zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008r. i umorzenie postępowania w sprawie zaliczenia wpłat na zryczałtowany podatek dochodowy. W zażaleniu pełnomocnik wskazał, iż zobowiązanie podatkowe Skarżącego wygasło na skutek przedawnienia, a zatem zaliczanie dokonanych wpłat na nieistniejące zobowiązanie podatkowe jest - zdaniem pełnomocnika - sprzeczne z prawem, ponieważ nie istnieje w obrocie prawnym deklaracja PIT-23 ani decyzja deklaratoryjna określająca zobowiązanie podatkowe.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008r., jako wydane z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 219 ord. pod., wymagają uchylenia, a sprawy nim objęte - ponownego rozpatrzenia łącznie ze sprawą objętą - uchylonym przez Dyrektora izby Skarbowej w W. - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r., przez organ pierwszej instancji.
Ponadto organ wskazał, że zobowiązanie Skarżącego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych powstało z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa (w tym przypadku – ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) wiąże powstanie takiego zobowiązania - zgodnie
z brzmieniem art. 21 § 1 pkt 1 o.p. Zdarzeniem powodującym powstanie zobowiązania w rozpatrywanej sprawie była sprzedaż nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów dokonywana przez Skarżącego.
Zobowiązania podatkowe powstałe z mocy prawa wygasają w jeden z wyliczonych w przepisie art. 59 o.p. sposobów. Zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w momencie jego zapłaty stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 ord. pod. Od dnia zapłaty nie biegnie już termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 o.p.
Jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło w całości np. w drodze zapłaty, to nie może jeszcze raz wygasnąć w drodze przedawnienia (wyroki Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2004r. FSK 200/04, z dnia 12 kwietnia 2006r. FSK 2364/04).
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Skarżący poinformował Urząd Skarbowy W. o wysokości uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów w latach 1998 - 1999 oraz wysokości należnego z tego tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, dokonał samoobliczenia podatku i wpłat na poczet tego podatku na rachunek Urzędu Skarbowego W.
W świetle obowiązujących przepisów nie ma podstaw do przyjęcia, iż zapłata dokonana Skarżącego nie stanowi zapłaty w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 o.p.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika, iż zobowiązanie podatkowe Skarżącego wygasło na skutek przedawnienia.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której wniósł o:
- przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie według przepisów o właściwości miejscowej,
- uchylenie zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, jak również objętych tym rozstrzygnięciem trzech postanowień wydanych w dniu [...] grudnia 2008r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.,
- zasądzenie kosztów sądowych, z uwzględnieniem stopnia skomplikowania sprawy,
- przeprowadzenie postępowania dowodowego z akt sprawy III SA/Wa 3330/2008.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż:
- postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008r. nie zostały zaskarżone, stały się prawomocne i zakończyły postępowanie w sprawie zaliczenia dokonanych wpłat, gdyż zaskarżona została jedynie treść uzasadnienia i złożono wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia
- nie zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania dotyczące postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008r.,
- wniosek podatnika dotyczył stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym i jego zwrotu.
- w wyniku postępowania przeprowadzonego rezultacie wyroku WSA w Warszawie, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2007 r. umorzył postępowanie podatkowe z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego,
- w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do zaliczenia wpłaconych przez podatnika kwot na jakiekolwiek zobowiązanie podatkowe, a w sprawie występuje nadpłata,
- zaskarżone akty administracyjne zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 247 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 § 1 o.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej,
- art. 247 § 1 pkt 4 w związku z art. 212 o.p. poprzez naruszenie zasady związania treścią uprzednio wydanego ostatecznego rozstrzygnięcia
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływana jako p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie m.in. uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (c), albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
Ponadto zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie treść art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., w związku z § 2 tego artykułu, w myśl, którego Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 247 §1 Ordynacji podatkowej oraz zawarty w skardze zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie była ocena czy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], [...], [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1999 r. zostały wydane przez organy właściwe.
Jednocześnie mając na względzie treść powołanego art. 134 § 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że granicami niniejszej sprawy, które wyznaczają zakres sądowej kontroli jest legalność wskazanego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2009 r. uchylającego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1999 r., a tym samym przedmiotem kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie nie może być postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2009 r. uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008 r., na którego wadliwość wskazuje Skarżący.
W przedmiotowej sprawie zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie zaliczenia wpłat na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów za 1999 r. i naliczonych od tej zaległości odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienia wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zaliczenia wpłat z dnia 7, 14 i 21 maja 1999 r. w łącznej kwocie 57.369,00 zł i uchylenia w ramach tego postępowania postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004 r.
Należy podkreślić, że we wcześniej wydanym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 o.p. stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7 o.p. i uchylił w całości dotychczasowe postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r. dotyczące wpłat za 1999 r.
Natomiast w postanowieniach z dnia [...] grudnia 2008 r. organ pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 62 § 4 o.p. o zaliczeniu wpłat dokonanych przez Skarżącego w dniach 7, 14 i 21 maja 1999 r.
Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. jako wydane z naruszeniem art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 o.p. wymagają uchylenia, a sprawy w nim objęte rozpatrzenia łącznie ze sprawą objętą uchylonym przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r.
W ocenie Sądu rację ma strona skarżąca wskazując, iż postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. nie zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania.
Jak wynika z akt sprawy w związku z wnioskiem Skarżącego z dnia [...] czerwca 2007 r. o wznowienie postępowania w sprawie zaliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznymi postanowieniami z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie rozliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999r.
Po przeprowadzonym postępowaniu co do przesłanek wznowienia postępowania organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2008 r. stwierdzające istnienie przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 7o.p. oraz uchylił w całości postanowienia dotyczące wpłat za 1999 r.
Skoro postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. zostało zakończone w pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. to brak jest podstaw do twierdzenia, iż również postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie zaliczenia wpłat wydane zostały w wyniku tego samego wznowienia postępowania .
Przyjmując, że postępowanie na etapie organu pierwszej instancji zostało już raz zakończone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. to niezrozumiałe jest twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, że również późniejsze postanowienia z dnia [...] grudnia zostały wydane w ramach tego samego postępowania wznowieniowego i zawierały orzeczenie co do istoty sprawy.
Należy zwrócić uwagę, że również z powołanej podstawy prawnej postanowień z dnia [...] grudnia 2008 r. tj.- art. 62 § 4 o.p. jak i ich uzasadnień nie wynika iż zostały wydane w trybie wznowienia postępowania.
Dlatego też w ocenie Sądu brak jest podstaw do twierdzenia, iż uchylone postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r, zostały wydane w trybie wznowienia postępowania.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 17 § 1o.p. , jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2.
W aktach sprawy znajduje się informacja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [....].07.2008 r., iż Skarżący został wpisany do rejestru podatników prowadzonych przez Naczelnika tego Urzędu Skarbowego na podstawie NIP-4 z dnia 17.07.2008 r. a jako miejsce zamieszkania wskazano adres w D. ul. [...].
Dyrektor Izby Skarbowej podnosi w odpowiedzi na skargę, iż skoro postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. właściwy miejscowo ze względu na miejsce zamieszkania Skarżącego organ- Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wznowił postępowanie w przedmiocie rozliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999 r. to powołując się na art. 18 b o.p. pozostaje nadal organem właściwym do prowadzenia postępowania podatkowego w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1999r.
Bowiem zgodnie z art. 18 b o.p. organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sprawie, której to postępowanie lub kontrola dotyczy, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości.
Należy podkreślić, że przepisem regulującym właściwość w sprawach dotyczących wznowienia postępowania jest art. 244 § 1o.p., zgodnie z którym organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
Art. 244 o.p. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 16-18a o.p. Jeżeli więc po wydaniu decyzji ostatecznej nastąpi zmiana właściwości miejscowej organów, uregulowanej w wymienionych przepisach, to właściwy do wznowienia postępowania i merytorycznego jego zakończenia pozostanie organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji ( por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2002 r. I SA/Wr 32/00, Mon. Pod. 2003, nr 3, s.40 ).
Jednakże jak już wyżej wskazano postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 zostały wydane już po zakończonym postępowaniu wznowieniowym przed organem pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., co oznacza, że nie zostały wydane w ramach postępowania wznowieniowego, wszczętego postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. .
Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż zastosowanie miałby w niniejszej sprawie powołany powyżej przepis art. 18b o.p.
Skoro zaskarżone postanowienia wydane zostały w trybie zwykłym a nie wznowieniowym to mając na względzie, iż organem właściwym w świetle art. 17 § 1 o.p. ze względu na miejsce zamieszkania Skarżącego był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., to postanowienia te zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej.
Należy podkreślić, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (rzeczowej, miejscowej bądź instancyjnej) powoduje jej nieważność (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, s. 751).
Jednocześnie należy stwierdzić, że wydanie postanowień w przedmiocie rozliczenia wpłat na zryczałtowany podatek dochodowy w sytuacji, gdy w tym przedmiocie toczy się postępowanie w trybie wznowieniowym, w którym to w świetle art. 245 § 1 pkt 1 o.p. winno znaleźć się orzeczenie co do istoty sprawy lub umarzające postępowanie w sprawie, w ocenie Sądu w sposób rażący naruszyło powołany przepis i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności określoną w art. 247 § 1pkt 3 o.p.
Ponadto należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się; decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż zobowiązanie za 1999 r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2004 r. oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowego od przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości w 1999 r. W tej decyzji organ odwoławczy podzielił zarzuty odwołania, iż przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia, a nie zapłaty. W rezultacie organ stwierdził brak zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym, a jednocześnie uznał istnienie nadpłaty z tytułu zapłaconego podatku.
Sąd w niniejszej sprawie mając na względzie powołany art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dokonuje oceny postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty, jednakże istnienie w obrocie prawnym powołanych powyżej decyzji na dzień wydania zaskarżonego postanowienia potwierdza zasadność zarzutu naruszenia art. 212 o.p. zawierającego zasadę związania organu podatkowego decyzją, którą wydał.
Natomiast niezasadny jest zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 o.p. zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną ( mający odpowiednie zastosowanie do postanowień na podstawie art. 219 o.p. ).
Przedmiotem niniejszego postępowania było zaliczenie dokonanych wpłat na poczet zaległości podatkowych za grudzień 1999 r. natomiast postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie zaliczenia wpłat za ten okres było uchylone postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2008 r. wydanym w trybie wznowieniowym, w związku z powyższym zaskarżone rozstrzygniecie nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ( postanowieniem ) ostatecznym.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienia organu pierwszej instancji dotknięte są wadami kwalifikowanymi dającymi podstawę do stwierdzenia ich nieważności. W konsekwencji mając na uwadze przepis art. 247 § 1 pkt 1 i 3 o.p. w zw. z art. 219 o.p., należało stwierdzić nieważność postanowień organów podatkowych obu instancji.
W ocenie Sądu w związku z postępowaniem wznowieniowym w sprawie zakończonej postanowieniami w przedmiocie zaliczenia wpłat na podatek dochodowy za 1999 r. sprawa w przedmiocie zaliczenia dokonanych wpłat winna być rozstrzygnięta w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym.
Ustosunkowując się do wniosku Skarżącego zawartego w skardze o przekazanie sprawy do WSA w Szczecinie to należy wskazać, że zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Skoro zostało zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. tj organu mającego siedzibę na obszarze właściwości WSA w Warszawie to wniosek o przekazanie sprawy do WSA w Szczecinie według przepisów o właściwości należy uznać za bezzasadny.
Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że postanowienia, których stwierdzono nieważność nie podlegają wykonaniu, a kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło