III SA/Wa 912/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-12

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który w 2001 roku prowadził działalność gospodarczą polegającą zarówno na świadczeniu usług, jak i sprzedaży towarów, i którego obrót z tej działalności przekroczył 40.000 zł, był zobowiązany do ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej od 1 stycznia 2002 r., a w konsekwencji, czy utracił prawo do obniżenia podatku należnego o 30% podatku naliczonego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik, który w 2001 roku prowadził działalność gospodarczą polegającą zarówno na świadczeniu usług, jak i sprzedaży towarów, i którego obrót przekroczył 40.000 zł, był zobowiązany do ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej od 1 stycznia 2002 r. W związku z niespełnieniem tego obowiązku, podatnik utracił prawo do obniżenia podatku należnego o 30% podatku naliczonego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego przez organy podatkowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący nie zainstalował kasy rejestrującej od 1 stycznia 2002 r., mimo przekroczenia w 2001 r. obrotu 40.000 zł, co skutkowało utratą prawa do odliczenia 30% podatku naliczonego. Skarżący kwestionował prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących kas rejestrujących, zarzucając organom naruszenie zasad postępowania podatkowego i nadmierny fiskalizm.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia "[...]"lutego 2007 r. nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące marzec, kwiecień, maj, lipiec, listopad 2002 r. oddala skargę 1. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267), art. 25 ust. 1 pkt 3a, art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.); dalej "ustawa o VAT z 1993 r.", § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. Nr 121, poz. 1295), § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.); dalej "ord. pod.", po rozpatrzeniu odwołania T. G. (dalej "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r., miesiące od sierpnia 2002 r. do października 2002 r. i grudzień 2002 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiące od marca 2002 r. do maja 2002 r., lipiec 2002 r. oraz listopad 2002 r. 2. Z akt sprawy wynika, że w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej u T. G. przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa za styczeń - luty 2002 r. oraz styczeń - lipiec 2003 r. z tytułu podatku od towarów i usług, stwierdzono, że skarżący od 1 stycznia 2002 r., był zobowiązany do prowadzenia ewidencji obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących; skarżący nie zainstalował kasy rejestrującej do 31 lipca 2003 r. W związku z powyższym skarżący nie mógł obniżyć podatku należnego o 30% podatku naliczonego związanego z zakupem towarów. W decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2002 r. oraz miesiące od sierpnia do października 2002 r. i grudzień 2002 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiące od marca 2002 r. do maja 2002 r., lipiec 2002 r. oraz listopad 2002 r. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. w dniu [...] września 2006 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. mając na uwadze zalecenia organu odwoławczego rozpoznał sprawę ponownie i w dniu [...] listopada 2006 r. wydał decyzję, nr [...], w której określił zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2002 r., w wysokości 827 zł; sierpień 2002 r., w wysokości 4.213 zł; wrzesień 2002 r., w wysokości 992 zł; października 2002 r., w wysokości 1.846 zł i grudzień 2002 r., w wysokości 2.158 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiące: marzec 2002 r., w wysokości 1.722 zł; kwiecień 2002 r., w wysokości 3.424 zł; maj 2002 r., w wysokości 4.547 zł; lipiec 2002 r., w wysokości 449 zł oraz listopad 2002 r., w wysokości 667 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący w trakcie kontroli podatkowej złożył oświadczenie, że w 2001 roku obrót z działalności gospodarczej z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej wyniósł 41.910 zł. Skarżący nie wskazał, w którym miesiącu 2001 roku wartość obrotu na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej przekroczyła wysokości 40.000 zł. W związku z powyższym organ podatkowy przeprowadził analizę faktur sprzedaży (VAT) za 2001 r. Analiza wykazała, że obrót z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej oraz osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych przekroczył wartość 40.000 zł w dniu 31 października 2001 r. Powołując rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. Nr 121, poz. 1295 ze zm.) wraz z załącznikiem, organ podatkowy stwierdził, że wynikające z § 8 cytowanego rozporządzenia zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania czynności do 31 grudnia 2001 r. jest zwolnieniem o charakterze