III SA/Wa 88/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania R. S. i B. G. od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] listopada 2010 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2010, uchyliło, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p." decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło na rzecz R. S. i B. G. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2010 z tytułu posiadania nieruchomości położonej w W. przy ulicy O. w kwocie 63 zł. Z motywów ww. decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydent m. W., wydaną na podstawie art. 207 O.p. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz na podstawie Uchwały Rady Miasta W. z 26 listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 207 poz. 6121), ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie 225 zł, w tym: budynki mieszkalne 54,23 m2 x 0,65 zł = 35.25 zł plus grunty pozostałe 29.07 m2 x 0.39 zł =11.34 zł plus miejsce postojowe 25.91 m2 x 6.88 zł=178.26 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. i B. G. zakwestionowali opodatkowanie miejsca postojowego, znajdującego się w budynku mieszkalnym. Zaznaczyli, iż w/w miejsce postojowe jest usytuowane w budynku mieszkalnym i wnieśli o opodatkowanie miejsca postojowego stawką właściwą dla budynku mieszkalnego. Po rozpatrzeniu odwołania SKO uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło wymiar podatku na kwotę 63 zł. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., przywołało treść przepisów wskazujących podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy oraz określających zakres tego obowiązku (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 3 ust. 5 u.p.o.l.), a także regulujących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1-3 u.p.o.l.), podstawę opodatkowania (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l), sposób ustalania wysokości stawek tego podatku (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. e) u.p.o.l.). Organ odwoławczy przytoczył również brzmienie art. 21 ust 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) wskazując, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. SKO uznało, że będące przedmiotem opodatkowania miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym znajdującym się w kondygnacji podziemnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego podlega opodatkowaniu z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków i ich części "mieszkalnych", a nie jak błędnie przyjął organ podatkowy dla "budynków pozostałych". W uzasadnieniu swojego stanowiska SKO powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W skardze na powyższą decyzję SKO, Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej W. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie: art. 5 ust. 2 pkt a) i e) u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 ppkt a) i e) Uchwały Rady Miasta W. z 26 listopada 2009 r. nr LXVII/2072/2009 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. przez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem przy opodatkowaniu stanowiącego odrębny lokal garażu podziemnego wielostanowiskowego położonego w W. przy ulicy O. [...] wraz z miejscem postojowym w części odpowiadającej udziałowi R. S. i B. G. stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków mieszkalnych, podczas gdy sam fakt położenia garażu nie przesądza o jego przynależności i przeznaczeniu, a w konsekwencji o zastosowaniu do niego stawki podatkowej uchwalonej przez Radę m. W. dla budynków mieszkalnych. Skarżący wskazał, że z przytoczonych w treści skargi definicji pojęć zbliżonych do "budynku mieszkalnego" można wysnuć wniosek, iż o tym czy dana nieruchomość jest budynkiem mieszkalnym decyduje to, czy jej funkcja sprowadza się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, czy też do innych celów. W ocenie Prokuratora kluczowym dla rozstrzygnięcia, czy garaż ulokowany w obrębie bryły budynku z lokalami mieszkalnymi, lecz wyodrębniony prawnie jako samodzielna nieruchomość lokalowa, podlega opodatkowaniu według stawki jak za "budynki mieszkalne lub ich części", czy jak za "pozostałe budynki lub ich części" byłoby ustalenie, czy garaż taki spełnia samoistnie cele mieszkaniowe czy też inne. Biorąc za punkt wyjścia potoczne rozumienie takich pojęć jak: "mieszkać", "mieszkanie", "mieszkalny", Skarżący podniósł, że przez "realizację celów mieszkaniowych" należałoby rozumieć zapewnienie możliwości zamieszkania, dłuższego przebywania w pomieszczeniu przystosowanym dla takiego pobytu. Zdaniem Prokuratora uznanie przez SKO, iż garaż znajdujący się w obrębie bryły budynku mieszkalnego spełnia takie cele, jest wykładnią rozszerzającą i nie znajdującą potwierdzenia w faktycznym wykorzystaniu tej kondygnacji budynku, tym bardziej, iż w przedmiotowym garażu wydzielone zostały miejsca postojowe sprzedawane zainteresowanym (niekoniecznie lokatorom budynku) na mocy odrębnych umów sprzedaży udziałów w nieruchomości wspólnej (jaką jest kondygnacja garażowa, a nie cały budynek). W konsekwencji Prokurator wyraził pogląd, iż z uwagi na to, że w rozumieniu prawa cywilnego przedmiotowa kondygnacja stanowi prawnie odrębny lokal w odniesieniu do pozostałej części budynku i zarówno całość nieruchomości jak i udziały w jej własności mogą stanowić oddzielny przedmiot obrotu prawnego, to może dojść do sytuacji, iż podmiot któremu przysługiwać będzie prawo do garażu nie będzie tożsamy z podmiotem uprawnionym do lokalu mieszkalnego w obrębie tego samego budynku. Przyjmowanie zatem w takiej sytuacji jednolitej korzystniejszej stawki podatku od nieruchomości stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie osób faktycznie wykorzystujących miejsce postojowe w celach odmiennych niż mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie lub oddalenie. SKO podniosło, iż w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż mamy do czynienia z jednym budynkiem mieszkalnym, w którym część budynku stanowi garaż wielostanowiskowy. Miejsce postojowe w tym garażu, do którego uprawnienie posiada podatnik, nie jest zajęte (wykorzystywane) na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem SKO oczywistym jest też, iż garaż stanowiący część budynku mieszkalnego służy - co do zasady - zaspokojeniu potrzeb mieszkańców budynku w zakresie parkowania samochodów. Zasadność stanowiska SKO zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, iż miejsce postojowe w garażu podziemnym usytuowanym w budynku mieszkalnym podlega opodatkowaniu według stawek jak dla części budynków mieszkalnych, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, tj. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 201 1r., sygn. FSK 733/10, oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 795/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku SKO zawartego w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie. Zdaniem Sądu wniosek ten nie jest zasadny. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest między innymi prokurator. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 7, poz. 39 ze zm.) Prokurator Generalny może powierzyć asesorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na czas określony, nieprzekraczający trzech lat, pełnienie czynności prokuratorskich, jednakże bez prawa udziału w postępowaniu przed sądem apelacyjnym i okręgowym oraz sporządzania środków zaskarżania i wniosków do Sądu Najwyższego oraz występowania przed tym Sądem. Z przepisu tego wynika zatem, iż asesor prokuratorski, któremu Prokurator Generalny powierzył tzw. votum prokuratorskie, pełni czynności prokuratorskie, ze wyjątkami w nim wskazanymi. W przepisie tym nie ma mowy o braku możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 58 p.p.s.a. określa sytuacje gdy sąd odrzuca skargę. I tak w § 1 pkt 3 tego przepisu jako jedną z przesłanek odrzucenia skargi wskazano okoliczność nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Jednakże zarówno z treści art. 57 § 1 p.p.s.a. jak i art. 46 p.p.s.a. nie wynika, iż brak załączenia do skargi votum prokuratorskiego stanowi jej brak formalny. SKO nie wskazało także jakichkolwiek innych powodów, dla których w świetle powołanych wyżej przepisów skarga w przedmiotowej sprawie winna być odrzucona. Odnosząc się natomiast do istoty sprawy należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest wysokość stawki podatkowej w podatku od nieruchomości jaka powinna być zastosowana przy opodatkowaniu miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym, stanowiący przedmiot odrębnej własności, znajdującym się w budynku mieszkalnym. O wyniku rozstrzygnięcia tego problemu przesądza treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, jako że rozstrzygnięto w niej kwestię stanowiącą przedmiot sporu występującego w rozpoznanej sprawie. Z art. 269 § 1 i art. 187 § 2 p.p.s.a. wynika bowiem moc wiążąca uchwał. Podkreślić należy, że uchwała wiąże nie tylko w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ale również w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Dopóki nie nastąpi zmiana stanowiska zawartego w uchwale, dopóty sądy administracyjne stanowisko to powinny respektować. W ww. uchwale z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył m.in., że przepis art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ust. 4 art. 2 wskazano także, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane "pomieszczeniami przynależnymi". Z powyższych przepisów należy wyprowadzić wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo może stanowić odrębną własność lokalową. W pierwszej z tych sytuacji, nie będzie stanowił odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Będzie zatem podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny. Dotyczy to wszystkich tych sytuacji, w których nie wyodrębniono prawnie własności lokalowej np. miejsce postojowe w hali garażowej z podziałem quoad usum. W sytuacji, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalnym przeznaczeniu, stanowiącym odrębną nieruchomość i odrębny przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że dla potrzeb kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej – garażu niezbędne jest ustalenie, czy ma on charakter mieszkalny, czy też takiego charakteru nie można mu przypisać. NSA wskazał, że "garaż", w rozumieniu potocznym, to pomieszczenie przystosowane do przechowywania samochodów (Słownik współczesnego języka polskiego, pod. red. B. Dunaja, WILGA, Warszawa 1996, s. 166). Uwzględniając kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, zdaniem NSA, że garaż nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku, przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. NSA stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy. W art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. mowa jest o budynkach lub ich częściach pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, dla których stawka opodatkowania jest wyższa niż dla budynków mieszkalnych. Mając na uwadze wiążącą moc uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że SKO błędnie przyjęło w zaskarżonej decyzji, iż dla miejsca postojowego, stanowiącego odrębny od lokalu mieszkalnego przedmiot własności, należy zastosować stawkę podatku jak dla budynków mieszkalnych. Ponownie rozpoznając niniejsza sprawę organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu. Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, iż podstawą prawną zobowiązania podatkowego w tej sprawie stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.l. przewidujący, iż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości z tym, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Ten zaś zapis stanowi, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Podstawą opodatkowania dla budynków zgodnie z art. 4 tej ustawy stanowi ich powierzchnia użytkowa. Na tej podstawie prawnej R. S. i B. G. zostali wskazani jako podatnicy odpowiadający solidarnie za zobowiązanie w podatku od nieruchomości zarówno w części odpowiadającej powierzchni lokalu mieszkalnego jak i stanowiska garażowego. Z akt administracyjnych wynika, iż Prezydent m. W. wszczął w dniu 12 sierpnia 2010 r. postępowanie podatkowe w związku ze złożeniem informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-10. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało skierowane wyłącznie do B. G., do niej również zostało skierowane postanowienie z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W decyzji Prezydenta m. W. z [...] listopada 2010 r. zostali natomiast wskazani zarówno R. S. i B. G.. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie do ustalenia czy organ pierwszej instancji prawidłowo wszczął postępowanie podatkowe, kierując stosowne postanowienie wszczynające postępowanie podatkowe tylko do B. G., pomijając w tym zakresie R. S.. W tym stanie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., zaś w oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylony akt nie podlega wykonaniu w całości