III SA/Wa 934/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - W dniu 12 czerwca 2008 r. W. J. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że jest bezdomny. Powołując się na literaturę wskazał, iż "każdy kto z przyczyn od siebie niezależnych nie ma mieszkania godnego człowieka, ma roszczenie do odpowiedniej pomocy ze strony właściwych instytucji państwowych". Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż nie pozostaje on z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada majątku nieruchomego ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Posiada natomiast oszczędności w wysokości ok. 10.00 zł "na wypadek przegrania postępowania sądowego z udziałem kuratora". Oświadczył ponadto, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 31.884 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 100 zł, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 P.p.s.a. oraz wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż jest on osobą bezdomną. Przy czym skarżący posiada oszczędności w wysokości ok. 10.000 zł. Ponadto w złożonym formularzu jako dochód miesięczny brutto z tytułu emerytury wskazał "w rozumieniu art. 11 PDDFizU 31.884,00 PLN, razem: "z uwzględnieniem art. 22 PDOFizU 12.000 PLN". We wcześniejszych pismach kierowanych do Sądu skarżący wskazywał, że jest doktorem nauk ekonomicznych. Mając na uwadze złożone oświadczenia wskazać trzeba, iż w przedmiotowej sprawie, bez konieczności uzupełniania materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz jego zdolności płatniczych uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż sama okoliczność, że skarżący - jak twierdzi - jest osobą bezdomną, nie przesądza automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jako przesłankę przyznania prawa pomocy wskazał wyraźnie - wykazanie przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro natomiast wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w wysokości ok. 10.000 zł i uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury, nie sposób uznać, iż uiszczenie przez niego wpisu sądowego w wysokości 100 zł, spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy. Posiadane przez skarżącego oszczędności pozwolą mu również na pokrycie kosztów sądowych, które ewentualnie mogą się pojawić na dalszych etapach postępowania. Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Podsumowując wskazać należy, iż okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z akt sprawy, nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania sądowego (na obecnym etapie postępowania 100 zł wpisu sądowego). Brak więc podstaw do zastosowania w tym przypadku wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.