przedmiotowym, a więc dotyczy czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia. Skarżący oprócz świadczenia usług (układanie kostki brukowej) zajmował się sprzedażą towarów (sprzedaż kostki brukowej i samochodów), dlatego skarżący nie mógł korzystać z omawianego zwolnienia. W ocenie organu podatkowego zwolnienie z ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej dotyczyło jedynie działalności polegającej na świadczeniu usług. Skarżący sprzedawał usługi, ale również prowadził działalność w zakresie handlu, dlatego § 8 rozporządzenia nie miał zastosowania w jego sprawie. Zgodnie z ustaleniami organu podatkowego, w październiku 2001 r. skarżący uzyskał obrót w wysokości 43.279 zł. W konsekwencji skarżącego przestało obejmować zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy fiskalnej (art. 29 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r.). Dlatego, mając na uwadze przepis § 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, skarżący powinien od 1 stycznia 2002 r zainstalować kasę fiskalną. Ponieważ nie wykonał tego obowiązku, nie przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30% kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług od tej części obrotu, która podlegała ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kasy fiskalnej. Ponadto organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący niesłusznie wykazał i odliczył w deklaracji VAT-7 za miesiące: marzec, kwiecień, maj, lipiec, sierpień 2002 r. podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez zlikwidowaną i nieuprawnioną do wystawiania faktur VAT spółkę cywilną P.W. Faktury wystawione przez wspomnianą spółkę nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego (§ 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 22 marca 2002 r.). W trakcie kontroli stwierdzono również, że skarżący naruszył art. 25 ust.1 pkt 3a ustawy o VAT z 1993 r., ponieważ kupował paliwo do samochodu osobowego, a następnie odliczał podatek naliczony wynikający z wystawianych faktur VAT. Reasumując organ podatkowy stwierdził, że ewidencja zakupu VAT za poszczególne 2002 r. prowadzona była niezgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., ponieważ nie zawierała danych służących do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej VAT-7, a dokonane w niej zapisy nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego w zakresie wysokości podatku naliczonego. Dlatego na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o VAT z 1993 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił w prawidłowej wysokości zobowiązanie podatkowe oraz kwotę podatku do przeniesienia na następny miesiąc. 3. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wnioskując o jej uchylenie, zawieszenie prawa do korekty deklaracji w okresie postępowania podatkowego oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił obrazę podstawowych zasad postępowania podatkowego: art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 ordynacji podatkowej. 4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w deklaracjach VAT-7 za miesiące od marca 2002 r. do lipca 2002 r. odliczył podatek naliczony wynikający z faktur VAT na kwotę 676,53 zł, dokumentujących zakup paliwa do samochodu osobowego (art. 25 ust. 1 pkt 3a ustawy o VAT z 1993 r.). W ocenie organu odwoławczego, w decyzji wydanej w pierwszej instancji słusznie zakwestionowano prawo do odliczenia w miesiącach od marca 2002 r. do maja 2002 r. oraz lipiec 2002 r. i sierpień 2002 r. podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę cywilną P.W., która [...] lutego 2002 r. została wykreślona z ewidencji czynnych podatników VAT na skutek zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Organ drugiej instancji nie podzielił również zarzutów skarżącego dotyczących obowiązków ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy fiskalnej od 1 stycznia 2002 r. Przedstawiając stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji, stwierdził, że w sprawie nie miał zastosowania § 8 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących tj. zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas rejestrujących w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia 31 grudnia 2002 r. z uwagi na czynności wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W załączniku tym jako zwolnione z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas do dnia 31 grudnia 2002 r. wymieniono między innymi czynności świadczenia usług, o ile łącznie spełnione zostały następujące warunki : 1. każda sprzedaż usług na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych jest przez podatnika dokumentowana fakturą, w której zawarte są dane identyfikujące odbiorcę oraz jego podpis, 2. liczba wszystkich dokonanych operacji sprzedaży usług, o których mowa w pkt 1, w 2001 r. nie przekroczyła 50, przy czym liczba odbiorców tych usług będących osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej oraz osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw w tym okresie była mniejsza niż 20. W ocenie organu odwoławczego ze zwolnienia mogły korzystać tylko te osoby, które spełniały warunki zakreślone w załączniku tj. w ramach prowadzonej działalności sprzedawały tylko i wyłącznie usługi. Zgromadzony materiał dowodowy wskazywał, że skarżący wystawił w 2001 r., łącznie 39 faktur, w tym 20 na rzecz osób nie prowadzących działalności gospodarczej, z czego 17 potwierdzających sprzedaż usług w zakresie układania kostki brukowej, zaś 3 na sprzedaż towarów - kostki brukowej i samochodu. Ponieważ oprócz świadczenia usług skarżący dokonywał także sprzedaży towarów, nie miał prawa do korzystania z przedmiotowego zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Za bezpodstawne organ drugiej instancji uznał twierdzenie skarżącego, że przyjęcie przez organ pierwszej instancji dowodu w sprawie oświadczenia z dnia [...] marca 2006 r. (o obrotach osiągniętych przez podatnika w 2001 r. w wysokości 41.910 zł) było manipulacją. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uznania przedmiotowego oświadczenia za nieprawidłowe, tylko dlatego, że podważył je pełnomocnik strony. W ocenie organu odwoławczego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącego o naruszeniu zasad postępowania wynikających z przepisów art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 ord. pod. 5. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., skarżący stwierdził, że już na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji uznał ustalenia organów podatkowych dotyczące prawa do odliczenia "faktur za paliwo". Ponadto skarżący odstąpił od skarżenia zakwestionowanego przez organy podatkowe odliczenia "faktur za obsługę". Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędną ocenę rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, a w szczególności: załącznika nr 1 do rozporządzenia, nadinterpretację słów (pojęć) użytych w ustawie o VAT z 1993 r., przewlekłość prowadzonego postępowania, nadmierny fiskalizm wykraczający poza ramy obowiązujących przepisów prawa podatkowego poprzez niekorzystną dla podatnika interpretację, co przełożyło się na ograniczenie działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił równocześnie naruszenie przepisów ordynacji podatkowej oraz zmian przyjętych do tej ustawy, a w szczególności: art. 120, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, art. 121 określającego zasadę pogłębianie zaufania do organów podatkowych, art. 122 określającego zasadę ogólnej prawdy obiektywnej oraz art. 125 konstytuującego zasadę szybkości. Podniósł też, naruszenie parafowanego i przyjętego przez Polskę Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. w szczególności: art. 4,6 do 11 oraz 25 i 26. Skarżący stwierdził, że jego oświadczenie dotyczące wysokości obrotu osiągniętego z działalności gospodarczej w 2001 r. zostało wymuszone przez organy podatkowe, a osoby prowadzące postępowanie kontrolne nie wyjaśniły w jakim celu zostało ono złożone. Ponadto stwierdził, że nie wie, co oznacza pojęcie "obrót dla osób fizycznych" i według jego wyliczeń, w 2001 r. obrót z działalności gospodarczej nie przekroczył 40.000 zł. Skarżący zakwestionował również sposób określenia, jaki udział w obrocie stanowiła sprzedaż na rzecz osób fizycznych i rolników indywidualnych oraz podniósł zarzuty dotyczące przeprowadzonych czynności sprawdzających, które w jego ocenie przeprowadzono tak, aby uniemożliwić zastosowanie zwolnienia określonego w § 8 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że postępowanie organów podatkowych wyłączające możliwość zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencji za pomocą kasy fiskalnej, ponieważ skarżący nie tylko świadczył usługi, ale również dokonywał sprzedaży towarów jest wyrazem nadmiernego fiskalizmu. 6. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. 7. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego. Nie dostrzegł również naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 8. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje możliwość zastosowania wobec strony skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą, zwolnienia podatkowego przewidzianego w § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 121, poz. 1295). Zgodnie z powołanym przepisem, w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. obowiązek ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej nie obejmował czynności wymienionych w załączniku do powołanego rozporządzenia. Zgodnie z punktem 2 załącznika z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących zwolnione zostało świadczenie usług, o ile: 1) każda sprzedaż usług na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych była przez podatnika dokumentowana fakturą, w której zawarte były m.in. dane identyfikujące odbiorcę oraz jego podpis, 2) liczba wszystkich dokonanych operacji sprzedaży usług, o których mowa w pkt 1, w 2000 r. nie przekroczyła 50, przy czym liczba odbiorców tych usług będących osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej oraz osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych w tym okresie była mniejsza niż 20. 