III SA/Wa 929/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skarg J. S. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] [...] [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych oddala skargi Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2003 roku o nr [...] ,[...] oraz [...] Minister Finansów utrzymał w mocy własne decyzje z dnia [...] września 2003 roku (odpowiednio o nr [...], [...] oraz [...]), na mocy których odmówił Pani J. S., dalej zwanej Skarżącą, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej w K. : 1) z dnia [...] kwietnia 2002 roku o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...], określającej Skarżącej za miesiąc lipiec 1999 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł; 2) z dnia [...] kwietnia 2002 roku: o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...], określającej Skarżącej za miesiąc sierpień 1999 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł; 3) z dnia[...] kwietnia 2002 roku: o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...], określającej Skarżącej za miesiąc wrzesień 1999 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Minister Finansów wskazał, że zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.nr169, poz.1387) żądania stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. zgodnie z art. 30 tej ustawy, przed 1 stycznia 2003 roku, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem. Art 249 Op w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 roku jednoznacznie przesądzał, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia, a odmowa rozpatrzenia takiego żądania następuje w formie decyzji. W sprawie nie budzi wątpliwości, że wszystkie wyżej wymienione decyzje ostateczne Izby Skarbowej w K. zostały doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2002 roku, natomiast wnioski o stwierdzenie ich nieważności zostały złożone w dniu [...] września 2003 roku, tj. po upływie rocznego terminu określonego w art. 249 Op w przytoczonym brzmieniu. Przepis tego artykułu obligował Ministra Finansów jako organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia tych wniosków do odmowy wszczęcia postępowania, stąd też decyzje wydane przez niego w tych sprawach w dniu[...] września 2003 roku były prawidłowe. Pani J. S. zaskarżyła decyzje Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o ich uchylenie, "wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji Izby Skarbowej w K." oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając skargi, pełnomocnik Skarżącej podniósł, że "całość postępowania podatkowego we wszystkich organach podatkowych nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności art. 19 ustawy o VAT, czym doprowadzono do wydania decyzji z błędną podstawą prawną. W takim stanie rzeczy organ podatkowy wyższego szczebla na podstawie Ordynacji podatkowej sam powinien stwierdzić nieważność decyzji". W odpowiedzi na skargi Minister Finansów wniósł o ich oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiadają one prawu a skargi nie są zasadne. Przede wszystkim należy wskazać, że Sąd, badając sprawy ze skarg wniesionych na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 roku o nr [...] [...] oraz [...], po stwierdzeniu, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 111 § 2 ppsa, postanowił zarządzić ich połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.nr169, poz.1387) żądania stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. zgodnie z jej art. 30, przed 1 stycznia 2003 roku, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W przypadku decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2002 roku o nr [...], [...], [...] nie ulega wątpliwości, że zostały doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2002 roku. Decyzje te, jako wydane przez organ II instancji, były ostateczne. Nadto, ponieważ skargi na wszystkie te decyzje złożono z uchybieniem terminu i Naczelny Sąd Administracyjny je odrzucił, nie przysługiwał od nich już żaden środek zaskarżenia. Bezsporne jest także (k.12-14, t. IV akt adm.), że wnioski o stwierdzenie ich nieważności zostały złożone w dniu 5 września 2003 roku. Oznacza to, że wnioski te zostały złożone już po upływie rocznego terminu określonego w art. 249 Op w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku. Art 249 Op w tym brzmieniu jednoznacznie przesądzał, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia, a odmowa rozpatrzenia takiego żądania następuje w formie decyzji. Minister Finansów, będąc na mocy art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.nr169, poz.1387) zobligowany do rozpatrzenia tych wniosków w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, musiał odmówić - na podstawie art. 249 Op w zw. z art. 24 wyżej przytoczonej ustawy - wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Tylko na marginesie, należy podkreślić, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych jest trybem nadzwyczajnym. Przedmiotem postępowania zaś w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, bowiem postępowanie to nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym. W trybie tym bada się jedynie istnienie jednej z wad określonych w art. 247 Op. W badanej sprawie pełnomocnik Skarżącej jako podstawę wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności wskazał naruszenie art. 19 ustawy VAT, a zatem, jak należy przyjąć, ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50, ze zm.). Poza ogólnikowym stwierdzeniem, że w decyzjach Izby Skarbowej "stwierdzono, że nie podatnik nie dochował terminu złożenia do złożenia wniosku, ale takie wnioski w formie odwołań następowały na każdym etapie postępowania, a więc to nie podatnik uchybił terminom, organ rozpatrujący odwołania je pomijał", nie sprecyzował jednak, na czym to naruszenie bliżej miałoby polegać, a już zupełnie nie wykazał rażącego charakteru tego naruszenia. Oczywiście Sąd zauważył drobną pomyłkę o charakterze pisarskim zawartą w decyzjach Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 roku. W sentencji decyzji o numerze [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia[...] września 2003 roku o nr [...], na mocy której odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia[...] kwietnia 2002 roku o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...], określającej Skarżącej za miesiąc lipiec 1999 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł, błędnie wskazano że chodzi o miesiąc wrzesień 1999 roku, prawidłowo natomiast określono kwotę nadwyżki oraz oznaczenia poszczególnych decyzji. Również w sentencji decyzji o numerze [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 roku o nr [...], na mocy której odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2002 roku o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lutego 2002 roku o nr [...], określającej Skarżącej za miesiąc sierpień 1999 roku kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...] zł, błędnie wskazano że chodzi o miesiąc wrzesień 1999 roku, prawidłowo natomiast określono kwotę nadwyżki oraz oznaczenia poszczególnych decyzji. Sąd uznał jednak, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skarg, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 i 127 Op. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa, a stwierdzone błędy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na podstawę rozstrzygnięcia, odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z uwagi na upływ rocznego terminu do złożenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, nie miała, bo też i nie mogła mieć, wpływu na wynik sprawy i ta okoliczność, że Minister Finansów, wydając decyzje tak w I jak i w II instancji, nie wykonał ciążących na nim z mocy art. 200 Op obowiązków. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, ze zm.), należało skargi jako niezasadne oddalić.