III SA/Wa 878/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus,, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi F. GmbH w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2009 r. oddala skargę 1. F. GmbH z siedzibą w Niemczech (dalej: "Spółka") zwróciła się [...] maja 2009r. o zwrot podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") za okres od stycznia do marca 2009r. w wysokości 17.921 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") postanowieniem z [...] października 2009r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. W podstawie prawnej wskazał art. 169 § 1 i 4, art. 214, art. 136, art. 137 § 1-3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8. poz. 60. ze. zm. dalej: " O.p.") i § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89. poz. 851. ze zm. dalej: "rozporządzenie w sprawie zwrotu"), uznając że nie spełniał on wymogów formalnych określonych w przepisach ww. rozporządzenia. W uzasadnieniu ww. postanowienia NUS stwierdził, że pismem z [...] sierpnia 2009r. (doręczone 24 sierpnia 2009r.), w trybie art. 169 § 1 O.p. wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o: potwierdzenie uprawnień osoby, która złożyła podpis na formularzu wniosku o zwrot VAT, bez pieczęci firmowej, do występowania w imieniu Spółki, oryginał pełnomocnictwa, jeśli wniosek podpisał pełnomocnik Spółki, lub nadesłanie formularza wniosku podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki bądź złożenia podpisu pod wnioskiem już złożonym, przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki (na mocy art. 136, art. 137 § 1-3 O.p. o orzeczeniem NSA z 11 kwietnia 2008r. sygn. akt II FSK 128/08); jak również o uzupełnienie wniosku i oryginał zaświadczenia wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem VAT lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, poświadczonego przez właściwy terytorialnie organ podatkowy – na mocy § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu. Poinformowano jednocześnie, iż w aktach znajduje się kserokopia oraz skan zaświadczenia sporządzonego przez F. z [...] listopada 2008r. wraz z oryginałem tłumaczenia przysięgłego jego treści na język polski. W wezwaniu pouczono, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Dostarczenie informacji o rejestracji podatnika VAT w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania, albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, rodzaju prowadzonej przez podmiot zagraniczny działalności jest niezbędna do oceny czy dany podmiot jest podmiotem uprawnionym do zwrotu VAT w rozumieniu przepisów omawianych rozporządzeń. Informacje te powinny być zawarte w prawidłowo wystawionym zaświadczeniu. Rodzaj prowadzonej działalności ma istotne znaczenie w kontekście § 2 ust. 3 lit. a-j rozporządzenia w sprawie zwrotu. NUS wskazał również, że przedłożenie dokumentów w języku polskim lub ich tłumaczenia przysięgłego na język polski jest niezbędne w myśl art. 27 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) w związku z art. 180 § 1 O.p. obcojęzyczne dokumenty nie mogą być uznane za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem (wyrok NSA z 9 lutego 2001r. sygn. akt III SA 2339/99). Pełnomocnik Spółki pismem nadanym 31 sierpnia 2009r. wyjaśnił, iż wnioskodawca nie przetwarzał w jakikolwiek sposób elektroniczny, a w szczególności nie wykonywał żadnego skanu doręczonego mu przez [...] urząd skarbowy oryginału dokumentu z [...] listopada 2008r. Zwrócił się do NUS o niezwłoczny zwrot VAT, zgodnie z wnioskiem oraz wyjaśnienie sprawy wezwania i udzielenie wyczerpujących wyjaśnień na piśmie. Do pisma załączył uwierzytelnioną kopią pełnomocnictwa z [...] sierpnia 2009r. upoważniającego go do reprezentowania Spółki w zakresie załatwiania wszelkich spraw związanych ze zwrotem VAT z dokumentem potwierdzającym zapłatę opłaty skarbowej od ustanowionego pełnomocnictwa. NUS pismem z [...] września 2009r. poinformował, biorąc pod uwagę art. 122 i art. 124 O.p., iż wezwanie z [...] sierpnia 2009r. wystosował na mocy art. 169 § 1 i art. 137 § 3 O.p. oraz § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu. Pełnomocnik Spółki otrzymał ww. pismo 12 października 2009r. NUS zauważył, iż egzemplarz oryginału wykonanego [...] grudnia 2008r. tłumaczenia przysięgłego na język polski treści zaświadczenia wystawionego przez Urząd Skarbowy w H. [...] listopada 2008r. w adnotacji zawiera informację o zgodności przedmiotowego tłumaczenia z przedłożonym dokumentem sporządzonym w języku [...], bez jednoczesnego poświadczenia zgodności tłumaczenia z oryginałem dokumentu sporządzonego w języku [...]. NUS uznał, że samo tłumaczenie przysięgłe, bez oryginału dokumentu, na podstawie którego zostało wykonane, nie może stanowić dowodu w prowadzonym przez organ administracji publicznej postępowaniu. Dokumentowi takiemu nie można nadać samoistnej mocy dowodowej. Mimo, że jest to swego rodzaju dokument urzędowy, nie ma on samoistnego bytu w toczącym się postępowaniu, ponieważ niczego nie stwierdza, a jedynie zawiera urzędowo potwierdzony przekład na język polski treści dokumentu. Byt, jak i treść tłumaczenia zależy od istnienia i merytorycznej zawartości właściwego dokumentu. Dopuszczalny jest jedynie konglomerat obcojęzycznego dokumentu i jego urzędowego tłumaczenia, aby mógł stanowić legalny dowód w rozumieniu art. 180 O.p. 2. Spółka w zażaleniu z [...] listopada 2010r. podniosła, że wielokrotnie wyjaśniał sprawę braku oryginału pełnomocnictwa umocowującego go do reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi. Zaznaczyła, iż składając wniosek o zwrot VAT za okres od października do grudnia 2008r. dołączyła wymagany oryginał zaświadczenia z [...] urzędu F. w H. z [...] listopada 2008r. wraz z wymaganym tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Nie przetwarzała w jakikolwiek sposób elektroniczny, a w szczególności nie wykonywała żadnego skanu doręczonego przez [...] F. w H. oryginalnego dokumentu z [...] listopada 2008r. Zwracał się też do NUS o wyjaśnienie sprawy wezwania oraz o udzielenie wyczerpujących wyjaśnień na piśmie. NUS w odpowiedzi z [...] września 2009r. powtórzył jedynie przekazane już wcześniej ogólne informacje i wybrane przepisy, które są powszechnie znane. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W (dalej: "DIS") postanowieniem z [...] stycznia 2010r. utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną. DIS podkreślił, iż Spółka ani do wniosku o zwrot VAT, ani do uzupełnienia wniosku nie dołączyła oryginału zaświadczenia wymaganego przez § 5 ust. 4 rozporządzenie w sprawie zwrotu. Argumenty przedstawione w piśmie wyjaśniającym oraz w zażaleniu nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, gdyż zaświadczenie z [...] urzędu F. w H. z [...] listopada 2008r. dołączone do wniosku o zwrot VAT za okres od kwietnia do czerwca 2008r. nie jest oryginałem zaświadczenia, lecz jedynie jego skanem. Wskazując na treść § 5 ust. 4 pkt 2 oraz pkt 6 i 7 rozporządzenia w sprawie zwrotu DIS stwierdził, iż Spółka nie uzupełniła braków formalnych ww. wniosku. W związku z tym prawidłowe było stanowisko NUS. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS oraz poprzedzającego go postanowienia NUS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w związku z naruszeniem: art. 122 w związku z art. 187, 191, 192 oraz - art. 121 O.p. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż organy podatkowe obu instancji nie podjęły żadnych działań w celu weryfikacji, czy załączone przez nią zaświadczenie stanowi oryginał czy skan. Poprzestały tylko na żądaniu dostarczenia oryginału, który już posiadały, co narusza art. 187 O.p. Organy podatkowe nie wykazały żadnej inicjatywy w celu zebrania całego materiały dowodowego, co spowodowało naruszenie normy odnośnie uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną, o której mowa w art.191 i art. 192 O.p. Brak przeprowadzenia dowodu autentyczności zaświadczenia oraz brak możliwości strony wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów powoduje, że organy podatkowe nie udowodniły braku autentyczności zaświadczenia jako oryginału. Organy podatkowe powinny zbadać autentyczność zaświadczenia w oparciu o opinię rzeczoznawcy lub zwrócić się z wnioskiem o potwierdzenie zaświadczenia przez organ je wystawiający. Brak adnotacji tłumacza przysięgłego o tłumaczeniu z oryginału zaświadczenia nie jest dowodem braku autentyczności zaświadczenia. Spółka, uzasadniając zarzut naruszenia art. 121 O.p. wskazała, iż nigdy nie otrzymała konkretnych i merytorycznych odpowiedzi, gdyż NUS nie odnosił się do próśb o pisemne wyczerpujące wyjaśnienia, o które to w swoich pismach każdorazowo wnosiła. NUS dokonując zwrotu VAT nie żąda dołączania każdorazowo do następnych wniosków składanych w okresie ważności w/w wniosku, jeśli zaświadczenie jest ważne rok. 5. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu wyjaśniono również, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu VAT za okres od kwietnia do czerwca 2008r. organy podatkowe również nie uznały przedstawionego zaświadczenia za oryginał, a na wydane w tym zakresie postanowienie Spółka złożyła 12 stycznia 2010r. skargę do WSA w Warszawie. DIS podniósł również, że na tłumaczeniu przysięgłym załączonym w niniejszej sprawie znajduje się zapis "stwierdza zgodność powyższego tłumaczenia z przedłożonym mi dokumentem sporządzonym w języku [...] ", natomiast na tłumaczeniu zaświadczenia Spółki z [...] maja 2007r. widnieje zapis: "stwierdza zgodność powyższego tłumaczenia z oryginałem dokumentu sporządzonego w języku [...]". Zdaniem DIS przemawia to za potwierdzeniem stanowiska, że również tłumacz nie posiadał oryginału zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga jest niezasadna. 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. 3. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego określone w przepisach P.p.s.a. uznał, iż zaskarżone postanowienie DIS, jak również poprzedzające je postanowienie NUS, nie naruszają przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 4. Sąd stwierdza, że zarówno powołane w podstawie prawnej przez organy podatkowe rozporządzenie w sprawie zwrotu VAT, jak również Ósma Dyrektywa Rady z 6 grudnia 1979r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom mniemającym siedziby na terytorium kraju (Dz. U.UE L 79.331.11) nakłada na podatników obowiązek załączenia do wniosku oryginału zaświadczenia o statusie podatnika wydanego przez władzę publiczną państwa, w którym wnioskodawca ma siedzibę i który stanowi dowód, że dana osoba jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w tym państwie. Tym samym należy uznać, że nie załączenie przez skarżącą Spółkę ww. zaświadczenia stanowi – tak jak przyjęły organy podatkowe obu instancji - brak formalny wniosku, który powinien być uzupełniony w trybie wezwania skierowanego na mocy art. 169 § 1 O.p. Stosownie natomiast, do ww. przepisu w związku z art. 169 § 4 O.p., które stanowiły m.in. podstawę wydanych w sprawie postanowień, organ podatkowy, wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Skarżąca Spółka nie uzupełniła ww. braku w terminie wskazanym przez NUS i już choćby z tego powodu należało przyjąć, że zasadne było wydanie rozstrzygnięć zapadłych w sprawie. 5. Sąd ocenia również, że niezasadne są zarzuty skargi o naruszeniu przed organami podatkowymi przepisów postępowania, a w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 121 O.p. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy pozwalał na przyjęcie przez organy podatkowe obu instancji, że załączone do wniosku kartki papieru nie stanowią dokumentu, o jakim mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu – oryginału zaświadczenia wskazujące, że Spółka jest uprawnionym podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju lub siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Sąd uznaje ponadto, że oceny dokonane przez organy podatkowe, iż skarżąca Spółka nie załączyła do wniosku oryginału zaświadczenia, a jedynie jego niezbyt starannie wykonaną kopię lub skan, mieszczą się w dyspozycji art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi nie było ani powodu, ani potrzeby do badania autentyczności czy w sprawie organy podatkowe miały do czynienia z kopią. Znajdujące się w aktach sprawy kartki nie pozostawiają złudzeń, że nie jest to oryginał zaświadczenia, który zapewne posiadałby przy napisie "F. H." stosowne "godło", które widoczne jest w niewielkiej części. Nie posiadałby również zaciemnień (ciemnych plam), które właściwe są kopiom niestarannie wykonanym. Tym samym oceny organów podatkowych odpowiadają doświadczeniu życiowemu, które w tym przypadku jest wystarczającym czynnikiem do wyrażenia ocen logicznych i spójnych wymaganych stosownie do treści art. 191 O.p. Sąd podnosi również, że dokonanie przez organy podatkowe, a w szczególności przez DIS analizy znajdującego się w aktach sprawy innego zaświadczenia przedkładanego przez Spółkę do wniosku o zwrot VAT za okres od kwietnia do czerwca 2008r. i stwierdzenie, że również ono nie jest oryginałem stanowi o należytym wypełnieniu dyspozycji zarówno art. 122, jak też art. 187 § 1 O.p., które skarżąca Spółka uznaje za naruszone. Również skierowanie do Spółki wyjaśnień przez NUS w piśmie z [...] września 2009r., które doręczono 12 października 2009r. jest potwierdzeniem, że organ podatkowy pierwszej instancji dążył do należytego wypełnienia zasady prawdy obiektywnej, chciał również przekonać skarżącą Spółkę o potrzebie należytego wypełnienia wezwania do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku o zwrot VAT. Zdaniem Sądu Spółka przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej miała możliwość wypowiedzenia się i przedłożenia na wezwanie organu podatkowego stosownych wyjaśnień i dowodów prawem wymaganych. Podjęła jedynie polemikę z potrzebą dokonywania ww. wezwania. Zdaniem Sądu ww. dowody mogły być również załączone do zażalenie, a nawet do skargi. Skoro ww. dowodów – w postaci oryginału zaświadczenia wymaganego na mocy § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT – brak, zarzut naruszenia art. 192 nie może być uznany za mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreśla, że do postanowień na mocy art. 219 O.p. odpowiedniego zastosowania nie ma art. 200 § 1 O.p. dotyczący decyzji, a ponadto w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego 25 kwietnia 2005r. FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005/4/66) naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wyjaśnia również, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi, że nie było potrzeby żądania zaświadczenia, gdyż znajdowało się ono w aktach sprawy. W aktach sprawy brak potwierdzenia podnoszonej przez Spółkę okoliczności, a DIS zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak również w odpowiedzi na skargę wyraźnie wskazuje, że również do wniosku o zwrot VAT w niniejszej sprawie, jak również za okres od kwietnia do czerwca 2008r. nie załączono oryginału zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu. Wskazywanie niejako na wypełnienie przesłanek z § 5 ust. 7 rozporządzenia w sprawie zwrotu nie może być uznane za skuteczne. Zdaniem Sądu powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nie możliwe jest uznanie, że postępowanie w sprawie prowadzono w sposób naruszający zasadę zaufanie do organów podatkowych, o której mowa w art. 121 § 1 O.p. Spółka w sposób należyty została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, uzupełniła jedynie ich część w postaci załączenia pełnomocnictwa. W uzasadnieniu zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia NUS, jak też w piśmie z [...] września 2009r., skierowanym do Spółki w związku z wezwaniem i odpowiedzią na nie, wyjaśniono, stosownie do dyspozycji art. 124 O.p., co było przyczyną wezwania i jaka była jego podstawa prawna oraz z jakiego powodu wydano postanowienie pozostawiające wniosek Spółki bez rozpatrzenia. DIS w zaskarżonym postanowieniu odniósł się też do zarzutów zażalenia oraz wskazał, że argumenty skarżącej Spółki nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Zdaniem Sądu podjęte przez organy podatkowe działania, jak również sposób wyjaśnienia wątpliwości powstałych w sprawie przemawia za uznaniem, że nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, o której mowa w art. 121 O.p. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie oraz dyspozycję art. 151 P.p.s.a, uznał, że zasadne było oddalenie skargi Spółki.