III SA/Wa 889/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. postanowił: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie P. K. – dalej jako skarżący - zwrócił się na urzędowym formularzu PPF, podpisanym przez pełnomocnika, o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzonych jest względem niego szereg postępowań egzekucyjnych - jako rezultat przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na członka zarządu. Skarżący poinformował, że w toku postępowań organy egzekucyjne zajęły i ściągnęły z rachunków bankowych kwotę ok. 300 tys. zł. Jednocześnie prowadzone jest względem niego postępowanie egzekucyjne za zaległości spółki wobec ZUS w kwocie 120 tys. zł. W rubryce nr 7 wniosku wskazał na brak posiadania przez niego majątku. Kolejno, w rubryce nr 10 przedmiotowego wniosku, dotyczącej posiadanych przez niego dochodów zamieścił adnotację –"nie dotyczy". Wskazał także, iż nie posiada wartościowych ruchomości, nieruchomości ani zasobów gotówkowych oraz samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, w piśmie z 9 lipca 2009 r. wskazał, że zwracał się o zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto, wskazał, że osobiste podpisanie formularza przez skarżącego jest niemożliwe, ze względu na jego nieobecność w kraju. Referendarz sądowy, zarządzeniem z 23 lipca 2009 r., a następnie, po rozpoznaniu sprzeciwu P. K. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - postanowieniem z 9 września 2009 r., na podstawie art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm, dalej jako p.p.s.a.), pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Zdaniem Sądu, skarżący nie wypełnił rubryki 4 formularza, a nadto nie podpisał formularza osobiście, jak też nie uzupełnił tego braku. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z 10 listopada 2010 r. I FZ 291/10, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2009 r. III SA/Wa 889/09 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku P. K. o przyznaniu prawa pomocy. Sąd II instancji, powołując się na uchwałę z 20 maja 2010 r. I OPS 11/09, uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, składany na urzędowym formularzu, o jakim mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz 2245), może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Sąd, wezwaniem z 19 stycznia 2011 r., zwrócił się do skarżącego o udzielenie – w terminie siedmiu dni - dodatkowych informacji o jego stanie majątkowym. Sąd wezwał, m.in., o wskazanie wszystkich źródeł utrzymania skarżącego, udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie skarżącego, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, wskazanie posiadanych lub zbytych ruchomości i nieruchomości o wartości ponad 10 tys. zł. Wezwanie zostało doręczone 25 stycznia 2011 r., co wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sąd wskazuje, ze prawo pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym w sprawie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Według Sądu podstawowym, warunkiem przyznania skarżącemu prawa pomocy jest przedstawienie przez niego sytuacji majątkowej, w której znajduje się, w tym – w szczególności, należyte wykonanie wezwania Sądu. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 p.p.s.a. wyrażenia "...gdy wykaże..." wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 27 maja 2010 r. II FZ 255/10). Sąd, badając sprawę, ma na uwadze to, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 p.p.s.a.), będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 19 maja 2010 r. II FZ 156/10). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art. 246 p.p.s.a. We wniosku skarżący wskazał bowiem na wysokość zaległości podatkowej wobec ZUS, oraz na fakt, iż w toku postępowań organy egzekucyjne zajęły i ściągnęły z jego rachunków bankowych kwotę ok. 300 tys. zł. Wskazał we wniosku, iż rubryka dotycząca dochodów wnioskodawcy go nie dotyczy. Z tych względów Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego stanie majątkowym. Z akt sprawy wynika, że mimo niewadliwego wezwania i doręczenia skarżącemu wezwania o nadesłanie informacji o jego sytuacji materialnej, skarżący nie przedłożył żądanych informacji. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 246 p.p.s.a. W związku z tym na podstawie przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku.