III SA/Wa 875/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmudzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: NUS, organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2016r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów Z.P. (dalej: Podatnik, Skarżący, Strona) do protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 13 czerwca 2016r. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że NUS zawiadomieniem z dnia 11 maja 2016r. powiadomił Stronę, iż w dniu 13 czerwca 2016r. o godzinie 12:00 w Urzędzie Skarbowym w G. zostanie dokonany opis i oszacowanie nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Powyższe zawiadomienie zobowiązany otrzymał w dniu 18 maja 2016r. Pismem z dnia 24 maja 2016r. NUS poinformował zobowiązanego o przeprowadzeniu w dniu 7 czerwca 2016r. wizji lokalnej nieruchomości. Następnie w dniu 13 czerwca 2016r. w Urzędzie Skarbowym w G. został sporządzony protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższy protokół został wraz ze stosownym pouczeniem - o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości - doręczony zobowiązanemu w dniu 16 czerwca 2016r. Pismem z dnia 29 czerwca 2016r. Z.P. wniósł zarzuty do powyższego protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. NUS odmówił uwzględnienia zarzutów Podatnika. Organ I instancji wskazał, że zobowiązany nie stawił się w dniu 13 czerwca 2016r. na sporządzanie protokołu opisu i oszacowania nieruchomości. W związku z tym, przedmiotowy protokół wraz z pouczeniem został mu doręczony za pośrednictwem Poczty w dniu 16 czerwca 2016r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w protokole, zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Oznacza to, że w niniejszej sprawie 14-dniowy termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości biegł od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, tj. od dnia 13 czerwca 2016r. W związku z powyższym, ostatnim dniem na złożenie zarzutów z zachowaniem ustawowego terminu był dzień 27 czerwca 2016r. W niniejszej sprawie Strona dokonała nadania przesyłki zawierającej zarzuty w dniu 29 czerwca 2016r., o czym świadczy koperta znajdująca się w aktach sprawy, a więc po upływie przewidzianego prawem terminu do ich wniesienia. NUS zwrócił uwagę, że Strona przedmiotowy protokół z właściwym pouczeniem, otrzymała w dniu 16 czerwca 2016r., a więc na 11 dni przed końcem upływu terminu do ich wniesienia. Organ I instancji wyjaśnił także, że powyższy termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostanie złożone przez Stronę osobiście albo zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej, co wynika z art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.). Określony przez ustawodawcę termin do wniesienia zarzutów jest terminem zawitym, co oznacza, iż jego niezachowanie powoduje nieskuteczność wniesionego środka a w konsekwencji pozostawienie go bez rozpatrzenia. Termin ten podlega przywróceniu na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia NUS odniósł się do zarzutów merytorycznych Podatnika wskazując, że powierzchnia działki przyjęta w opisie i oszacowaniu, jest zgodna ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej oraz z wypisem z rejestru gruntów, jak również z przedstawionym przez zobowiązanego aktem notarialnym z dnia 21 września 2000r. rep. A nr [...]. NUS wskazał, że Podatnik nie wykazał, że opisana w protokole opisu i oszacowania nieruchomość jest mniejsza i o ile mniejsza, wobec tego uznał ten zarzut za bezzasadny. Za nieuzasadniony uznał również zarzut błędnego wpisu właściciela nieruchomości wskazując, że w księdze wieczystej jako właściciel wpisany jest Z.P. Wyjaśnił przy tym, że wpisu tego dokonano także na podstawie aktu notarialnego z dnia 21 września 2000r. DIS podtrzymując stanowisko organu I instancji dodatkowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie Podatnik nie skorzystał z prawa do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W tej sytuacji stwierdził, że zarzuty do opisu wartości i oszacowania nieruchomości zostały wniesione z uchybieniem terminu do ich wniesienia i z tego powodu brak było podstaw do ich uwzględnienia. Poza tym – organ odwoławczy wskazał – że NUS w zaskarżonym postanowieniu odmówił uwzględnienia zarzutów stwierdzając w uzasadnieniu uchybienie terminu do wniesienia zarzutów, ale również dokonał ich merytorycznego rozpatrzenia, do czego nie był uprawniony. Powołując się jednak na stanowisko sądów administracyjnych DIS podniósł, że w przedmiotowej sprawie zasadne jest utrzymanie postanowienia organu I instancji, co do jego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona wyjaśniła odnosząc się do uchybienia terminu do wniesienia zarzutów do protokołu z opisu i oszacowania wartości nieruchomości, że poinformowała telefonicznie Urząd Skarbowy, iż ze względu na swój stan zdrowia nie będzie mogła uczestniczyć w opisie. Wskazała, że w czasie otrzymania oszacowania nie była w stanie, ani fizycznie, ani psychicznie reagować, nawet przeczytać pouczenia ze zrozumieniem. Strona 30 grudnia 2016 r. złożyła do NUS wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Ponadto wskazała, że opisywana nieruchomość jest częścią składową Zakładu Pracy Chronionej, co potwierdza akt notarialny z dnia 21 września 2000r. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów, o którym Strona informuje w złożonej skardze, został wniesiony w dniu 30 grudnia 2016r., tj. po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1088), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie DIS z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmawiające uwzględnienia zarzutów Skarżącego do protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 13 czerwca 2016r., z uwagi na złożenie ich z uchybieniem terminu wskazanego w art. 110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.). W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły postanowienie art. 110u § 1 u.p.e.a. zdanie pierwsze za podstawowe rozwiązanie normatywne, którego zastosowanie determinowało kierunek załatwienia sprawy Skarżącego. Przepis ten przesądza mianowicie o tym, że zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości mogą być wnoszone, w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że czynności opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości przeprowadzone zostały w dniu 13 czerwca 2016 r. i na ich podstawie został w tym samym dniu sporządzony i podpisany stosowny protokół (art. 110r u.p.e.a.). Z uwagi na nieobecność Skarżącego podczas ww. czynności, odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości został doręczony mu w dniu 16 czerwca 2016 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 14 dni od dnia jego sporządzenia. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący dopiero pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. (dwa dni po terminie, który upływał w dniu 27 czerwca 2016 r.) wniósł zarzuty do ww. opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Przekroczenie terminu zakreślonego w art. 110u § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. w niniejszej sprawie jest zatem ewidentne. Ta okoliczność wykluczała zaś możliwość merytorycznego rozpatrzenia przez organy podnoszonych przez Skarżącego zarzutów. Reagując na wykazane spóźnienie się zainteresowanego z wniesieniem zarzutów, organy zastosowały konstrukcję "odmowy uwzględnienia zarzutów". Jednocześnie Sąd zauważa, że w razie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości po terminie przewidzianym w art. 110u § 1 u.p.e.a., ustawa egzekucyjna nie przewiduje jakie rozstrzygnięcie w takiej sytuacji winien podjąć organ egzekucyjny. Przyznać przy tym należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite, co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie. Z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas odmówić uwzględnienia zarzutu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1342/13) – co miało miejsce w niniejszej sprawie - bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 209/16, III SA/Łd 252/16). Wśród możliwych rozstrzygnięć w przedmiocie zarzutów można także wymienić: umorzenie postępowanie w przedmiocie zarzutów (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99), albo nieuwzględnienie zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 19/08). Sądy administracyjne akceptują również tego typu rozstrzygnięcia jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny I instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13). We wszystkich tych przypadkach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzi do zamknięcia drogi dalszego postępowania i wyłączenia dopuszczalności merytorycznej zbadania zasadności zarzutów. Abstrahując od powyższych rozważań, wskazać jednak należy, że ostatecznie wykorzystanie tej, czy innej instytucji kończącej postępowanie z powodów formalnych, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Podobnie jak kwestia, na którą zasadnie zwrócił uwagę DIS, że NUS odniósł się merytorycznie do podniesionych przez Stronę zarzutów, będąc do tego – z uwagi na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie -nieuprawnionym. Wobec powyższych ustaleń, należy zatem przyjąć, że w sprawie nie zachodziła żadna przesłanka do wyeliminowania z obrotu orzeczeń poddanych kontroli Sądu, nawet ta wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Przepis ten wymaga bowiem takiego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka zaś zależność w sprawie niewątpliwie nie zachodzi. Dodatkowo należy wskazać, że Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, stwierdza jednakże, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia w świetle powołanych wyżej przepisów prawa. Okoliczności zdrowotne wskazane przez Stronę nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać także stanowisko DIS, wskazane w odpowiedzi na skargę, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w niniejszej sprawie, złożony już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie mógł odnieść skutku w tym postępowaniu. Jest to bowiem okoliczność nie znana organowi odwoławczemu w momencie rozpoznawania sprawy, w związku z tym nie może być objęte przedmiotem niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.