9. Przystępując do analizy powołanego przepisu stwierdzić należy, że wprowadził on zwolnienie od obowiązku ewidencjonowania kasą rejestrującą obrotu uzyskanego ze świadczenia usług, o ile w konkretnym stanie faktycznym spełnione zostały określonych w tym przepisie warunki. Ponadto zwolnienie to odnosiło się tylko okresu od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. Zaznaczyć jednak należy, że spór nie dotyczył określonych w załączniku warunków zwolnieniem. Z treści złożonej skargi wynika bowiem, że skarżący świadcząc usługi i sprzedając towary (czego nie negował), uznał, że do zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu kasą rejestrującą wystarczającą okolicznością, było świadczenie usług w ramach prowadzonej działalności. 10. Z poglądem takim nie sposób się zgodzić. Pokreślenia wymaga, że obowiązek stosowania kas rejestrujących wynikał z art. 29 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.); dalej "ustawa o VAT z 1993 r.", który w ust. 1 stanowił: "podatnicy sprzedający towary i świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, są obowiązani do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących". Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o VAT z 1993 r. (w brzmieniu obowiązującym 1 stycznia 2001 r.) minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia ustalał szczegółowe zasady, warunki i tryb odliczania od podatku należnego (zwrotu) kwoty, o której mowa w ust. 2b i 2c [art. 29 - dopisek Sądu] oraz mógł zwolnić na czas określony niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności lub wysokość obrotu. 11. Na podstawie powyższego upoważnienia Minister Finansów wydał 22 grudnia 2000 r. powoływane już w niniejszym uzasadnieniu rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, dotyczył podatników, którzy nie byli przed tym okresem zobowiązani do rozpoczęcia ewidencjonowania i jednocześnie, u których wysokość obrotów osiągniętych ze sprzedaży towarów i świadczenia usług, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, w ciągu 2000 r. przekroczyła kwotę 40.000 zł. Podatnicy ci obowiązani zostali do rozpoczęcia ewidencjonowania od dnia 1 marca 2001 r. Równocześnie § 3 rozporządzenia stanowił, że w przypadku podatników, którzy nie byli obowiązani przed dniem 1 stycznia 2001 r. do rozpoczęcia ewidencjonowania i jednocześnie nie przekroczyli w 2000 r. kwoty obrotu, o której mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, a którzy w trakcie 2001 r. przekroczyli tę kwotę, obowiązek rozpoczęcia ewidencjonowania powstawał po upływie dwóch miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty obrotu w wysokości 40.000 zł. 12. Rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących z 22 grudnia 2000 r. rozszerzyło zatem obowiązek ewidencjonowania kasą rejestrującą na podmioty, które w 2001 roku uzyskały obroty powyżej 40.000 zł. Podkreślenia wymaga, że pojęcie obrotu dotyczyło działalności określonej w art. 29 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r., a więc zarówno sprzedaży towarów jak i świadczenia usług, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych. Pojęcie "obrotu", o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. należało natomiast utożsamiać z obrotem określonym w art. 15 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym była to kwota należna z tytułu sprzedaży towarów (świadczenia usług), pomniejszona o kwotę należnego podatku. Takie też rozumienie "obrotu" przyjęły w zaskarżonej decyzji organy podatkowe, dlatego zarzut skarżącego, że podstawą ustaleń organów podatkowych był "obrót brutto", tj. obrót powiększony o podatek VAT, był bezpodstawny. Podkreślić należy, że głównym wskaźnikiem od którego ustawodawca uzależnił obowiązek ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej, był obrót uzyskany zarówno ze sprzedaży towarów jaki i świadczenia usług, realizowany na rzecz podmiotów wskazanych w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. Dlatego, organy podatkowe działały prawidłowo dokonując analizy faktur wystawionych w 2001 r., wyodrębniając faktury wystawiane na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i nie prowadzących takiej działalności oraz określając datę przekroczenia przez skarżącego obrotu w wartości 40.000 zł. Postępowanie takie nie było wyrazem nadmiernego fiskalizmu i nie naruszało zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Nie można też uznać, że prowadząc czynności w ramach toczącego się postępowania podatkowego naruszyły zasadę szybkości. Poza sporem pozostaje zakres działalności prowadzonej przez skarżącego, który zarówno świadczył usługi jak i sprzedawał towary również na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych. Skarżący rozpoczął ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących 3 sierpnia 2003 r. Organy w trakcie prowadzonej kontroli, zwróciły się do podatnika o określenie wysokości obrotu, który został w 2001 roku osiągnięty. Oświadczenie o wysokości obrotu zostało przez niego podpisane, po dokonaniu wyliczeń przez obsługującego działalność skarżącego pracownika służb finansowych (czego skarżący nie kwestionuje). Skarżący zarzucił jednak, że został przymuszony do podpisania oświadczenia o wysokości obrotu, podczas gdy nie wiedział on w jakim celu to oświadczenie zostało złożone. Podniesione w tym zakresie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i nie uzasadniają eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, nie jest wiarygodne wyjaśnienie, iż skarżący "nie wiedział co podpisuje". Stwierdzić więc należy, że skarżący nie podważył skutecznie ustalonego stanu faktycznego, że w październiku 2001 r. obrót z prowadzonej działalności przekroczył wartość 40.000 zł, tym bardziej, że powyższa data została ustalona po analizie faktur wystawionych w 2001 r. 13. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy podatkowe dokonały prawidłowej subsumcji właściwych przepisów uznając, że w analizowanej sprawie należało zastosować § 3 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie kas rejestrujących w związku z art. 29 ustawy o VAT z 1993 r. Obowiązujące przepisy uzależniły bowiem obowiązek rejestracji za pomocą kas od wielkości sprzedaży (towarów i usług), a nie od wielkości sprzedaży obowiązkowo rejestrowanej za pomocą kas rejestrujących. Dlatego zasadniczym warunkiem dla wprowadzenia ewidencji za pomocą kasy, było przekroczenie w 2001 r. obrotu o wartość 40.000 zł. Bez znaczenia pozostała okoliczność, że sprzedaż towarów stanowiła w tym okresie znikomy procent obrotu. Dlatego też zarzut skarżącego, że w sprawie nie zastosowano § 8 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, a w konsekwencji obowiązek ewidencji powstał wcześniej, niż data instalacji kasy przez skarżącego był bezpodstawny. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć należy, że sporne zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania między innymi określonych w załączniku usług, a wynikające z powołanego § 8 rozporządzenia dotyczyło okresu od 1 stycznia 2001 r do 31 grudnia 2001 r. tj. okresu, gdy skarżący nie był obowiązany do instalacji kasy rejestrującej. W konsekwencji § 8 rozporządzenia nie miał w sprawie zastosowania, ponieważ wprowadził zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania określonych usług w 2001 r., a skarżący powinien rozpocząć ewidencję za pomocą kasy od 1 stycznia 2002 r. 14. Ponieważ skarżący nie rozpoczął ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej od 1 stycznia 2002 r., utracił prawo do obniżania podatku należnego o kwotę stanowiącą 30% podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Oznacza to, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały wobec skarżącego sankcję określoną w art. 29 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. W ocenie Sądu organy podatkowe, prowadząc postępowanie nie naruszyły art. 120 ord.pod. ani też zasady prawdy obiektywnej. Zauważyć też należy, że skarżący powołał szereg przepisów Kodeksu Dobrej Administracji uznając ich naruszenie przez organy podatkowe. W żadnym jednak zakresie nie uzasadnił podniesionych zarzutów. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy, nie wyjaśnił w sposób wystarczająco przekonywujący przesłanek podjętego rozstrzygnięcia niemniej jednak, uchybienie powyższe nie było wystarczające do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, tym bardziej, że decyzja ta uzasadnienie posiada. 15. Pomimo, że skarżący nie przedstawił w złożonej skardze zarzutów przeciwko ustaleniom organów dotyczącym naruszenia art. 25 ust.1 pkt 3a ustawy o VAT z 1993 r., poprzez odliczanie podatku naliczonego wynikającego z wystawianych faktur VAT z tytułu zakupu paliwa do samochodu osobowego oraz § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 22 marca 2002 r., poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez zlikwidowaną i nieuprawnioną do wystawiania faktur VAT spółkę cywilną P.W., Sąd mając na uwadze przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi zbadał zaskarżoną decyzję również w powyższym zakresie. Ocena ta doprowadziła Sąd do przekonania, że również w powołanym zakresie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz procesowego w sposób na tyle istotny, iż miałby wpływ na rozstrzygnięcie. 17. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło