III SA/Wa 888/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2003 r. postanowił: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie P. K. – dalej jako skarżący - zwrócił się na urzędowym formularzu PPF, podpisanym przez pełnomocnika, o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzonych jest względem niego szereg postępowań egzekucyjnych - jako rezultat przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na członka zarządu. Skarżący poinformował, że w toku postępowań organy egzekucyjne zajęły i ściągnęły z rachunków bankowych kwotę ok. 300 tys. zł. Jednocześnie prowadzone jest względem skarżącego postępowanie egzekucyjne za zaległości spółki wobec ZUS w kwocie 120 tys. zł. Nadto poinformował, że gospodarstwo domowe prowadzi samotnie, nie ma wartościowych ruchomości, nieruchomości ani zasobów gotówkowych. Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, w piśmie z 9 lipca 2009 r. wskazał, że zwracał się o zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto, wskazał, że osobiste podpisanie formularza przez skarżącego jest niemożliwe, ze względu na jego nieobecność w kraju. Referendarz sądowy, zarządzeniem z 23 lipca 2009 r., a następnie, po rozpoznaniu sprzeciwu P. K. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - postanowieniem z 9 września 2009 r., na podstawie art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm, dalej jako u.p.p.s.a.), pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Zdaniem Sądu, skarżący nie wypełnił rubryki 4 formularza, a nadto nie podpisał formularza osobiście, jak też nie uzupełnił tego braku. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z 8 lipca 2010 r. II FZ 277/10, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2009 r. III SA/Wa 888/09 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku P. K. o przyznaniu prawa pomocy. Sąd II instancji, powołując się na uchwałę z 20 maja 2010 r. I OPS 11/09, uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, składany na urzędowym formularzu, o jakim mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru .... (Dz.U. Nr 227, poz 2245), może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Sąd, wezwaniem z 16 czerwca 2010 r., zwrócił się do skarżącego o udzielenie – w terminie siedmiu dni - dodatkowych informacji o jego stanie majątkowym. Sąd wezwał, m.in., o wskazanie wszystkich źródeł utrzymania skarżącego, udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie skarżącego, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, wskazanie posiadanych lub zbytych ruchomości i nieruchomości o wartości po 10 tys. zł. Wezwanie zostało doręczone 21 lipca 2010 r., co wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy. Sąd zważył, co następuje : Sąd wskazuje, ze prawo pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym w sprawie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Według Sądu, warunkiem przyznania skarżącemu prawa pomocy jest przedstawienie przez niego sytuacji majątkowej, w której znajduje się, w tym – w szczególności, należyte wykonanie wezwania Sądu. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. wyrażenia "...gdy wykaże..." wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 27 maja 2010 r. II FZ 255/10 CBOIS). Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że mimo niewadliwego wezwania i doręczenia skarżącemu wezwania o nadesłanie informacji o jego sytuacji materialnej, skarżący nie przedłożył żądanych informacji. Oznacza to, że Sąd nie dysponuje informacjami, na podstawie których mógłby wydać korzystne dla strony rozstrzygniecie. Sąd, badając sprawę, ma na uwadze to, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 u.p.p.s.a.), będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 u.p.p.s.a. (postanowienie NSA z 19 maja 2010 r. II FZ 156/10 CBOIS). Niewykonanie wezwania Sądu, w sytuacji, kiedy Sąd podjął wątpliwości, co do kondycji majątkowej skarżącego, nie jest okolicznością, która uprawdopodabnia jego złą sytuację majątkową. Stąd, z uwagi na to, że skarżący nie ustosunkował się do wezwania Sądu z 16 czerwca 2010 r., Sąd, na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.