III SA/Wa 908/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca R. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie pracuje i nie posiada żadnego majątku. Skarżąca ma na utrzymaniu troje dzieci, które wychowuje sama. Na najmłodszą córkę otrzymuje 500 zł z funduszu alimentacyjnego. Starsza córka uczy się w szkole policealnej, nie pracuje, otrzymuje rentę po zmarłym ojcu w wysokości 400 zł. Syn jest osobą [...] i pobiera rentę socjalną, która wraz z rentą rodzinną i dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1.023 zł. Mieszkanie, które Skarżąca zajmuje zostało jej użyczone w zamian za pokrycie kosztów utrzymania. Skarżąca bezskutecznie poszukuje pracy, gdyż ma niezaktualizowane prawo wykonywania zawodu [...]. Aktualizacja taka wymaga 6-miesięcznej pracy w stacjonarnym zakładzie [...] bez wynagrodzenia, na co Skarżąca nie może sobie pozwolić. Łączna kwota rent i zasiłków wynosi 2.500 zł, zaś koszty utrzymania 2.240,73 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała pismo z 4 czerwca 2012 r., w którym wyjaśniła, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania niż wskazane wyżej. Skarżąca przedstawiła listę wydatków (na przykładzie ostatniego miesiąca) wśród których wymieniła opłaty za prąd (1.111,71 zł). Dodała że – jak wskazała w formularzu – czynsz za mieszkanie, gaz oraz inne opłaty ciążą na właścicielu mieszkania, który należy do rodziny i który z uwagi na trudną sytuację Skarżącej zgodził się nie pobierać opłat. Skarżąca przedłożyła również wyciąg z rachunku bankowego córki A. oraz roczne obliczenia podatku przez organ rentowy syna D. oraz córki A. za lata 2010 i 2011. Ponadto z akt sprawy o sygn. III SA/Wa 909/11 wynika, że do wydatków Skarżąca zaliczyła edukację dzieci (460 zł), wyżywienie, środki czystości (1.100 zł), leki (200 zł), bilety komunikacji (120 zł), odzież (200 zł). Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Nie posiada rachunków bankowych. Rachunek taki posiada jedynie starsza córka. Z pełnomocnikiem natomiast ustalono wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 500 zł płatne po prawomocnym zakończeniu postępowania oraz dodatkowo tzw. wynagrodzenie za sukces. Skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna – załatwia dopiero formalności z tym związane. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zdaniem referendarza sądowego w niniejszej sprawie takich nie budzących wątpliwości informacji zabrakło. Po pierwsze według oświadczenia źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny Skarżącej są: świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane na córkę J. w kwocie 500 zł, renta rodzinna otrzymywana przez córkę A. w kwocie ok. 400 zł, świadczenia przyznane na syna D. (renta rodzinna, socjalna, zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 1.023 zł) oraz zasiłki rodzinne. Skarżąca podała, że zasiłki te wynoszą ok. 500 zł. Z materiałów nadesłanych do sprawy III SA/Wa 908/12 wynika jednak, że w wyliczeniach tych Skarżąca nie uwzględniła tego, iż wypłata części zasiłków była ograniczona czasowo. Zasiłki rodzinne przyznane na syna D. przysługiwały bowiem Skarżącej do 30 kwietnia 2012 r. Oznacza to, że z tego tytułu aktualnie otrzymuje ona 91 zł. Tym samym dochód miesięczny Skarżącej z opisanych wyżej źródeł wynosi 2.014 zł. Wydatki zaś kształtują się na poziomie 2.243 zł i obejmują opłatę za energię elektryczną (163 zł), edukację dzieci (460 zł), wyżywienie, środki czystości (1.100 zł), leki (200 zł), bilety komunikacji (120 zł), odzież (200 zł). Powyższe oznacza, że wydatki przewyższają dochody Skarżącej (zwłaszcza, że z tytułu samej tylko opłaty za energię elektryczną zobowiązana jest ona zapłacić 1.111,71 zł). Już sama ta okoliczność budzi wątpliwości co do rzeczywistej jej sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych. Z nadesłanych materiałów nie wynika bowiem, aby Skarżąca korzystała z czyjejkolwiek pomocy finansowej. Po drugie oświadczenie Skarżącej jakoby wskazywała we wniosku, iż wszelkie opłaty, tj. czynsz za mieszkanie, gaz oraz inne ciążą na właścicielu mieszkania i że zgodził się on nie pobierać żadnych opłat w zamian za opiekę nad mieszkaniem, nie znajduje potwierdzenia w treści formularza PPF. Przeciwnie podała w nim, że mieszkanie zostało jej użyczone "w zamian za pokrycie kosztów utrzymania". Po trzecie referendarz sądowy poddaje w wątpliwość kompletność nadesłanej historii rachunku należącego do córki A. Chodzi konkretnie o to, że historia ta obrazuje jedynie wpływy środków finansowych w okresie marzec maj 2012 r. Salda po operacji nie zgadzają się bowiem (poza jednym wyjątkiem) z kwotami jakie na to konto wpłynęły. Tym samym nadesłana historia rachunku nie daje rzeczywistego obrazu operacji dokonywanych na nim we wskazanym okresie czasu, a więc nie przedstawia rzeczywistej płynności finansowej jego właściciela. Dane takie są natomiast niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Po czwarte Skarżąca liczy się z koniecznością poniesienia kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika, deklarując przy tym, że wynagrodzenie to wyniesie 500 zł brutto i jego wypłata nastąpi po prawomocnym zakończeniu postępowania. Dodatkowo wypłacone mu zostanie tzw. "wynagrodzenie za sukces". Zastanawiające jest to w jaki sposób Skarżąca zamierza zgromadzić powyższą sumę w sytuacji, gdy - jak wykazano - jej wydatki przewyższają uzyskiwany dochód. Istotne jest także to, że korzysta ona z pomocy pełnomocnika w siedmiu zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. Poza tym dość niewiarygodnie brzmi oświadczenie o wysokości wynagrodzenia (500 zł brutto) jeśli zważy się, że w niniejszej sprawie pełnomocnik ustanowiony został w styczniu 2012 r. Po piąte w sprawach III SA/Wa 1670 i 1671/12 Skarżąca uiściła wpisy sądowe w kwocie 200 zł należne od zażaleń na postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Stwierdzone nieścisłości i braki nie pozwalają uznać, że Skarżąca wykazała, iż jej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.