III SA/Wa 88/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Waldemar Śledzik, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania podatkowego przed skutecznym doręczeniem protokołu kontroli podatkowej, w sytuacji gdy protokół ten został doręczony osobie nieuprawnionej, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji organu podatkowego?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania podatkowego przed skutecznym doręczeniem protokołu kontroli podatkowej, w sytuacji gdy protokół ten został doręczony osobie nieuprawnionej, stanowi naruszenie art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej i art. 290 § 2 pkt 7 w zw. z art. 81b § 1 pkt 2 lit. a) O.p. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia podatnikowi skuteczne złożenie korekty deklaracji podatkowej i prowadzi do wadliwości postępowania od samego początku. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Gmina złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia 2008 r. do czerwca 2010 r. Główne zarzuty skarżącej dotyczyły wadliwego wszczęcia postępowania podatkowego z powodu nieskutecznego doręczenia protokołu kontroli podatkowej osobie nieuprawnionej, co uniemożliwiło jej złożenie skutecznej korekty deklaracji. Organy podatkowe uznały, że mimo wadliwego doręczenia protokołu, postępowanie zostało wszczęte prawidłowo i nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Gminy w W. kwotę 9.493 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od stycznia 2008 r. do czerwca 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz G. w W. kwotę 9.493 zł (słownie: dziewięć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. przeprowadził w Gminie [...] w W., dalej jako Skarżąca, Gmina, Strona kontrolę podatkową m.in. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007 do czerwca 2010 r. W związku ze stwierdzonymi w toku kontroli nieprawidłowościami postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007r. do czerwca 2010r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego
W. określił Gminie w podatku od towarów i usług wysokość
nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres
rozliczeniowy za okres styczeń 2008 r. - czerwiec 2010 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż :
1. Gmina w okresie: 2008 r. - czerwiec 2010 r. wykonywała czynności: -
opodatkowane podatkiem od towarów i usług
a) wg stawki 0% - sprzedaż książek - nr [...] [...],
b) wg stawki 7% - zwiedzanie S. w W. i K , J. w L., Cmentarza [...] w W., usługi hotelowe - wynajem pokoi w K., usługi pogrzebowe na Cmentarzu [...],
c) wg stawki 22% - wynajmowanie powierzchni na cele użytkowe,
powierzchni biurowej, wynajem stacji transformatorowej, odsprzedaż usług
telefonicznych, dostępu do Internetu, energii elektrycznej, nośników reklamowych,
sprzedaż nieruchomości, sprzedaż publikacji (Plan Cmentarza)
- zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11
marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U Nr 54, poz. 535, z późn. zm.),
dalej: ustawy o VAT - związane z działalnością statutową Gminy oraz sprzedaż
nieruchomości.
2. Gmina w okresie od stycznia 2008r. do czerwca 2010r. wykonywała
czynności opodatkowane i zwolnione od podatku (działalność statutowa, sprzedaż
nieruchomości). Strona w powyższym okresie nie określała odrębnie kwot podatku
naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo
do odliczenia podatku naliczonego.
Gmina za każdy miesiąc prowadziła jeden rejestr zakupów, w którym
ewidencjonowała faktury zakupu a podatek naliczony wynikający z
zaewidencjonowanych faktur dokumentujących nabycia towarów i usług odliczany był
w całości.
Organ na podstawie złożonych w toku kontroli przez M.
K. oświadczeń z dnia: 1 grudnia 2010r., 23 lutego 2011r., 13 kwietnia
2011 r., 18 maja 2011 r. przyporządkował poszczególne wydatki związane z
działalnością statutową lub kulturalną Gminy.
Przedmiotowa działalność zwolniona jest z podatku od towarów i usług na
mocy art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku
usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Usługi statutowe i związane z kulturą
zostały wymienione odpowiednio w poz. 10 i 11 załącznika nr 4 do ustawy.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji stwierdził, iż rozliczenie w
deklaracjach VAT-7 podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur stanowi
naruszenie generalnej zasady odliczania podatku naliczonego wynikającej z art. 86
ust. 1 ustawy o VAT.
3. Gmina w okresie od stycznia 2008 r. do czerwca 2010 r. odliczała
podatek naliczony z faktur wymienionych w uzasadnieniu decyzji wystawianych przez
firmy powiązane osobowo z głównym księgowym Gminy [...] w W. M. K. dotyczące prac remontowo-budowlanych:
- l. Sp. z o.o. z siedzibą w W.,
- "M." Sp. z o.o. z siedzibą w W.,
- M. Sp. z o.o. z siedzibą w W.,
- Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W.,
- "K." Sp. z o.o. z siedzibą w L.,
- L. K. M.,
Organ stwierdził, iż zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, iż usługi
wykazane przez ww. firmy w przedmiotowych fakturach faktycznie miały miejsce.
Gmina w toku prowadzonego postępowania nie przedłożyła poza fakturami VAT
żadnych innych dowodów i wyjaśnień potwierdzających faktyczne wykonanie usług
przez ww. kontrahentów.
Organ pierwszej instancji uznał, że czynności wykazane w fakturach
wystawionych przez "M." Sp. z o.o., L. K. M., l. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o.
oraz Z. Sp. z o.o. na rzecz Gminy faktycznie nie zostały wykonane.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.
powołując się na przepis art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT uznał,
iż Strona nie była uprawniona do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o
podatek naliczony wynikający z ww. faktur VAT, na których jako wystawcy widnieją
ww. kontrahenci.
4. Organ ustalił, iż Gmina w czerwcu 2008r. zafiskalizowała trzy kasy
rejestrujące o numerach unikatowych:
- [...], adres miejsca użytkowania kasy: ul. [...], [...] K., data fiskalizacji kasy: 26 czerwca 2008r., decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nadaniu numeru
ewidencyjnego [...],
- [...], adres miejsca użytkowania kasy: ul. [...], [...]
W., data fiskalizacji kasy: 26 czerwca 2008r., decyzja nr
[...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nadaniu numeru
ewidencyjnego [...], - [...], adres miejsca użytkowania kasy:
ul. [...], [...] W., data fiskalizacji kasy: 26 czerwca 2008r" decyzja nr
[...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nadaniu numeru
ewidencyjnego [...].
Organ stwierdził, że na wydruku raportu okresowego miesięcznego za
czerwiec 2008r. z kasy nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008r. widnieje adres
punktu sprzedaży L. ul. [...], tj. inny niż zgłoszony do [...]
Urzędu Skarbowego W..
Organ pierwszej instancji uznał, że raporty fiskalne miesięczne z kas
rejestracyjnych:
a) [...] za: czerwiec 2008r., sierpień 2008r., wrzesień 2008r.,
październik 2008r., listopad 2008r., grudzień 2008r., styczeń 2009r., luty 2009r.,
lipiec 2009r., październik 2009r., listopad 2009r., listopad 2008r., grudzień 2008r. i
styczeń 2009r. sporządzone w dniu 20.08.2010r.
b) [...] za: styczeń 2009r., luty 2009r., marzec 2009r., listopad
2009r., styczeń 2010r"maj 2010r. sporządzone w dniu 18 sierpnia 2010r.
c) [...] za wrzesień 2008r. sporządzony w dniu 31 października
2008r. i za październik 2008r., listopad 2008r., grudzień 2008r. styczeń 2009r.
sporządzone w dniu 27 lutego 2009 r.
zostały sporządzone z naruszeniem przepisu § 5 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z
2002r. oraz przepisu art. § 7 ust. 1 pkt 2 obowiązującego od 1 grudnia 2008r.
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie kryteriów i
warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące oraz warunków
ich stosowania (Dz. U z 2008r. Nr 212, poz 1338), dalej: rozporządzenie z 2008 r.
Organ wskazał, iż Ponadto Gmina do kontroli nie okazała wydruków fiskalnych
raportów okresowych miesięcznych z kas rejestrujących o nr:
a) [...] za: czerwiec 2008r., sierpień 2008r., wrzesień 2008r.,
październik 2008r., listopad 2008r., grudzień 2008r..
b) [...] za czerwiec 2008r. październik 2008r., luty 2009r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego stwierdził, iż nieprzechowywanie
kopii dokumentów kasowych stanowi naruszenie § 5 ust. 1 pkt 8 wyżej powołanego
rozporządzenia 2002 r. oraz § 7 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2008r.
5. W celu ustalenia stanu faktycznego w toku kontroli podatkowej zostali
wezwani na przesłuchanie w charakterze świadka: M. K. oraz w
charakterze Stron P. K., A. Z., Pani E. B.. Nie dokonano przesłuchań ww. osób ponieważ wezwani nie stawili się.
6. Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. Gmina złożyła wniosek o włączenie do
kontroli przekazanych faktur VAT za rok 2008, które nie zostały zawarte w rejestrach
VAT za okresy objęte kontrolą według załącznika - zestawienia przekazanego wraz z
ww. fakturami na ogólną wartość netto 1.580.559,86 zł, VAT 344.226,75 zł, które nie
zostały ujęte w rejestrach zakupu VAT. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego
W. dokonując w decyzji prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług uwzględnił podatek naliczony z faktur załączonych do wniosku.
7. Organ pierwszej instancji w toku przeprowadzonych czynności
sprawdzających w ,,M." Sp. z o.o. i w L. K. M. stwierdził rozbieżności pomiędzy oryginałem faktur zakupu będących w posiadaniu Strony, a jej kopiami będącymi w posiadaniu ww. podmiotów w zakresie opisu przedmiotu zakupu i wykazanych kwot, w tym kwoty podatku.
Powołując się na przepis art. 86 ust. 3a pkt 1 lit b ustawy o VAT organ
pierwszej instancji uznał, że Stronie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku
należnego o podatek naliczony wynikający z faktury z dnia 14 maja 2008 r. nr [...]
wystawionej przez "M." Sp. z o.o. i faktury z dnia 9 grudnia 2008 r.
nr [...] wystawionej przez L. K. M..
8. Organ ustalił, iż Gmina dwukrotnie pod pozycją 51 i 75
zaewidencjonowała w rejestrze zakupu za maj 2008r. i rozliczyła w deklaracji VAT-7
podatek naliczony wynikający z faktury nr [...] z dnia 7 maja 2008r.
9. Organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonych czynności
sprawdzających w S. Sp. z o. o. z siedzibą w W., ustalono, iż Gmina wynajmowała ww. Spółce, na podstawie umowy najmu z dnia 1 stycznia 2006r., lokal użytkowy znajdujący się w budynku przy ul. [...] w W..
· Gmina w dniu 2 lipca 2008r. wystawiła na rzecz S.
Sp. z o. o., notę księgową nr [...] z dnia 2 lipca 2008r. tytułem: czynsz za
styczeń - lipiec 2008r. zgodnie z umową na kwotę 11.599,00 zł.
Spółka uregulowała czynsz wynikający z ww. noty księgowej w dniu 21 lipca
2008r. (wyciąg bankowy nr [...] z dnia 22 lipca 2008r.). Gmina nie okazała w/w noty
nr [...] z dnia 2 lipca 2008r.
· Gmina w dniu 6 listopada 2008r. wystawiła na rzecz S. Sp. z o. o., notę księgową nr [...] z dnia 6 listopada 2008r. tytułem:
czynsz za sierpień - grudzień 2008r. zgodnie z umową na kwotę 8.285,00 zł. Spółka
uregulowała czynsz wynikający z ww. noty księgowej w dniu 21 listopada 2008r.
(wyciąg bankowy nr [...] z dnia 21 listopada 2008r.). Strona nie opodatkowała
świadczenia usług wynajmu lokalu użytkowego na podstawie ww. umowy.
Organ pierwszej instancji wskazał, iż usługi najmu lokali użytkowych podlegają
opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki 22% określonej w art. 41
ust. 1 ustawy o VAT. Gmina otrzymała całość zapłaty za usługę najmu w dniu
21.07.2008r. i 21.11.2008 r. W związku z tym Organ uznał, iż obowiązek podatkowy
z tytułu świadczenia usługi najmu lokalu przy ul. [...] powstał odpowiednio w
lipcu 2008r. i listopadzie 2008 r.
11. Organ podatkowy w toku przeprowadzonych czynności sprawdzających
w l. Sp. z o.o. stwierdził rozbieżności pomiędzy oryginałem faktury zakupu
nr [...] z dnia 20.08.2009 r. będącej w posiadaniu Strony a jej kopią będącą
w posiadaniu l. Sp. z o.o. w zakresie opisu przedmiotu zakupu. Powyższa
rozbieżność stanowi naruszenie § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 2008 r.
12. W toku czynności sprawdzających przeprowadzonych organ pierwszej
instancji stwierdził rozbieżności pomiędzy oryginałem faktur zakupu będących w
posiadaniu P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., (faktura nr
[...] z dnia [...].03.2009 r" faktura nr [...] z dnia [...].05.2009 r., faktura nr
[...] z dnia [...]07.2009 r., faktura nr [...] z dnia [...].08.2009 r.) i S. Sp. z o. o. (faktury wymienione w tabeli na str: 117, 118, 127, 155,
166 i 167 uzasadnienia decyzji, faktura nr [...] z dnia 23.06.2009 r., faktura
nr [...] z dnia 31.08.2009 r.) a ich kopiami będącymi w posiadaniu Gminy
(wystawcy faktur) w zakresie wysokości kwot wykazanych w fakturze. Powyższe
rozbieżności pomiędzy oryginałami a kopiami faktur w zakresie wartości netto i VAT
wystawionych na rzecz ww. kontrahentów Organ uznał za naruszenie § 5 ust. 1 pkt
8, 11 oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia z 2008 r. Zaznaczył, iż nieopodatkowanie
całości obrotu wynikającego z oryginałów faktur wystawionych na rzecz ww. firm
stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. W związku z powyższym organ
podatkowy do rozliczenia podatku należnego wg stawki 22% za okresy, w których
takie zdarzenia miały miejsce dodał różnicę wynikającą z oryginału i kopii faktur
wystawionych na rzecz P. Sp. z o. o. i S. Sp. z o. o.
13. Gmina zewidencjonowała w rejestrze zakupów za listopad 2008r. i
rozliczyła w deklaracji VAT-7 fakturę nr 10603 z dnia 1 grudnia 2008 r.
Organ pierwszej instancji uznał, iż ujęcie powyższej faktury w rejestrze VAT
zakupów za listopad 2008r. stanowi naruszenie art. 86 ust. 10 pkt 1 i ust. 11 ustawy o
VAT. W związku z tym stwierdził, iż ww. faktura może zostać rozliczona najwcześniej
w grudniu 2008r. i wyłączył fakturę z rozliczenia za listopad 2008r. i włączył do
rozliczenia za grudzień 2008r.
14. Gmina nie zaewidencjonowała w rejestrze sprzedaży za marzec 2009r.
i nie rozliczyła w deklaracji VAT-7 za marzec 2009r. faktury nr [...] wartość netto
1.400,00 zł, VAT 98,00 zł na rzez E. E. tytułem opłata pogrzebowa na
Cmentarzu [...] w W. dot. B. E..
Organ pierwszej instancji na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o VAT włączył
ww. fakturę nr [...]do rozliczenia za marzec 2009r., stwierdzając jednocześnie
naruszenie art. 109 tej ustawy.
15. Gmina w czerwcu 2009r. zawyżyła podstawę opodatkowania wg stawki
22% o kwotę 819.672,13 zł i VAT o kwotę 180.327,97 zł, tj. o kwoty wynikające z
faktury wystawionej na rzecz "O." Sp. z o.o. z siedzibą w S., z
tytułu: "Zaliczka na sprzedaż nieruchomości położonej w W. ul. [...] rep. [...]".
Na podstawie przedłożonego wyciągu bankowego z dnia 30.07.2009r. z
rachunku nr [...] prowadzonego w [...] S.A. stwierdzono, że Podatnik zaliczkę od "O." Sp. z o.o. w kwocie 1.000.000,00 zł otrzymał w dniu 30.07.2009r.
Organ pierwszej instancji zauważył, że na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy o
VAT obowiązek podatkowy z tytułu zaliczki powstał w dniu jej otrzymania, tj. 30 lipca
2009r. Podatnik winien ww. zaliczkę rozliczyć w deklaracji VAT-7 za lipiec 2009r. W
związku z tym organ podatkowy wyłączył z rozliczenia za czerwiec 2009r. i włączył
do rozliczenia za lipiec 2009r. zaliczkę w kwocie netto: 819.672,13 zł, VAT:
180.327,97 zł.
16. Podatnik zaewidencjonował w rejestrze zakupów i rozliczył w deklaracji
VAT-7 za wrzesień 2009 r. podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych w
październiku 2009 r. przez A. S.A., wymienionych na str.
152 decyzji Organu pierwszej instancji. Organ wyjaśnił, iż odliczenie podatku
naliczonego w miesiącu wcześniejszym niż miesiąc wystawienia faktury stanowi
naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w powiązaniu z art. 86 ust. 10 pkt 1.
Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji
wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania - stosownie do art. 233
§ 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej,
2) art. 120, 121, 122, 123, 124, 126 Ordynacji podatkowej,
3) art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i
odpowiednio art. 207 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
w odniesieniu do przedmiotowego stanu faktycznego,
4) art.216 Ordynacji podatkowej,
5) art. 281a, 284, 291 § 4, 145 § 1 i 2, art. 290 § 6 Ordynacji podatkowej,
6) art. 290 § 2 pkt 7 w związku z art. 81 b § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji
podatkowej,
7) art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Skarżącej rozstrzygniecie organu pierwszej instancji wykracza poza
zakres protokołu kontroli. Organ pierwszej instancji w skarżonej decyzji dokonał
oceny materiału dowodowego w sposób odmienny niż dokonano tego w trakcie
kontroli podatkowej. W odwołaniu wskazano ponadto, że w toku postępowania
podatkowego organ pierwszej instancji stwierdził, że dokonuje doręczenia protokołu
kontroli podatkowej. Powyższe w ocenie Strony świadczyło o tym, że organ
utożsamia się z rozstrzygnięciami tego protokołu. Z tego względu brak było podstaw
do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od
towarów i usług. Zdaniem Strony organ pierwszej instancji poprzez wydanie
skarżonej decyzji naruszył art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W.
utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż
działalność gmin wyznaniowych w Polsce reguluje ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o
stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z dnia 26 kwietnia 1997 r.). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy, do składania
oświadczeń woli w imieniu osób prawnych, o których mowa w ust. 1, są uprawnieni
działający łącznie dwaj członkowie zarządu, w tym przewodniczący. Organ
zaznaczył, iż Protokół kontroli podatkowej został doręczony w dniu 06.06.2011 r.
M. K..
W dniu [...] sierpnia 2011 r. zostało wszczęte postępowanie podatkowe.
W dniu 15 czerwca 2012 r. Gmina reprezentowana przez Pełnomocnika
wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na art. 208 § 1 w związku z art. 165b § 1
Ordynacji podatkowej w związku z brakiem skutecznego doręczenia protokołu
kontroli podatkowej.
Z uwagi na powyższe organ podatkowy wezwał przewodniczącego Gminy do
złożenia wyjaśnień w sprawie upoważnienia dla M. K. z dnia
14.01.2008 r. do reprezentowania Gminy w kontaktach z Urzędem Skarbowym.
Przewodniczący Gminy stwierdził w piśmie z dnia 10. Sierpnia 2012 r., że
przedmiotowe upoważnienie nie obejmowało reprezentacji w zakresie kontroli
podatkowej, gdyż charakter tych czynności był szczególny.
W dniu 23 sierpnia 2012 r. organ doręczył zatem kopię protokołu kontroli
podatkowej potwierdzoną za zgodność z oryginałem w siedzibie Gminy, którą
odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji w Gminie.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Pełnomocnika Strony, iż
doręczenie protokołu kontroli M. K. było wadliwe, ponieważ
M. K. nie został upoważniony do reprezentowania Gminy w zakresie
kontroli, w tym do odbierania i podpisywania protokołu kontroli. W ocenie Organu
powyższe nie oznacza jednak, że kontrola podatkowa nie została zakończona. Jak
bowiem wynika z akt sprawy w dniu 23 sierpnia 2012 r. została doręczona kopia
protokołu kontroli podatkowej potwierdzona za zgodność z oryginałem w siedzibie
Gminy.
Organ zauważył, iż pełnomocnik podniósł ponadto w odwołaniu, iż z uwagi na
brak skutecznego doręczenia protokołu kontroli w dniu 6 czerwca 2011 r. Gmina nie
miała możliwości złożenia korekty podatkowej, czy zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Strona podniosła zarzut nieskutecznego
doręczenia protokołu kontroli M. K. dopiero w dniu 15
czerwca 2012 r., niemal rok po wszczęciu postępowania podatkowego w dniu
[...].08.2011 r. W tym czasie nie kwestionowała skuteczności doręczenia protokołu
kontroli ani skuteczności wszczęcia postępowania podatkowego. Ponadto zarówno w
okresie od dnia doręczenia protokołu kontroli M. K.
(06.06.2011 r.) do dnia wszczęcia postępowania podatkowego ([...].08.2011 r.), jak i
w ciągu następnych 10 miesięcy Strona nie deklarowała chęci złożenia korekt
deklaracji VAT-7 za okres objęty kontrolą, ani nie wskazywała w jakikolwiek sposób,
iż uniemożliwiono jej skorzystanie z tego prawa. Jednocześnie wskazał, iż protokół
kontroli został niezwłocznie po doręczeniu M. K.
przekazany członkom Zarządu Gminy. W dniu 7 czerwca 2011 r. (w dniu następnym
po doręczeniu protokołu kontroli M. K.) Gmina zawarła
umowę z biurem biegłego rewidenta o dokonanie m.in. analizy protokołu kontroli
podatkowej. Ponadto Zarząd Gminy założył przeciwko M. K.
i firmom, w których posiada udziały kilkanaście spraw sądowych. Organ wyjaśnił, iż
przytoczone fakty wynikają m.in. z pisma M. K. z dnia 21
listopada 2012 r. oraz adnotacji na fakturze VAT z dnia 16 czerwca 2011 r. nr
[...] wystawionej przez Biuro Finansowo - Księgowe Biegłego Rewidenta
K. B., z której wynika, że ww. fakturę otrzymał A. Z. -
Wiceprzewodniczący Zarządu Gminy.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, że brak skutecznego doręczenia
protokołu kontroli przed wszczęciem postępowania podatkowego nie powoduje, iż
wszczęte postępowanie jest wadliwe od samego początku i to bez względu na to, czy
w kolejnych podejmowanych czynnościach organ działa prawidłowo. W orzecznictwie
sądowym podniesiono bowiem m.in., że doręczanie protokołu kontroli po upływie
czasu jej trwania nie powoduje nieskuteczności tej czynności, o ile protokół ten
sporządzono w terminie wskazanym w upoważnieniu (por. wyrok NSA z dnia
08.10.2009 r., sygn. akt I FSK 165/08). W ww. wyroku uznano za prawidłowe
stanowisko, zgodnie z którym doręczenie protokołu kontroli nie stanowi czynności
kontrolnej i w związku z tym dokonane z uchybieniem terminu wyznaczonego na
zakończenie kontroli podatkowej nie podlega sankcji przewidzianej w art. 284b § 3
Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż poza doręczeniem poświadczonej za
zgodność z oryginałem kserokopii protokołu kontroli po dniu 6 czerwca 2011 r. (dniu
doręczenia protokołu kontroli M. K.) nie były wykonywane
żadne czynności kontrolne. Podkreślił, iż postępowanie podatkowe toczyło się
równolegle z postępowaniem kontrolnym tylko w tym znaczeniu, że nie została
dokonana przed wszczęciem postępowania podatkowego jedynie czynność
kończąca postępowanie kontrolne.
Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył ponadto, że Strona miała zapewniony
czynny udział w toku postępowania podatkowego. Strona miała możliwość
zapoznania z aktami sprawy, składania pism, wniosków, materiałów dowodowych do
akt sprawy. Organ pierwszej instancji wyznaczył Gminie m.in. 7-dniowy termin na
wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego (postanowienie w
trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej).
Organ stwierdza, iż nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Pełnomocnika, iż
w dniu 23 sierpnia 2012 r.: 1) nie doręczono oryginału protokołu kontroli, lecz
kserokopię, 2) doręczenie nie nastąpiło na rzecz Pełnomocnika Strony, 3) doręczenie
nie nastąpiło przez kontrolujących, lecz przez osobę prowadzącą postępowanie
podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż organ nie mógł doręczyć oryginału
protokołu kontroli, gdyż ww. protokół został doręczony w dniu 6 czerwca 2011 r.
M. K.. Z uwagi na powyższe zasadnie organ doręczył
Gminie poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię protokołu.
Organ stwierdził, iż E. M. nie była umocowana do odbioru protokołu
kontroli. Jak wynika bowiem z pełnomocnictwa z dnia 8 maja 2012 r. E. M.
została umocowana do reprezentowania Gminy w postępowaniu prowadzonym przez
[...] Urząd Skarbowy W. wszczętym na podstawie
postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. Ww.
pełnomocnictwo dotyczyło zatem jedynie postępowania podatkowego przed organem
pierwszej instancji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powyższe oznacza, że organ
pierwszej instancji zasadnie doręczył poświadczoną za zgodność z oryginałem
kserokopię protokołu kontroli w siedzibie Gminy, którą odebrała osoba upoważniona
do odbioru korespondencji w Gminie.
Organ wyjaśnił, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają skuteczności
doręczenia protokołu kontroli od tego czy fizyczne doręczenie nastąpi za
pośrednictwem osoby kontrolującej. W przepisach Ordynacji podatkowej brak jest
normy, która odmawiałyby skuteczności doręczeniu dokonanemu przez inną osobę
niż pracownik kontrolujący, jeżeli była ona upoważniona przez organ kontrolujący. Z
uwagi na powyższe stwierdził, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut
pełnomocnika, iż doręczenie nie nastąpiło przez kontrolujących, lecz przez osobę
prowadząca postępowanie, która nie uczestniczyła na żadnym etapie kontroli
podatkowej,
Organ zauważył, iż w piśmie z dnia 6 września 2012 r. Pełnomocnik
stwierdził, iż Strona wykazuje wolę złożenia korekty pokontrolnej i z ostrożności
procesowej dopełnia tej czynności. Pełnomocnik do ww. pisma załączył korekty
deklaracji podatkowych VAT-7 za okres kontrolowany, tj. za wszystkie miesiące od
stycznia 2007 r. do czerwca 2010 r., jednocześnie informując, że w korektach
dokonano poprawek oczywistych błędów znajdujących się w protokole kontroli
wynikających z pomyłek rachunkowych w zakresie rozliczenia poszczególnych
miesięcy. W uzasadnieniach przyczyn korekty (ORD-ZU) wpisano, iż przyczyną
korekt był protokół kontroli podatkowej z dnia 06.06.2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej
podkreślił, iż E. M. nie była uprawniona także do złożenia korekt deklaracji
po zakończeniu postępowania kontrolnego. Jak bowiem wynika z pełnomocnictwa z
dnia 8 maja 2012 r. E. M. została umocowana do reprezentowania Gminy
w postępowaniu prowadzonym przez [...] Urząd Skarbowy W. wszczętym na podstawie
postanowienia z dnia [...].08.2011 r. nr
[...], zaś złożenie korekt deklaracji po zakończeniu
postępowania kontrolnego nie następuje w ramach postępowania podatkowego. W
ocenie Organu powyższe oznacza, iż tak złożone korekty deklaracji nie mogą
wywoływać skutków prawnych z tego powodu, iż zostały złożone przez osobę
nieuprawnioną. Z uwagi na powyższe omawiane korekty mogą być jedynie
potraktowane jako materiały dowodowe złożone w ramach postępowania
podatkowego i jako takie poddane ocenie organu podatkowego pierwszej instancji
oraz organu odwoławczego.
Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się natomiast ze stanowiskiem, że złożona w
trakcie trwającego postępowania podatkowego przez osobą do tego uprawnioną
korekta podatkowa nie wywołuje skutków prawnych. Powyższe wynika bowiem
wprost z art. 81 b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W takim wypadku pomimo złożenia
korekty, w dalszym ciągu obowiązuje poprzednio złożona deklaracja i wynikająca z
niej kwota podatku. Zakończenie kontroli (doręczenie podatnikowi protokołu kontroli)
albo też postępowania podatkowego (decyzja) umożliwia podatnikowi złożenie
korekty.
Organ zauważył, iż pełnomocnik podniósł ponadto, iż powinno nastąpić
umorzenie postępowania podatkowego przez organ pierwszej instancji z uwagi na
treść art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie prawidłowe doręczenie
protokołu kontroli.
Organ odnosząc się do powyższego wskazał, iż w niniejszej sprawie istnieje
podmiot postępowania, a z zebranego materiału dowodowego wynikają
nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od
stycznia 2007 r. do czerwca 2010 r., do których mają zastosowanie normy prawne
zawarte w obowiązującej ustawie o VAT. Z uwagi na powyższe nie ma zastosowania
art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art.
126, art. 200 i art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie i niedoręczenie
Stronie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania rozstrzygającego kwestię
wstępną, dotyczącą prawidłowości wszczęcia postępowania podatkowego, Dyrektor
Izby Skarbowej stwierdził, iż ww. zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej, postanowienia dotyczą
poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie
rozstrzygają o istocie sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż podnoszone przez Stronę we wnioskach
o umorzenie postępowania przesłanki bezprzedmiotowości prowadzonego
postępowania są związane z rozstrzygnięciem o istocie sprawy, w związku z czym
podlegają rozpatrzeniu w decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Wskazał, iż
postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres
od stycznia 2007 r. do czerwca 2010 r. zostało wszczęte z urzędu. Wniosek Strony o
umorzenie postępowania podatkowego wszczętego z urzędu z powodu jego
bezprzedmiotowości, złożony w trakcie tego postępowania nie mógł być więc
rozpatrzony przez organ podatkowy w drodze odrębnego rozstrzygnięcia, ale
wyłącznie w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. O powyższym
poinformowano Gminę pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [...]
Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż w
przypadku, gdy postępowanie wszczynane jest z urzędu, wniosek o umorzenie tego
postępowania, złożony w trakcie postępowania ma charakter jedynie informacyjny i
nie powinien w ogóle być rozpoznany. Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej
podkreślił, iż w żadnym razie organ nie mógł, w przypadku wszczęcia postępowania
z urzędu, wydać decyzji o odmowie umorzenia postępowania - odnosząc się w
sposób merytoryczny do złożonego w sprawie wniosku o umorzenie.
W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 216 Ordynacji podatkowej poprzez
niewydanie postanowienia w sprawie podzielenia prowadzenia postępowania,
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż ww. zarzut jest bezzasadny. Zaznaczył, iż
postępowaniem podatkowym został objęty okres od stycznia 2007 r. do czerwca
2010 r. Z uwagi na zebranie wszystkich dowodów w sprawie dotyczących rozliczenia
podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. postępowanie w
tej części zostało zakończone wydaniem decyzji Naczelnika [...] Urzędu
Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2012 r.. W pozostałym
zakresie zostało zakończone wydaniem decyzji będącej przedmiotem niniejszego
postępowania odwoławczego. Organ podkreślił, że zakończenie postępowania
podatkowego w odniesieniu do kilku okresów rozliczeniowych nie oznacza jego
podzielenia lub tym bardziej wyodrębnienia do odrębnego rozpoznania.
Jednocześnie wskazał, że zakończenie postępowania w odniesieniu do kilku
okresów rozliczeniowych stanowi jedynie kwestię techniczną i ani nie wymaga
rozstrzygnięcia w drodze postanowienia, ani też nie ma wpływu na wynik
postępowania podatkowego. Okresem rozliczeniowym w podatku od towarów i usług
jest bowiem miesiąc (ew. kwartał) nie zaś rok kalendarzowy.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 165b Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby
Skarbowej stwierdził, iż ww. zarzut jest bezzasadny. W ocenie organu w przypadku
zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie, organ podatkowy wszczyna
postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie
później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Wprowadzono zatem
swoisty obowiązek wszczęcia postępowania podatkowego w przypadku zaistnienia
określonych ustawowo przesłanek. Wszczęcie postępowania podatkowego może być
zrealizowane tylko w określonym czasie, a mianowicie nie później niż w terminie 6
miesięcy od zakończenia kontroli. Organ wyjaśnił, iż omawiany przepis wskazuje
jedynie kiedy najpóźniej może nastąpić wszczęcie postępowania podatkowego.
Zgodnie z ww. przepisem powinno to nastąpić przed upływem 6 miesięcy od
zakończenia kontroli. W przedstawionym stanie faktycznym wszczęcie postępowania
podatkowego nie nastąpiło później niż 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Powyższe
zdaniem Organu oznacza, iż nie doszło do naruszenia ww. przepisu.
W odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż ww. zarzut jest bezzasadny. Organ
odwoławczy zauważył, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego
stwierdzono, iż Podatnik w deklaracjach VAT-7 m.in. za okresy od stycznia 2008 r.
do czerwca 2010 r. wykazał kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do
przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwotach innych niż wynikało z
ustaleń organu pierwszej instancji. Powyższe obligowało Naczelnika Urzędu
Skarbowego do wydania decyzji określającej prawidłowe kwoty nadwyżki podatku
naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika
[...] Urzędu Skarbowego W. iż faktury wystawione
przez "M." Sp. z o.o., L. K. M., l. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o. oraz Z.
Sp. z o.o. dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Zdaniem Dyrektora
Izby Skarbowej w W., powyższe stanowisko potwierdzają jednoznacznie
dowody i okoliczności, ustalone w trakcie postępowania podatkowego, tj. stan
faktyczny ujawniony w trakcie kontroli oraz dokumenty prowadzonych przez inne
organy podatkowe.
Organ wskazał, że Gmina prowadziła w okresie od stycznia 2007 roku do
czerwca 2010r. prace remontowo-budowlane w budynku dawnej Szkoły [...] w L. przy ul. [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w W.
ustalił, że czynności wykazane w opisanych w uzasadnieniu decyzji fakturach
wystawionych przez M. K. w imieniu L. K. M., spółki "M. Spółka z o.o.,
Spółkę l. Spółka z o.o., M. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o.
na rzecz Gminy [...] w W. nie zostały wykonane,
natomiast wystawienie tych faktur miało na celu wyłącznie osiągnięcie przez
wystawcę faktur korzyści w postaci zapłaty za faktury.
Organ wskazał również, że Gmina odliczała podatek naliczony wynikający z
faktur dotyczących robót remontowo-budowlanych w K.
wystawionych w 2008 i 2009 r. przez l. Sp. z o.o., z siedzibą w W.
oraz "M." Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Organu wskazał na
brak w zebranym materiale dowodów wskazujących, iż usługi wykazane przez ww.
firmy w zakwestionowanych fakturach faktycznie miały miejsce. W związku z tym
stwierdził, iż usługi dotyczące robót budowlano-remontowych w budynku Gminy w
K. i w L. udokumentowane fakturami wystawionymi przez ww.
podmioty nie zostały wykonane. W konsekwencji powyższego, organ stwierdził, iż
stosownie do treści przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, Strona nie była
uprawniona do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony
wynikający z ww. faktur VAT, na których jako wystawcy widnieją ww. kontrahenci. W
ocenie Organu Strona dokonując odliczenia podatku naliczonego z ww. faktur
dokonała zawyżenia podatku naliczonego.
Organ za zasadne uznał, że zewidencjonowanie i rozliczenie w deklaracjach
VAT-7 za okresy: styczeń 2008 r. - czerwiec 2010 r. faktur związanych z
działalnością statutową, zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art.
43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, stanowi naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Zaznaczył, iż w przypadku bowiem, gdy nie zachodzi związek pomiędzy
dokonywanym przez podatnika zakupem towarów i usług, a czynnościami
opodatkowanymi podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zdaniem organu odwoławczego stwierdzone rozbieżności pomiędzy
oryginałem faktur zakupu będących w posiadaniu Strony, a jej kopiami będącymi w
posiadaniu "M." Sp. z o.o. i w L. K. M. w zakresie opisu przedmiotu zakupu i
wykazanych kwot w tym kwoty podatku stanowiły podstawę do uznania, iż stosownie
do treści przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit b ustawy o VAT Stronie nie przysługuje
prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktur
wystawionych przez ..M." Sp. z o.o. i L. K. M..
Organ odwoławczy uznał, iż ustalenia w zakresie pozostałych
nieprawidłowości w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług za okresy od
stycznia 2008 r. do czerwca 2010 r. szeroko opisane w uzasadnieniu skarżonej
decyzji znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i są w pełni
uzasadnione.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż dokonane ustalenia merytoryczne nie
były kwestionowane przez Gminę zaś zarzuty podniesione w odwołaniu odnosiły się
wyłącznie do kwestii proceduralnych. Ponadto Pełnomocnik Gminy uznał za zasadne
ustalenia organu kontroli dokonane w protokole kontroli, czego dowodem są złożone
korekty deklaracji załączone do pisma z dnia 6 września 2012 r.
Ponadto Organ wskazał, iż w dniu 7 sierpnia 2013 r. Pełnomocnik zapoznał
się z aktami sprawy i następnie w dniu 16 sierpnia 2013 r. (data wpływu do Izby
Skarbowej) wypowiedział się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego.
Organ uznał, iż złożone wyjaśnienia stanowią potwierdzenie stanowiska Strony
przedstawionego w odwołaniu i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ zaznaczył, iż Pełnomocnik podniósł niejasności związane ze
sporządzoną metryką sprawy prowadzoną przez organ pierwszej instancji, m.in. fakt,
iż wymienia się w niej pisma, które dotyczą sprawy za okres 2007 r., zakończonej
inną decyzją. Zauważyć, iż pełnomocnik nie wskazał jakie były to dokumenty oraz
jaki wpływ na niniejsze postępowanie ma podnoszona okoliczność, w związku z tym
organ odwoławczy odstąpił od ustosunkowania się do tego zarzutu.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz decyzji
ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania,
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej - tj. w zakresie wszczęcia
postępowania podatkowego - poprzez brak podstaw do jego zastosowania w
związku z brakiem skutecznego doręczenia protokołu kontroli podatkowej. Protokół
kontroli podatkowej doręczono M. K. w Urzędzie Skarbowym.
Tymczasem osoba ta nie była ważnie umocowana do działania w imieniu
kontrolowanego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. przyznaje, że doręczenie
protokołu kontroli P M. K. było nieprawidłowe - jednakże
mimo takiego uznania dokonał nieprawidłowego stosowania przepisów. Powyższe
narusza nie tylko zasadę praworządności, ale także zasadę zaufania do organów.
Ponadto na str. 18 ostatni uzasadnienia organ II instancji dokonał bardzo
"ograniczonej" wykładni art. 165b §1 Ordynacji podatkowej, tzn. wykazuje jakby w
tym przepisie istniała tylko jedna przesłanka do wszczęcia postępowania, a
mianowicie zachowanie 6-miesięcznego terminu. Organ pomija inne przesłanki tego
przepisu;
2) naruszenie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego
niezastosowanie;
3) art. 281 a, 284, 291 § 4, 145 §1 i 2, art. 290 § 6 Ordynacji podatkowej
- poprzez ich niezastosowanie lub błędną interpretację. Wobec braku prawidłowego
doręczenia protokołu kontroli ( co zostało przyznane w decyzji Dyrektora IS - vide str.
14 uzasadnienia) nie została zakończona kontrola podatkowa oraz nie zaistniała
przesłanka zakończenia kontroli w rozumieniu art. 291 § 4 Ordynacji podatkowej. W
przedmiotowej sprawie prowadzi to do zaistnienia stanu faktycznego w którym
proceduralnie jednocześnie toczą się dwa odrębne tryby za ten sam okres, dot. tego
samego podatku i tego samego podatnika, tj:
- kontrola podatkowa (na podstawie upoważnienia do kontroli z dnia 29
lipca 2010r.,)
- postępowanie podatkowe (na podstawie postanowienia z dnia [...]
sierpnia 2011r.);
4) art. 290 § 2 pkt 7 w zw. z art. 81 b § 1 pkt 2 lit. a/ oraz w zw. z art. 165b
§ 1 Ordynacji podatkowej - w zakresie, w jakim poprzez przedwczesne wszczęcie
postępowania podatkowego organ podatkowy uniemożliwił podatnikowi dokonanie
prawnie skutecznej korekty - tj pozbawił podatnika możliwości skorzystania z tego
zagwarantowanego prawem instrumentu,
5) art. 216 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie zastosowania w/w
przepisu, tj niewydania postanowienia w przedmiocie wniosku strony o umorzenie
postępowania podatkowego z przyczyn bezprzedmiotowości;
6) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne
zastosowanie oraz art. 233 par. 1 pkt 2 lit. a/ w zw3. z art. 208 par. 1 O.p. poprzez ich
niezastosowanie;
Powyższe naruszenia przepisów wskazują na jednoznaczne naruszenie zasad
postępowania podatkowego:
1) zasady praworządności - art. 120 Ordynacji podatkowej;
2) zasady informacji - art. 121 Ordynacji podatkowej;
3) zasady obiektywizmu - art. 122 Ordynacji podatkowej;
4) zasady czynnego udziału strony art. 123 w zw. z art. 292 w zw. z art.
290 § 2 pkt 7 i§ 6, art. 291 § 4, w oraz zw. z art. 81 b § 1 pkt 2 lit a/ i art. 291 § 1
Ordynacji podatkowej;
5) zasady wyjaśniania-art. 124 Ordynacji podatkowej;
6) Zasady pisemności - art. 126 Ordynacji podatkowej;
7) Zasady jawności - art. 129 Ordynacji podatkowej - w zakresie w jakim
doręczono protokół kontroli osobie nieuprawnionej /nieumocowanej do jego odbioru/
- tj M.K..
W uzasadnieniu wskazała, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała okoliczność
przedwczesnego zastosowania art. 165b par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem nie
zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania określone w tym przepisie.
Podniosła, że kontrolujący w protokole kontroli w kolejnych powołują się na dwa
pełnomocnictwa udzielone M. K., które nie spełniają
wymogu formalnego pozwalającego na uznanie, że M. K. był
umocowany do działania w imieniu kontrolowanego. Wskazane przez kontrolujących
pełnomocnictwa nie mogą być uznane jako ważne umocowanie. Potwierdziły to
również organy podatkowe I i II instancji w toku postępowania podatkowego.
Skarżąca wskazała, iż art. 165b stanowi lex specialis w stosunku do art. 165
Ordynacji podatkowej, który stanowi lex generalis. Zatem stanowisko organu
podatkowego I instancji, że w przedmiotowej sprawie wszczęcie postępowania
nastąpiło na podst. art. 165 O.p. jest błędne. Natomiast organ II instancji nie odniósł
się do tej wadliwej interpretacji w swojej decyzji. Wobec powyższego stwierdziła, że
organy podatkowe (I i II instancji) naruszyły art. 165b par. 1 Ordynacji podatkowej,
gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w przepisie warunkująca
wszczęcie postępowania.
Zdaniem Skarżącej w przedmiotowej sprawie organ podatkowy przedwcześnie
dokonał wszczęcia postępowania podatkowego. W zaistniałej sytuacji wobec braku
prawidłowego doręczenia protokołu kontroli podatkowej organ powinien był umorzyć
przedmiotowe postępowanie podatkowe i dokonać prawidłowo doręczenia protokołu
kontroli podatkowej. Dopiero po prawidłowym doręczeniu protokołu kontroli
podatkowej i braku złożenia korekty uwzględniającej w całości stwierdzone
nieprawidłowości - organ podatkowy mógłby dokonać wszczęcia postępowania
podatkowego zgodnie z art. 165b Op.
Skarżąca podniosła, iż organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe z
naruszeniem art. 165b par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez wszczęcie postępowania
podatkowego pomimo braku skutecznego zakończenia kontroli podatkowej. W
efekcie w przedmiotowym stanie faktycznym mamy do czynienia z sytuacją
niezakończonej kontroli podatkowej i wszczętego postępowania podatkowego w tej
samej sprawie.
Zdaniem Skarżącej niespełnienie przesłanek warunkujących wszczęcie
postępowania z art. 165 b par. 1 O.p. jest poważnym zarzutem mieszczącym się w
kategorii braku spełnienia formalnych podstaw do wszczęcia postępowania
podatkowego. Tak wszczęte postępowanie podatkowe jest wadliwe od samego
początku i to bez względu na to, czy w dalszych swoich działaniach organ działa
prawidłowo.
Skarżąca zarzuciła, iż przez cały czas postępowania organ podatkowy I
instancji nie rozstrzygał kwestii prawidłowości wszczęcia postępowania, zatem do
ostatniej chwili - tj do dnia zapoznawania się z zebranym materiałem dowodowym w
sprawie organ podatkowy nie zajął kluczowego stanowiska w sprawie. Również
organ podatkowy II instancji nie uznał tego działania jako wadliwe.
Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji
nie wydał postanowienia w trybie art. 216 Ordynacji podatkowej. Nie zajął żadnego
stanowiska w sprawie jednoznacznie stwierdzającego, że nie podziela stanowiska
strony w przedmiocie naruszenia art. 165b Ordynacji podatkowej. Organ stwierdził
jedynie, że wypowie się w tej sprawie w decyzji. Przez cały czas postępowania
kwestia wstępna stanowiąca warunek sine qua non do przejścia do rozstrzygania
kwestii merytorycznych nie była przez organ rozstrzygnięta. Skarżąca zwróciła
uwagę na fakt, że w trybie art. 200 podnosiła, że nie zna jednoznacznego stanowiska
organu podatkowego w kwestii wstępnej. W konsekwencji wobec braku wydania
postanowienia na podst. art. 216 O.p. analizując przepisy prawa - dla strony był to
czytelny sygnał, że organ zamierza wydać decyzję na podst. art. 208 O.p. czyli
umorzyć postępowanie /w zw. z art. 165b par. 1 - tak jak wyżej opisywano/.
Tymczasem organ I instancji wydał decyzję merytoryczną/wymiarową/. W
ocenie Skarżącej powyższe działanie organu narusza następujące przepisy:
- art. 216 O.p. - przez jego niezastosowanie w zakresie w jakim strona
powyżej wymieniła,
- art. 200 O.p. - - bowiem w braku zastosowania art. 216 O.p. strona
została wprowadzona w błąd co do zakresu rozstrzygnięcia i zastosowania przepisu
prawa /brak wydania postanowienia na podst. art. 216 dawał stronie sygnał, że
następuje umorzenie postępowania i w tym zakresie strona powinna się
wypowiedzieć.
- naruszenie zasady informacji i obiektywizmu /art. 122/, zasady
praworządności /art.120/, zasady zaufania /art.121/ zasady czynnego udziału strony
/art. 123/zasady pisemności/art. 126/.
Organ II instancji uznając za prawidłowe działania organu I instancji naruszył
w takim samym stopniu powyższe przepisy.
Skarżąca podniosła, że przez cały tryb postępowania przed organem I i II
instancji w żadnym z pism nie wnosiła o wydanie decyzji o odmowie umorzenia
postępowania.
Zaznaczyła, iż wszczęcie postępowania podatkowego jest uzależnione od
m.in. prawidłowego doręczenia protokołu kontroli /czyli zamknięcia etapu kontroli/, to
wszczęcie postępowania podatkowego przed doręczeniem protokołu kontroli stanowi
naruszenie art. 165b par. 1 O.p. gdyż jest dokonane przedwcześnie. Nie można
również skutecznie dokonać konwalidacji tej czynności tj skutecznego doręczenia
protokołu kontroli w trakcie postępowania, nie tylko z przyczyny w/w braku
zamknięcia etapu kontroli ale także z tego powodu, że takie doręczenie uniemożliwia
stronie złożenie korekty podatkowej. Organ podatkowy poprzez swoje błędy nie
może ograniczać uprawnień podatnika. Zdaniem Skarżącej doręczenie kopii
protokołu jak w przedmiotowej sprawie w trakcie postępowania podatkowego
powoduje takie ograniczenie ze względu na niemożność złożenia skutecznej korekty
podatkowej.
W ocenie Skarżącej stanowisko organu, że nie ma zakazu prowadzenia
jednocześnie kontroli i postępowania podatkowego jest błędne, a tym samym organ
podatkowy I i II instancji w ewidentny sposób naruszył przepisy:
- art. 165b par. 1, który wymaga dla celów wszczęcia postępowania
zamknięcia etapu kontroli,
- art. 290 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 81 i art. 8lb par. 1 pkt 2 lit a/ Ordynacji
podatkowej - organ uniemożliwił podatnikowi złożenie korekty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej
oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)
oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270.; dalej powoływanej jako
"p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów
wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności
z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez
organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia
bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź
przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §
1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte
jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według
stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania
zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej
sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem
zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności,
wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić, w związku z naruszeniem przepisów
postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu pomiędzy stronami koncentruje się wokół kwestii
przedwczesnego, zdaniem Skarżącej, wszczęcia postępowania
podatkowego a to w związku z brakiem skutecznego doręczenia protokołu
kontroli podatkowej przeprowadzonej w Gminie, co w konsekwencji, poprzez
naruszenie art. 165b § 1 O.p., uniemożliwiło stronie Skarżącej dokonania
skutecznej korekty deklaracji podatkowych w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w sprawie niesporne jest, iż - jak
to ujął organ - "doręczenie protokołu kontroli Panu M.
K. było niewłaściwe", ale okoliczność ta nie ma zdaniem DIS
w W. istotnego znaczenia, gdyż "brak skutecznego doręczenia
protokołu kontroli przed wszczęciem postępowania podatkowego nie
powoduje, iż wszczęte postępowanie jest wadliwe od samego początku i to
bez względu na to, czy w kolejnych podejmowanych czynnościach organ
działa prawidłowo". Na poparcie swojego stanowiska organ przywołuje wyrok
NSA z dnia 8 października 2009r. (sygn. akt I FSK 165/08), z fragmentem
uzasadnienia wskazującym, że "doręczenie protokołu kontroli nie stanowi
czynności kontrolnej i w związku z tym dokonane z uchybieniem terminu
wyznaczonego na zakończenie kontroli podatkowej nie podlega sankcji
przewidzianej w art. 284b § 3 O.p.". Inaczej mówiąc, mimo iż w sprawie
doszło do nieskutecznego doręczenia protokołu kontroli Skarżącej, to jednak,
zdaniem organu "naruszenie to należy zakwalifikować jako naruszenie
przepisów postępowania, które nie mogło mieć wpływu na wynik
postępowania".
W ocenie Sądu, zaprezentowane stanowisko organu uznać należy za
oczywiście błędne.
Jak podkreślono w komentarzu do art. 165b § 1 O.p., obowiązek wszczęcia
postępowania podatkowego, stosownie do treścitego przepisu, uzależniony jest od
łącznego wystąpienia dwóch przesłanek.
Pierwsza przesłanka to ujawnienie przez kontrolę podatkową nieprawidłowości
co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z
przepisów prawa podatkowego. Fakt ujawnienia przez kontrolę podatkową
nieprawidłowości musi mieć odzwierciedlenie w treści protokołu kontroli. Obowiązki
wynikające z przepisów prawa podatkowego to zarówno obowiązki podstawowe
związane z poniesieniem przymusowego ciężaru finansowego, jakim jest podatek,
jak i obowiązki instrumentalne, np. prowadzenie ewidencji i ksiąg podatkowych,
składanie deklaracji podatkowych .
Druga przesłanka to niezłożenie przez podatnika deklaracji lub niedokonanie
przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości.
Ustawa wskazuje tu na dwie alternatywne sytuacje. Z pierwszą mamy do czynienia w
przypadku, gdy podatnik w ogóle - pomimo istnienia takiego obowiązku - nie złożył
deklaracji podatkowej i nie składa jej także po kontroli podatkowej. Kontrolowany
może bowiem po zakończeniu kontroli podatkowej nie tylko korygować uprzednio
złożoną deklarację podatkową, ale także może po raz pierwszy taką deklarację
złożyć . Pomimo iż nie wynika to bezpośrednio z komentowanego przepisu, należy
przyjąć, że chodzi tu o niezłożenie deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione
nieprawidłowości (takie zastrzeżenie odnosi się bowiem wprost tylko do korekty
deklaracji). Z drugą sytuacją mamy do czynienia w przypadku, gdy podatnik nie
dokonał korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości,
czyli nie uwzględnił w całości opisanych w protokole kontroli ustaleń, w tym
odnoszących się do stanu faktycznego oraz oceny prawnej.
Korekta deklaracji lub też złożenie po raz pierwszy deklaracji, które w całości
uwzględniają ujawnione w toku kontroli nieprawidłowości w pewnym sensie powoduje
rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, albowiem zbędne jest w takiej sytuacji
wszczynanie postępowania podatkowego celem wydania decyzji podatkowej.
Jednakże w takiej sytuacji komentowany przepis nie ma zastosowania (por.
komentarz do Ordynacji podatkowej pod red. Piotra Pietrasza - do art. 165b O.p.,
dostępny w LEX).
Już z powyższego wynika, że - jak słusznie podniesiono w skardze - kontrola
podatkowa i postępowanie podatkowe są odrębnie uregulowanymi niezależnymi i
zamkniętymi etapami działania organu podatkowego. Kontrola podatkowa i
postępowanie podatkowe to dwa niezależne, zamknięte etapy. Nie ma możliwości
aby w tym samym czasie prowadzić postępowanie podatkowe i kontrolę podatkową
w zakresie tego samego podatku, za ten sam okres i w stosunku do tego samego
podatnika. Konsekwentnie bowiem z Ordynacji podatkowej wynika następstwo
działań organu, podatnika w ramach poszczególnych etapów. Skoro wszczęcie
postępowania podatkowego jest uzależnione między innymi od prawidłowego
doręczenia protokołu kontroli (czyli zamknięcia etapu kontroli), to wszczęcie
postępowania podatkowego przed doręczeniem protokołu kontroli stanowi
naruszenie art. 165b § 1 O.p., gdyż jest dokonane przedwcześnie.
Stanowisko organu sprowadzające się do przyjęcia, że nie ma zakazu
prowadzenia jednocześnie kontroli i postępowania podatkowego, w ocenie Sądu,
pozostaje w sprzeczności z przepisami art. 165b § 1 i art. 290 § 2 pkt 7 w zw. z art.
81 b § 1 pkt 2 lit. a O.p.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. art. 81 b § 1 O.p. uprawnienie do
skorygowania deklaracji:
1) ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli
podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą;
2) przysługuje nadal po zakończeniu:
a) kontroli podatkowej,
b) postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą
wysokość zobowiązania podatkowego.
Korekta złożona w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1, nie wywołuje skutków
prawnych (§ 2).
Z kolei, jak już stwierdzono wcześniej, zgodnie zaś z art. 165b § 1 O.p. w
przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do
wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów
prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania
przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości,
organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była
przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od
zakończenia kontroli.
Ponadto zgodnie z art. 290 § 2 pkt 7 O.p. protokół kontroli podatkowej zawiera, w
szczególności, pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz prawie
złożenia korekty deklaracji. Dlatego zgodzić należy się z poglądem Skarżącej, "że
niespełnienie przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania podatkowego, o
których mowa w art. 165b § 1 O.p., powoduje wadliwość tego postępowania od
samego początku i to bez względu na to czy w dalszych swoich działaniach organ
działa prawidłowo". Przyjęcie przeciwstawnego stanowiska byłoby równoznaczne z
zakwestionowaniem istoty powyższej regulacji, która - co warto przypomnieć -
wprowadza nieznaną przed 1 stycznia 2009 r. instytucję przedawnienia prawa do
wszczęcia postępowania podatkowego, a jej celem miało być zwiększenie ochrony
interesów podatników przed negatywnymi skutkami nieusprawiedliwionej zwłoki
organów podatkowych w inicjatywie wszczęcia postępowania podatkowego po
zakończeniu prowadzonej wcześniej kontroli podatkowej; oczywistym jest, że aby te
gwarancję zrealizować, najpierw trzeba skutecznie doręczyć protokół kontroli
podatkowej.
W niniejszej sprawie zaś bezsporne jest, iż protokół kontroli został doręczony
w dniu 6 czerwca 2011 r. M. K. tj. osobie, która nie była
uprawniona do odbioru protokołu kontroli.
Jak już podniesiono wcześniej, Dyrektor Izby Skarbowej zarówno w zaskarżonej
decyzji, jak i odpowiedzi na skargę potwierdził, że doręczenie to nie było właściwe,
jednakże wywodzi, że brak skutecznego doręczenia protokołu kontroli przed
wszczęciem postępowania podatkowego nie powoduje, iż wszczęte postępowanie
jest wadliwe i ma istotny wpływ na postępowanie podatkowe.
Zdaniem Sądu, z przyczyn wskazanych wyżej tj istoty samej regulacji art. 165b
§ 1 O.p. wynika, iż stanowisko to nie jest prawidłowe, gdyż naruszenie przepisu
postępowania w niniejszej sprawie w zakresie skutecznego doręczenia protokołu
kontroli podatkowej miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało
przedwczesne wszczęcie postępowania podatkowego i w rezultacie brak
skuteczności złożonych przez Skarżącą korekt deklaracji podatkowych. Z tych też
powodów przywołany przez Organ wyrok NSA z 8 października 2009r. i wyrażony
tamże pogląd prawny, w realiach niniejszej sprawy nie może mieć odnieść
oczekiwanych skutków prawnych, gdyż dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego.
Jak wynika z akt sprawy, w trakcie toczącego się postępowania podatkowego,
Skarżąca wraz z pismem z dnia 6 września 2012r. wyraziła wolę złożenia korekty
pokontrolnej oraz złożyła korekty deklaracji podatkowych VAT-7 za poszczególne
okresy rozliczeniowe od stycznia 2007r. do czerwca 2010r.
Organ odwoławczy wskazał jako okoliczności potwierdzające, iż Skarżąca
otrzymała protokół kontroli po jego doręczeniu M. K.,
zawarcie przez Gminę umowy w dniu 7 czerwca 2011 r. z biurem biegłego rewidenta
o dokonanie m.in. analizy protokołu kontroli podatkowej oraz fakt wytoczenia
powództw przeciwko M. K. oraz spółkom, w których posiada udziały.
Okoliczności te nie stanowią dowodu doręczenia protokołu kontroli podatkowej, a
jedynie wskazują, iż protokół kontroli mógł zostać przekazany Skarżącej przez
M. K., względnie strona zapoznała się z jego treścią. Dowodem
potwierdzającym jednoznacznie datę doręczenia jest data doręczenia Skarżącej
przez organ potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu kontroli w
dniu 23 sierpnia 2012r. Dopiero z tą datą można przyjąć, że protokół kontroli został
skutecznie doręczony.
Natomiast podatnik nie może ponosić ujemnych konsekwencji w postaci
pozbawienia go prawa do złożenia pokontrolnej korekty deklaracji podatkowej
w sytuacji przyjęcia za skuteczne wadliwego doręczenia protokołu kontroli
podatkowej osobie nieuprawnionej do jego odbioru.
Ponadto jak wynika z powołanego przepisu art. 165b § 1 O.p. w przypadku
ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się
przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego
i niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione
nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie,
która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od
zakończenia kontroli.
W niniejszej sprawie Skarżąca nie tylko wyraziła wolę dokonania korekt
deklaracji ale również w dniu 6 września 2012r. złożyła korekty deklaracji za okresy
objęte kontrolą.
W tym miejscu należy podkreślić, że nieprawidłowe jest stanowisko Dyrektora
Izby Skarbowej, iż korekty zostały złożone przez osobę nieuprawnioną tj.
pełnomocnika upoważnionego do reprezentowania strony w trakcie postępowania
podatkowego. Jak wynika ze złożonych w aktach sprawy korekt deklaracji VAT-7
zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania Gminy, w związku z
czym należy przyjąć, że to Gmina złożyła korekty deklaracji, a nie osoba, która
fizycznie dostarczyła te korekty do urzędu skarbowego (tj. jak twierdzi organ
odwoławczy).
W związku z powyższym należy uznać, że wszczęcie postępowania
podatkowego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. tj. po dacie wadliwego doręczenia protokołu kontroli osobie nieuprawnionej było przedwczesne a naruszenie to miało, z powodów wskazanych wcześniej, istotny wynik dla sprawy.
Dlatego też za zasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 165b § 1
O.p. i art. 290 § 2 pkt 7 w zw. z art. 81b § 1 pkt 2 lit. a) oraz w zw. z art. 165b § 1 O.p.
- w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji, Sąd podziela także pogląd Skarżącej, że z uwagi na powyższe
naruszenia, Dyrektor izby Skarbowej stwierdzając nieprawidłowość doręczenia
protokołu kontroli podatkowej w dniu 6 czerwca 2011 r., w sytuacji wyrażonej przez
Skarżącą woli do skorygowania deklaracji zgodnie z ustaleniami kontroli, winien
uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako
bezprzedmiotowe z powodu jego przedwczesnego wszczęcia.
Tym samym zasadne są również zarzuty naruszenia art. 208 § 1 i art. 233 § 1
pkt 1 i 2 lit. a ) O.p.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdzając fakt wadliwego doręczenia
protokołu kontroli podatkowej w dniu 6 czerwca 2011 r. i nie uwzględniając
powyższego w zakresie możliwości złożenia przez stronę skutecznych korekt
deklaracji, naruszył przepisy art. 281a, 291 § 4, 290 § 6 O.p.
Natomiast niezasadny jest zarzut naruszenia art. 216 O.p. poprzez zaniechanie
zastosowania tego przepisu tj. niewydania postanowienia w przedmiocie wniosku
strony o umorzenie postępowania.
Zgodnie z art. 208 § 1 umorzenie postępowania następuje w formie decyzji.
Organ podatkowy może umorzyć postępowanie na wniosek strony, na której żądanie
postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu strony oraz nie zagraża
to interesowi publicznemu. Natomiast brak jest podstaw do wydania postanowienia w
trakcie postępowania wszczętego urzędu w związku z wnioskiem strony o umorzenie
postępowania. Organ podatkowy wyraża stanowisko w tym zakresie wydając decyzję
kończącą postępowanie.
Rozpoznając ponownie sprawę, Organ odwoławczy winien uwzględnić wyrażoną
wyżej oceną prawną i w szczególności, uchylić decyzję organu pierwszej instancji i
umorzyć postępowanie jako wszczęte przedwcześnie.
Z uwagi na zasadność wskazanych zarzutów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt
1 lit. c) P.p.s.a, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt 1 wyroku). Podstawę
rozstrzygnięcia o niewykonalności decyzji (pkt 2) uzasadnia art. 152 P.p.s.a. O
wstrzymaniu wykonalności uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152
p.p.s.a, zaś orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania (pkt 3) wydano w oparciu o
art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. tej ustawy, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów
postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi, opłatę od pełnomocnictwa
oraz koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło