III SA/Wa 880/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-12
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, uwzględniając ważny interes podatnika lub interes publiczny, w sytuacji gdy podatnik powołuje się na chorobę nowotworową oraz doświadczenia związane z wymuszeniami rozbójniczymi?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych w celu oceny istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, w szczególności nie przeanalizowały należycie zarzutu dotyczącego wymuszeń rozbójniczych i ich wpływu na powstanie zaległości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący W. D. wnioskował o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych, powołując się na chorobę nowotworową, wymuszenia rozbójnicze oraz trudną sytuację finansową. Organy podatkowe dwukrotnie odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom nieuwzględnienie jego sytuacji zdrowotnej i problemów prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2003 r. do września 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2007r. uzupełnionym pismami z dnia [...] grudnia 2007r., [...] października 2008r, [...] listopada 2008r. W. D. – Skarżący w niniejszej sprawie - zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o umorzenie zaległości podatkowych powstałych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą PHU "E".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2003r. do września 2004r. w kwocie łącznej 45.175 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 20.807zł oraz odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 900,00zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień złożenia wniosku tj. 13 listopada 2007r. wynosiły 413 zł.
Skarżący pismem z dnia 24 stycznia 2008r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując okoliczności sprawy, które należy wyjaśnić i uzupełnić w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2003r do września 2004r. w kwocie łącznej 45.175 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 20.807 zł obliczonymi na dzień złożenia wniosku tj. 13 listopada 2007r. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, iż w sprawie nie znalazł przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm. dalej ord. pod.) uzasadniających zastosowanie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił uznaniowość swojej decyzji, oraz fakt, iż udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jest instytucją wyjątkową w związku z tym nie jest ona stosowana powszechnie, a okoliczności na które powołuje się Strona składając wniosek o umorzenie zaległości podatkowej jak i odsetek za zwłokę winny być również wyjątkowe.
Od powyższej decyzji Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2008r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie wniosku o udzielenie wnioskowanej ulgi. W odwołaniu podniósł, że w przedmiotowej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego. Skarżący podkreślił, iż organ podatkowy zignorował jego chorobę nowotworową, usuniecie guza złośliwego łopatki prawej tj. I stopień złośliwości. Skarżący dodał, że był zmuszony uciekać z córkami przed "bandziorami", którym przez osiem lat płaciła haracze. Skarżący skrytykował polskie prawo i opisał jak działa wymiar sprawiedliwości. Podniósł również, iż organ podatkowy powołał się na niezrozumiałe i niczym nie umotywowane postanowienie Prezydenta Miasta S.. Ponadto oświadczył, iż jest osobą chorą i niezdolną do pracy, co potwierdził biegły sądowy, który stwierdził, iż leczenie potrwa co najmniej
5 lat i w związku z tym faktem przerwał wykonywanie kary. Skarżący uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie dokonał wnikliwej analizy całokształtu sprawy i nie uwzględnił jego trudnej sytuacji zdrowotnej, a w konsekwencji ważnego interesu podatnika.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ po przytoczeniu treści art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. wskazał, że umorzenie zaległości podatkowej jak i odsetek za zwłokę jest instytucją nadzwyczajną. Tym samym okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku muszą posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem przemawiać będą sytuacje niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które Strona nie mogła mieć wpływu (wypadki losowe).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanął na stanowisku, że udzielenie przedmiotowej ulgi w spłacie zaległości podatkowej uzasadnione jest wówczas gdy w wyniku postępowania dowodowego organ podatkowy stwierdzi, iż w danym przypadku, ze względu na ważny interes Strony, wykonanie zobowiązania podatkowego we wskazanym przez przepisy podatkowe terminie nie było możliwe, lecz ma to miejsce w przypadku trudności finansowych Strony niezawinionych przez nią, uniemożliwiających jej wywiązanie się z ciążących na niej względem budżetu państwa obowiązków. Dalej organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżący nie posiada żadnych dochodów, nie posiada żadnych nieruchomości oraz majątku ruchomego. Koszty utrzymania, leczenia i wydatków z tym związanych ponoszą rodzice Skarżącego. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż Skarżący z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz zdrowotnej, gdyż jak wynika z akt sprawy oraz dokumentów - dowodów załączonych przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania podatkowego, Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, posiada zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Skarżący jest osobą chorą i jest pod opieką Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich i Kości. Organ stanął jednak na stanowisku, że sytuacja ta nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatku od towarów i usług powstałego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto organ wskazał, że w okresie 2003-2004r. Skarżący w składanych zeznaniach podatkowych wykazała stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zatem nie była obciążona podatkiem dochodowym.
Dalej organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wziął pod uwagę dokumentów przedstawionych przez Stronę w prowadzonym postępowaniu dotyczących wymuszeń rozbójniczych w latach 1999-2004r., gdyż jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2008r. sygn. akt IIIKK 89/08 wydanym w związku z wniesioną kasacją od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 23 listopada 2007r. sygn. akt II Ka 650/07, kasacja ta została oddalona. W piśmie z dnia 22 listopada 2007r. znak VDs. 42/07/S Prokuratura Okręgowa w S. zawiadomiła Stronę, iż postanowieniem z dnia 21 listopada 2007r. podjęte zostały śledztwa prokuratury Rejonowej w S. o sygn. [...] i [...] w sprawie wymuszeń rozbójniczych na szkodę Strony zaistniałych w okresie od 1999 do 2004r. Jednak ten fakt nie może stanowić przesłanki do umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług z uwagi na prawomocny wyrok Sądu w tej spawie.
Dalej organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług został zamknięty na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej u.p.t.u.), natomiast Skarżący w dniach:
- 11 marca 2005r, na podstawie umowy kupna - sprzedaży dokonał sprzedaży samochodu osobowego za kwotę 20.000zł
- 25 lipca 2005r. nr faktury 68/2005 dokonał sprzedaży samochodu ciężarowego za kwotę 23.500zł,
- na podstawie faktury VAT nr 64/2005r., dokonał sprzedaży samochodu mercedes 124 za kwotę 7.000zł.
Zatem organ wskazał, że Skarżący w chwili powstania zaległości podatkowej posiadał środki finansowe na pokrycie zaległości w podatku od towarów i usług.
Natomiast w dniach:
- 12 lutego 2006r. na podstawie umowy kupna sprzedaży dokonał zakupu samochodu mercedes 124 300D za kwotę 6.000zł,
- w dniu 13 marca 2006r. na podstawie faktury VAT nr 30/0/MAKA/2006r. dokonał zakupu samochodu osobowego za kwotę 10.000zł,
- w dniu 3 marca 2005r. na postawie faktury VAT nr 02/03/2005r. kupił samochód osobowy za kwotę 20.000zł
- w dniu 21 kwietnia 2005r. na podstawie umowy kupił samochód osobowy za kwotę 20.000zł
- w dniu 26 stycznia 2006r. na podstawie faktury VAT MARZE nr 10/2006 kupił samochód osobowy za kwotę 25.000zł.
Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze powyższe zauważył, iż Skarżący był w posiadaniu środków finansowych na pokrycie przedmiotowych zaległości podatkowych lecz przeznaczył je na inny cel związany z zakupem samochodów.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie wnioskowanej pomocy w spłacie zaległości podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej nie zaprzeczył, iż udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby słuszne z interesem Skarżącego bowiem doprowadziło by do zmniejszenia obciążeń Strony, jednakże takie dążenie nie może być uznane za ważny interes Strony.
Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się ze stwierdzeniem organu pierwszej instancji który uznał że, ani ważny interes podatnika ani interes publiczny nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku Strony. Ustalając stan faktyczny sprawy i interpretując ustawowe zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" pierwsza instancja nie naruszyła granic uznania administracyjnego.
Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę. Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej nie dopatrzył się w jego sytuacji ważnego interesu podatnika, a zdaniem Skarżącego taki interes występuje. Skarżący wniósł o umorzenie wszystkich zaległości podatkowych zarówno w podatku od towarów i usług w kwocie 45.175 zł wraz z odsetkami za zwłokę i w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 900 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zdaniem Skarżącego ważny interes podatnika przemawiający za umorzeniem wnioskowanych zaległości podatkowych to choroba nowotworowa Skarżącego, problemy prawne, niekończące się sprawy karne i cywilne, które wymagają niebagatelnych sum pieniędzy do obsługi prawnej zaistniałej od 2004r. Skarżący ponadto wskazał, iż z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy jak i w każdej chwili może pójść do więzienia celem odbycia odroczonej czasowo kary pozbawienia wolności.
Skarżący wyjaśnił, iż w 2004r. musiał uciekać wraz z dziećmi z S. przed grupami przestępczymi i ukrywać się, co miało wpływ na ponoszone koszty utrzymania, a zarazem wyzbywanie się majątku ruchomego w celu zdobycia środków finansowych, jednocześnie alarmując wszystkie organy państwowe gwarantujące konstytucyjne bezpieczeństwo.
Ponadto Skarżący podniósł, iż w chwili obecnej wszyscy wierzyciele oprócz Urzędu Skarbowego i ZUS otrzymali swoje należności, a w spłacie tych należności Stronie pomogli rodzice, którzy musieli się zadłużyć i w chwili obecnej spłacają długi.
Zdaniem Skarżącego drugim ważnym argumentem przemawiającym za umorzeniem zaległości podatkowych jest fakt, iż Sąd Rejonowy w S. po zbadaniu sytuacji materialnej i zdrowotnej Strony umorzył koszty sądowe sięgające łącznej kwoty ok. 10.000zł.
W związku z powyższym Strona wniosła o ponowne przeanalizowanie sytuacji materialnej i przyczyn powstania zaległości podatkowych i umorzenie tych zaległości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona, albowiem trafnie wskazuje na okoliczności świadczące o tym że zaskarżona decyzja narusza prawo w wyżej określonym zakresie.
Istota sporu sprowadza się do oceny zagadnienia, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe w sposób poprawny przeprowadziły postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem podatnika o umorzenie zaległości podatkowej oraz, czy odmawiając umorzenia tejże zaległości nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis art. 67 a § 1 pkt 3 ord. pod. Stosownie do tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (zastrzeżenie to, odnoszące się do podatników prowadzących działalność gospodarczą, nie ma zastosowanie w rozpatrywanym przypadku), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Słuszną jest zatem teza wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, a ponadto iż obowiązującą w polskim prawie jest zasada obowiązkowego płacenia podatków.
Wyjątek od tej zasady ustawodawca przewidział w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod., poprzez dopuszczenie możliwości udzielania pomocy publicznej w postaci umorzenia zaległości podatkowej w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj.: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, albo też oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zobowiązania podatkowego. Regulacja ta odpowiada niejako treści art. 67 § 1 ord. pod., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r., stąd też aktualność zachowały poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowym i literaturze, na tle stanu prawnego sprzed 1 września 2005.
Z faktu, że decyzje podejmowane na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 ord. pod. (wcześniej art. 67 § 1) mają charakter rozstrzygnięć uznaniowych wynika, że Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola Sądu obejmuje wyłącznie badanie prawidłowości postępowania prowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt: III SA/Wa 1264/05, Mon. Podatkowy 2005/12/4). W ocenie składu orzekającego, rozpatrującego niniejszą sprawę, istotą decyzji uznaniowej jest pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania (w ramach tzw. luzu decyzyjnego), co oczywiście powinno być odpowiednio uzasadnione. Z uzasadnienia wyboru jednego z kilku możliwych rozwiązań wynikać winno dlaczego organ zdecydował się na zajęcie określonego stanowiska, w szczególności w sytuacji, w której przyjmuje się rozwiązanie negatywne dla strony. Powyższy pogląd znajduje oparcie zarówno w judykaturze, jak i piśmiennictwie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 r. w sprawie III SA 830/00).
W piśmiennictwie wskazuje się, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58).
Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3. Natomiast motywów przyjęcia przez organ określonego stanowiska (wyboru alternatywy), Sąd nie jest władny oceniać pod względem merytorycznym.
Autonomicznym uprawnieniem organu podatkowego jest wybór celu
i określenie faktycznych warunków zastosowania ulgi, w wypadku spełnienia przesłanek formalnych umożliwiających jej zastosowanie.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zauważyć, że organ odwoławczy czyniąc rozważania w kwestii zaistnienia ustawowej przesłanki ważnego interesu podatnika, od wystąpienia której uzależniona jest możliwość umorzenia zaległości podatkowej podkreślił na wstępie, że umorzenie zobowiązania podatkowego ma charakter nadzwyczajny, tym samym okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku musza mieć charakter nadzwyczajny. Za umorzeniem przemawiać będą sytuacje niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników, na które Strona nie mogła mieć wpływu (wypadki losowe). To z gruntu słuszne założenie organu nie zostało jednak - w ocenie Sądu - należycie zrealizowane.
Aby prawidłowo ustalić przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 ord. pod. konieczne jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania, a także uwzględnienia okoliczności powstanie zaległości podatkowych. W ocenie Sądu – nie wszystkie z wyżej wymienionych założeń zostały należycie zrealizowane przez organ. W każdym razie nie poczyniono dostatecznych ustaleń na wszystkich wymienionych płaszczyznach, a co więcej - niektóre z tych ustaleń i wyprowadzone na ich podstawie oceny cechują się powierzchownością inne zaś świadczą o tym, że organ nie pochylił się w sposób dostateczny nad rozpatrywana sprawą.
Odnosząc się kolejno do wymienionych wcześniej okoliczności mających znaczenie przy ustalaniu istnienia rzeczonej przesłanki stwierdzić należ, iż w istocie organ odwoławczy ustalił sytuacji majątkowej Skarżącego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ,,Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz zdrowotnej, gdyż jak wynika z akt sprawy oraz dokumentów - dowodów załączonych przez Stronę w toku prowadzonego postępowania podatkowego, Strona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, posiada zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Strona jest osobą chorą i jest pod opieką Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich i Kości. Jednak sytuacja ta nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatku od towarów i usług powstałego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto należy wskazać, iż w okresie 2003-2004r. Strona w składanych zeznaniach podatkowych wykazała stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zatem nie była obciążona podatkiem dochodowym. ,,Skarżący nie posiada żadnych dochodów, nie posiada żadnych nieruchomości oraz majątku ruchomego. Koszty utrzymania, leczenia i wydatków z tym związanych ponoszą rodzice Strony. Ponadto organ podniósł, że w latach 2005-2006 Skarżący zmieniał samochody, a wiec w ocenie organu Skarżący był w posiadaniu środków na pokrycie przedmiotowych zaległości.
Odrębnego i bardziej obszernego omówienia wymaga zagadnienie przyczyn powstania zaległości.
W tym miejscu celowe jest nawiązanie do treści odwołania wniesionego przez Skarżącego od decyzji organu I instancji.
Otóż głównym, a w istocie jedynym zarzutem Skarżącego na tym etapie postępowania było pominięcie przez organ podatkowy choroby nowotworowej i wymuszeń rozbójniczych dokonanych na szkodę Skarżącego. W swym odwołaniu Skarżący podnosi, że był zmuszony uciekać z córkami przed "bandziorami", którym przez osiem lat płaciła haracze i pozostawiła jeszcze wiele innych zadłużeń. Skoro - jak podkreślono wcześniej - był to jedyny zarzut odwołania to wymagał bardzo wnikliwej analizy. W aktach sprawy znajduje się klika kopi pisma Prokuratury Okręgowej w S. z dnia 22 listopada2007 r., z którego wynika, że podjęte zostały śledztwa Prokuratury Rejonowej w S. o sygnaturach [...] i [...] w sprawie wymuszeń rozbójniczych na szkodę Skarżącego zaistniałą w okresie od 1999 do 2004 r. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie okoliczność ta mogła mieć zasadniczy wpływ na ocenę przyczyn powstania zaległości podatkowych. Tymczasem organ oceniając kwestie wymuszeń rozbójniczych dokonanych na szkodę Skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodzi, że: ,,jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2008r. sygn. akt IIIKK 89/08 wydanym w związku z wniesioną kasacją od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 23 listopada 2007r. sygn. akt II Ka 650/07, kasacja ta została oddalona. W piśmie z dnia
22 listopada 2007r. znak [...] Prokuratura Okręgowa w S. zawiadomiła Stronę, iż postanowieniem z dnia 21 listopada 2007r. podjęte zostały śledztwa prokuratury Rejonowej w S. o sygn. [...] i [...] w sprawie wymuszeń rozbójniczych na szkodę Strony zaistniałych w okresie od 1999 do 2004r. Jednak ten fakt nie może stanowić przesłanki do umorzenia wnioskowanych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług z uwagi na prawomocny wyrok Sądu w tej sprawie. W twierdzeniu powyższym organ myli śledztwa dotyczące wymuszeń rozbójniczych z wyrokiem karnym Skarżącego jaki otrzymał za oszustwa a więc art. 286 § 1k.k.Tego typu błąd mógł mieć w ocenie składu orzekającego w tej sprawie istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie przeanalizował w ogóle sytuacji Skarżącego w kontekście wyżej podjętych śledztw, a co gorsze nie pochylił się w sposób należyty nad niniejsza sprawą, gdyż dokładna analiza akt sprawy z pewnością pozwoliłaby uniknąć powyższego błędu.
W tej sytuacji za oczywiście nie spełniające wymogu wnikliwego i wszechstronnego odniesienia się do zarzutu odwołania a pośrednio do realizacji obowiązku wynikającego z art.122 ord. pod. należy ocenić zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że okoliczności te nie mogą Stanowic podstawy do umorzenia postępowania.
Pozostawiając organom prawo do oceny znaczenia danej okoliczności dla ustalenia istnienia przesłanek do stosowania ulgi podatkowej nie sposób nie zauważyć, że trudno o bardziej przystające do definicji nadzwyczajności zdarzenie niż choroba, czy wymuszenie rozbójnicze. Zwłaszcza, że zarówno wymuszenia wskazane przez Skarżącego, rozpoznana u Skarżącego choroba psychiczna trwała wiele lat.
Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organy podatkowe nie dokonały wystarczających dla prawidłowej oceny istnienia ustawowych przesłanek stosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowych ustaleń faktycznych. Organ odwoławczy nie odniósł się też do zarzutu odwołania dotyczącego wymuszeń rozbójniczych dokonanych na Skarżącym, nie zwrócili się do Prokuratury Rejonowej w S. o informacje dotyczące powyższej sprawy,
w konsekwencji nie przeanalizował ewentualnego wpływu tych wymuszeń na powstanie zaległości podatkowych w kontekście wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Niezbędne będzie zatem wzbogacenie materiału dowodowego o wyżej informacje, a także przeanalizowanie choroby Skarżącego w kontekście wniosku o umorzenie postępowania, gdyż jak wynika z licznych orzeczeń sadów administracyjnych ocena istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości winna być dokonana według g stanu z chwili rozstrzygnięcia (Wyrok NSA z 25 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 3118/2001)
Z tych wszystkich powodów uznając, że zaskarżona decyzja dotknięta jest uchybieniami proceduralnymi (art. 122, art. 187 § 1 i 191 ord. pod.), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło