III SA/Wa 930/16

Dnia 25 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia del. WSA Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 930/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 930/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu – P.B. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy wskazał na następujące okoliczności: brak środków finansowych; brak znacznych dochodów; utrzymywanie się ze stosunku pracy; niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji starosty kościańskiego zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej; obsługa zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej. Skarżący wyjaśniał przy tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której dochód wyniósł w 2015 r. 4.773 zł. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha. Z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości 1.850 zł miesięcznie. Strata za maj 2016 r. wyniosła 51.932 zł. Skarżący wyjaśnił ponadto, że w budynkach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie prowadzi działalności, ponieważ starosta kościański wydał decyzję zakazującą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów, która była jego głównym źródłem utrzymania. Skarżący wskazał także, iż zobowiązania spłaca z przychodów z najmu części budynków. Ponosi miesięczne koszty za: gaz, woda (460 zł); kanalizacja (60 zł); ogrzewanie mieszkania (350 zł); telefon (100 zł); ubezpieczenie na życie (60 zł) i pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (1.200 zł). Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że sytuacja majątkowa Skarżącego i jego zdolność do ponoszenia kosztów postępowania była wielokrotnie oceniana przez sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, i to w zbliżonym okresie czasu. W ocenie referendarza uwzględnić należy pogląd NSA wyrażony względem Skarżącego w styczniu 2016 r., zgodnie z którym Skarżący dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które generują przychody. Referendarz zauważył przy tym, że Skarżący uzyskuje regularny przychód z renty, jak też przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej straty referendarz stwierdził, że ponoszona przez Skarżącego strata z działalności gospodarczej jest przede wszystkim wartością księgową. Ponadto zdaniem referendarza gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 57 ha powinno zabezpieczać przychody w naturze umożliwiające zaspokojenie, choćby w części, potrzeb życiowych strony. Z tych powodów referendarz sądowy nie znalazł argumentów świadczących o tym, że Skarżący nie jest w stanie wygospodarować 100 zł tytułem wymagalnych kosztów postępowania. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że zaskarżonym postanowieniem dano dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć o swoje na legalnej drodze prawnej. Podkreślił, że jego dochody drastycznie spadły, zaś jego sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez referendarza. Skarżący stwierdził przy tym, że obecnie przebywa na rencie, a jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącej postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że sytuacja majątkowa Skarżącego i jego zdolność do ponoszenia kosztów postępowania była wielokrotnie oceniana przez sądy administracyjne. Zasadnie także zważono w zaskarżonym postanowieniu, iż Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które generują przychody. Co należy podkreślić, Skarżący uzyskuje także regularny przychód z renty, jak też przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podzielić należy także pogląd referendarza, iż poniesiona przez Skarżącego strata z działalności gospodarczej jest przede wszystkim wartością księgową, gdyż o potencjale do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por.: postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2014 r. o sygn. akt I FZ 239/14). Podkreślenia wymaga ponadto, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tę argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 17 czerwca 2016 r. Odnosząc się zaś do argumentacji Skarżącego, iż zaskarżonym postanowieniem dano dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć o swoje na legalnej drodze prawnej, wyjaśnić należy, iż uwarunkowanie dostępu do sądu od ponoszenia opłat sądowych nie stanowi pozbawienia tego prawa, o ile opłaty te nie są nadmierne, a strona ma możliwość uzyskania zwolnienia z nich z uwagi na swoją sytuację finansową i sytuacja ta zostanie dogłębnie oceniona w postępowaniu dotyczącym zwolnienia od opłat – co miało miejsce w właśnie niniejszej sprawie (por.: postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II FZ 1160/14). Z powyższych względów skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.