III SA/Wa 928/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-12
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wyciągów z konta bankowego obrazujących wpływy i rozchody środków pieniężnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wyciągów z konta bankowego, które są niezbędne do oceny jej rzeczywistej płynności finansowej i możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej uchwały Rady Gminy R. w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na niską emeryturę, wydatki na leczenie i utrzymanie, a także posiadany majątek. Mimo przedstawienia szeregu dokumentów, referendarz sądowy uznał, że brakuje wyciągów z konta bankowego, które są kluczowe dla oceny jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi A. Z. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący A. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Oświadczył, że podobnie jak żona utrzymuje się z emerytury wynoszącej łącznie 3.200 zł. Wśród wydatków wymienił opłaty za mieszkanie (500 zł), opłaty za prąd (100 zł), ubezpieczenie (400 zł), lekarstwa i rehabilitacja (1.200 zł). Do majątku zaliczył altanę, mieszkanie, działkę rekreacyjną i samochód osobowy.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wskazał, iż wydatki na leczenie wynoszą ok. 800 zł. Podał, iż choruje na prostatę, ciśnienie i nerki, zaś jego żona na serce, ciśnienie i osteoporozę. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe, decyzje o waloryzacji emerytur, dokumenty obrazujące wydatki, raport dotyczący funduszy inwestycyjnych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do Sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie jej oceny. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2017 r., II FZ 918/16).
Z powyższego wynika zatem, że warunkiem oceny zasadności przyznania prawa pomocy jest rzetelne i wyczerpujące udowodnienie prawdziwości twierdzeń o ciężkiej sytuacji materialnej.
Jakkolwiek w niniejszej sprawie Skarżący przedstawił szereg dokumentów źródłowych, mających zobrazować jego sytuację, niemniej nie sposób nie zauważyć, iż zabrakło wśród nich wyciągów z "posiadanego wspólnego konta, na które wpływają...emerytury". Tymczasem wyciągi takie są niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Inaczej mówiąc wyciąg bankowy daje rzeczywisty obraz operacji dokonywanych na rachunku (wpływy i obciążenia), a więc przedstawia rzeczywistą płynność finansową jego właściciela.
Skoro w niniejszej sprawie wyciągów z konta bankowego Skarżący nie przedłożył, to tym samym trudno jest ocenić jego zdolność do dysponowania zgromadzonymi na nim środkami finansowymi. W rezultacie trudno też jest stwierdzić czy istotnie koszt zainicjowanego przezeń postępowania jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło