III SA/Wa 91/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu oddala skargę III SA/WA 91/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].10.2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].05.2004 r. nr [...] ustalającą dla J. B. zobowiązanie podatkowe za rok 2001 w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nie ujawnionych źródeł przychodu w kwocie [...] zł oraz ustalił dla J. B. za rok 2001 zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nie ujawnionych źródeł przychodu w kwocie [...] zł. Organ ustalił, że wydatki poniesione przez J.B. i jej małżonka M. wyniosły w 2001 roku kwotę [...] zł , zaś osiągnięte dochody tylko [...] zł , a zatem różnica pomiędzy w/w kwotami w wysokości [...] zł stanowi wydatki, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy organ uznał jako udokumentowane w 2001 roku: dochody z prowadzonej działalności gospodarczej na własny rachunek oraz z najmu - uzyskane przez M. B. w wysokości [...] zł i przez J. B. w wysokości [...] zł ; lokatę terminową w kwocie [...] zł, którą zgromadzili na koniec roku 2000 na rachunku bankowym; zwrot nadpłaty z tytułu podatku dochodowego w kwocie [...] III SA/WA 91/05 zł oraz zwrot podatku VAT w kwocie [...] zł; nadto kwotę [...] zł stanowiącą odpisy amortyzacyjne oraz kwotę [...] zł z tytułu kredytu inwestycyjnego. Dokonując powyższych ustaleń organ podzielił zarzut zawarty w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego , iż organ I instancji nie uwzględnił jako dochodu lokaty bankowej w wysokości [...] zł. Nie uwzględnił zarzutu, że źródłem przychodu były pożyczki udzielone małżonkom B. przez członków rodziny, tj. A. Z.i A. K. Organ ocenił, że stan majątkowy rzekomych pożyczkodawców i osiągane przez nich dochody nie pozwalały na zgromadzenie wystarczających środków ani też udzielanie pożyczek w wysokości wykazanej przez małżonków B. Jako wydatki w roku 2001 organ przyjął koszty nabycia nieruchomości położonej w J. , w kwocie [...] zł , z której to kwoty [...] zł stanowił kredyt inwestycyjny , oraz [...] zł koszty związane ze sporządzeniem aktu notarialnego , kwotę [...] zł wpłaconą na lokatę bankową , kwotę [...] zł stanowiącą koszt nabycia trzech samochodów, wpłaty podatku VAT w kwocie [...] zł , koszty utrzymania rodziny w wysokości [...] zł , oraz kwotę [...] zł jako spłata kredytu wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz kosztami prowizji - [...] zł. Ustalając koszty utrzymania rodziny organ nie zaakceptował twierdzenia podatników, którzy III SA/WA 91/05 określili roczny koszt wyżywienia czteroosobowej rodziny na kwotę [...] zł i przyjął, opierając się na danych zawartych w Roczniku Statystycznym Rzeczypospolitej Polskiej za rok 2001, że przeciętne miesięczne wydatki w gospodarstwach domowych w 2001 roku stanowiły [...] zł na jedną osobę. W skardze złożonej od w/w decyzji pełnomocnik J. B. zarzucił naruszenie art. 210 § 4 ordynacji podatkowej , polegające na dowolnym ustaleniu wydatków związanych z utrzymaniem rodziny B. , ustalenie ich wysokości na podstawie szacunków bez uwzględnienia, że małżonkowie B. większość produktów żywnościowych otrzymali z gospodarstwa rodziców; naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 187 ordynacji podatkowej, przez odmowę wiary zeznaniom świadków: A. Z. , W. Z. i A. K. , mimo braku dowodów podważających wiarygodność zeznań tych świadków, oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, przez pominięcie faktu, że w okresie od 1995 do 1997 roku małżonkowie B. prowadzili gospodarstwo rolne, z którego osiągali dochody i posiadali oszczędności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. III SA/WA 91/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz. 176 ) wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków oraz wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych , lub zwolnionych od podatku źródłach przychodu i posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Oznacza to, że obowiązkiem organów podatkowych jest ustalenie wysokości zgromadzonych w danym roku zasobów finansowych oraz ustalenie wysokości wydatków, zaś na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia, że wydatki poniesione poprzez niego znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym, lub w latach poprzednich, które to mienie pochodzi z przychodów opodatkowanych, albo wolnych od podatku. Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym stwierdzić należy, że J. B. nie wykazała w sposób przekonywujący, by poniesione przez nią i męża M. B. w roku 2001 wydatki, zamykające się kwotą [...] zł miały w całości pokrycie w zgromadzonych zasobach finansowych. W szczególności zaś nie wykazała, III SA/WA 91/05 że za źródło finansowania wydatków winny być uznane pożyczki, zaciągnięte według podatnika od członków rodziny, tj. A. Z. i A. K. Ocena zeznań w/w świadków, dokonana przez organ nie uchybia zasadzie swobodnej oceny materiału dowodowego określonej w art. 191 ordynacji podatkowej. Organy podatkowe dokonały wnikliwej i szczegółowej analizy możliwości udzielenia pożyczki o określonej wysokości przez A. Z. i A. K. Odmówienie ich zeznaniom wiarygodności znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, w szczególności gdy zeznania tych świadków zestawi się i porówna z informacją o dochodach W. Z. ze stosunku pracy, informacją Urzędu Gminy o powierzchni i przychodowości gospodarstwa rolnego, informacją o ubieganiu się przez A. Z. o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne, informacją o wysokości dochodów A. K. za okres od 1993 roku. Zeznania świadków zostały poddane wszechstronnej i wnikliwej ocenie przez organ podatkowy i nie ma podstaw by tej ocenie przypisać cechę dowolności, oderwania od zebranych dowodów, czy sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania. W ocenie Sądu, to zeznania świadków dotyczące udzielenia pożyczki małżonkom B. nie zostały poparte żadnymi dowodami wskazującymi na realną możliwość zgromadzenia kwot wielokrotnie przewyższających ich dochody, z przeznaczeniem na cele wskazane w zeznaniu przed organem podatkowym. Za prawidłową należy uznać III SA/WA 91/05 ocenę organów podatkowych, iż podana przez podatnika kwota [...] zł jako roczny koszt wyżywienia czteroosobowej rodziny nie jest wiarygodna. Twierdzenia skarżących, że na niewielką wysokość tych kosztów miała wpływ pomoc uzyskiwana od rodziców nie znalazły potwierdzenia. Przesłuchana w charakterze świadka C. B. wyjaśniła , że z uwagi na stan zdrowia uprawiają z mężem ziemię wyłącznie na własne potrzeby i nie pomagają dzieciom. Nałożony stosownie do przepisu art. 122 § 1 i 187 § 1 ordynacji podatkowej obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających stwierdzenie podatnika, jeżeli argumentów na ich potwierdzenie nie dostarcza sam podatnik. Skarżąca miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 123 § 1 ordynacji podatkowej, a także możliwość wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co do treści zebranych dowodów. W ocenie Sądu nie przedstawiła żadnych dowodów, które przemawiałyby za tym , że określone przez nią koszty utrzymania są realne. Należy zatem uznać, że przyjęcie przez organy podatkowe kosztów utrzymania na podstawie obiektywnego źródła, jakim są dane statystyczne , jest uzasadnione i mieszczące się w ramach uprawnień wynikających z przepisu art. 191 ordynacji podatkowej. III SA/WA 91/05 W odniesieniu do zarzutu skarżącej, iż nie został uwzględniony fakt posiadania przez małż. B. oszczędności w walutach wymienialnych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, które przechowywali w domu, należy stwierdzić, że okoliczność ta nie była podnoszona w toku postępowania przed organami podatkowymi i pozostaje w sprzeczności z zeznaniami M. B. , że wszystkie oszczędności pochodzące z wesela, ziemi , gospodarstwa rolnego, wcześniej przechowywane w domu, były wpłacone jako lokata bankowa w 2000 r. Z akt sprawy nie wynika by organy podatkowe naruszyły art. 180 § 1 ordynacji podatkowej. Unormowanie zawarte w tym przepisie przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych , nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju środków dowodowych, którym należy przypisać pierwszeństwo w ustaleniu danego faktu. W ocenie Sądu dokonana przez organy, po zebraniu materiału dowodowego ocena, nie naruszyła dyspozycji art. 187 i 191 ordynacji podatkowej . Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, ustosunkowały się do dowodów, dokonały ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Dokonując oceny dowodów nie naruszyły określonej w art. 191 ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, z której wynika, że organ podatkowy przy ocenie wiarygodności i mocy III SA/WA 91/05 dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów, lecz dokonuje tej oceny w sposób swobodny na podstawie własnego przekonania, opartego na wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Organ wskazał wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy , dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego. Wbrew zarzutowi skargi wskazał powołując się na treść zeznań C. B. dlaczego nie uznał za udowodnione twierdzeń skarżącej, iż większość produktów żywnościowych jej rodzina otrzymywała z gospodarstwa rolnego rodziców. Z przytoczonych względów Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu , który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 u.p.p.s.a skargę oddalił.