III SA/Wa 863/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003, 2004 i 2005 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca – T. P. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003, 2004 i 2005 r. W skardze zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że jest on uzasadniony znaczną wysokością żądanej przez organ administracji publicznej kwoty wynoszącej 3.593.879,58 zł, na która składa się, poza kwotą należności głównej, suma kosztów w wysokości 1.512.499,70 zł oraz 152.414,68 zł kosztów postępowania. Podniosła, iż w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji może zostać jej wyrządzona poważna szkoda. Wyjaśniła, iż postępowanie egzekucyjne, które dotyczyłoby tak znacznej kwoty może skutkować pozbawieniem jej środków do życia. Ponadto wskazała, iż prowadzenie egzekucji dotyczącej tak znacznej kwoty doprowadzi do pozbawienia znacznych środków utrzymania nie tylko jej, lecz również syna oraz rodziców – inwalidów. Dodatkowo wyjaśniła, iż egzekucja tej kwoty może spowodować nieodwracalne skutki w postaci niemożności sprawowania nad nią właściwej opieki onkologicznej oraz braku zaspokojenia podstawowych potrzeb syna i jej rodziców. Sytuacja majątkowa strony została wykazana w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 15 czerwca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że z informacji przedstawionych przez Skarżącą we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż z tytułu wynagrodzenia uzyskuje ona miesięczny dochód netto w kwocie 6.494,43 zł (po odliczeniach komorniczych). Ponosi koszty utrzymania mieszkania, leczenia, pomocy schorowanym rodzicom. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim (studiującym) synem, który uzyskuje dochody z tytułu renty rodzinnej – 1800 zł, wynajmu mieszkania – 5.056 zł (za 2010 r.) oraz dochód z prac dorywczych – 5.300 zł (w okresie pięciu miesięcy 2011 r.). Dodatkowo referendarz sądowy podniósł, iż analiza dokumentów źródłowych wskazuje, że Skarżąca ponosi również wydatki, których nie można nazwać mianem niezbędnych. Do wydatków tych można przykładowo zaliczyć wpłatę zaliczki w wysokości 1.894 zł za wyjazd na L. Wpłata została dokonana na rachunek bankowy biura podróży [...]. Ponadto jak wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego na konto Skarżącej za kwiecień 2011 r. tytułem wynagrodzenia wpłynęła kwota 14.346,84 zł. Skarżąca nie wniosła sprzeciwu od ww. postanowienia z 15 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Polonica nr 1241556). Badając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał wielokrotnie (por. postanowienia z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 i sygn. akt FZ 87/04 oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04), że to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Za należyte uzasadnienie wniosku nie można jednak uznać samego twierdzenia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 1 października 2010 r., I FSK 1312/08, z 11 lutego 2011 r., I FSK 667/10). Mimo, że nie wynika to bezpośrednio z treści art. 61 § 3 p.p.s.a., to na stronie postępowania spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w tym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczą szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r., I OZ 754/10). W ocenie Sądu Skarżąca, powołując się na swoją sytuację materialną, nie wykazała, że prowadzenie egzekucji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Nie udowodniła, aby wykonanie decyzji skutkowało szkodą, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani że nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (tak jak ma to miejsce w wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdy zachodził niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu - por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała istnienia tych przesłanek. W świetle przedstawionej w sprawie sytuacji materialnej Skarżącej brak jest podstaw do uznania, wbrew twierdzeniom Strony, by prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące nawet tak znacznej kwoty jak w niniejszej sprawie, skutkowało pozbawieniem Skarżącej bądź jej najbliższych środków do życia czy też nieodwracalnymi skutkami na jej zdrowiu bądź zdrowiu jej rodziców. Pamiętać bowiem należy, że prowadząc egzekucję organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków i in. Niewątpliwie egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie wymaga również podkreślenia fakt, iż złożony przez Skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy, który miał świadczyć o jej złej kondycji majątkowej, został rozpoznany odmownie, czego Skarżąca nie kwestionowała. Skoro zatem Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.