III SA/Wa 951/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. A. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie sądowe R. A. (dalej: "Skarżący") wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku oraz w kolejnych pismach Skarżący opisując stan faktyczny, wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 6,0724 ha, które nabył od rodziców w 1980r., na podstawie umowy przekazania. Zamierza sprzedać część gospodarstwa w postaci wydzielonej działki, która wykorzystywana jest na cele rolne i nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MJ, U - zabudowa mieszkalna jednorodzinna z usługami i MU - tereny preferowane pod zabudowę mieszkaniową. W przyszłości Skarżący planuje dokonać dalszego podziału gospodarstwa i dostawy wydzielonych działek, w nieokreślonej jeszcze ilości w zależności od popytu. W związku z tym Skarżący zwrócił się z zapytaniem, czy z tytułu sprzedaży wyodrębnionych działek będzie podatnikiem podatku od towarów i usług oraz czy do tej sprzedaży ma zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej – "ustawa o VAT"). Zdaniem Skarżącego, sprzedaż działek będzie zwolniona z podatku od towarów i usług. Minister Finansów w interpretacji z [...] listopada 2007r. uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zasadą jest opodatkowanie dostawy gruntów podatkiem od towarów i usług. Uznał też, powołując się na treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, że działalność prowadzona przez rolników mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, która obejmuje także czynności polegające na sprzedaży gruntów. Okoliczności stanu faktycznego, a w szczególności wyodrębnienie działki z zamiarem dokonania dostawy oraz plany dokonania dalszego podziału gospodarstwa, wskazują na zamiar wykonywania czynności dostawy gruntów w sposób częstotliwy. Dostawa działek stanowi więc działalność gospodarczą w rozumienie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Z uwagi na wykorzystywanie działek jako rolne należy przyjąć, że służyły one działalności gospodarczej, która zgodnie z ustawą o VAT obejmuje także rolników. Przeznaczenie gruntu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną z usługami oraz preferowaną zabudowę mieszkaniową, wyłącza zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Skarżący pismem z 11 grudnia 2007r. wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że grunt stanowi jego majątek osobisty. Wyjaśnił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a tym bardziej nie trudni się profesjonalną dostawą gruntów. Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji. Powtórzył dotychczasową argumentację i wskazał, że grunty wykorzystywano do celów rolniczych, a działalność rolnicza jest działalnością gospodarczą. Nie zgodził się, że działki sprzedawane będą z majątku osobistego. Stwierdził, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego, traktować należy jako dokument decydujący o przeznaczeniu gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku złożonej skargi wyrokiem z 15 lipca 2008r. uchylił ww. interpretację indywidualną z powodu błędnej interpretacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT przez Ministra Finansów w odniesieniu do stanu faktycznego. Sąd wskazał, że Skarżący nabył gospodarstwo rolne, jako następca na podstawie umowy przekazania od rodziców, którzy przeszli na emerytury rolnicze. W związku z tym nie nabył nieruchomości z zamiarem odsprzedaży, w celach handlowych, a to eliminuje możliwość przypisania mu prowadzenia działalności w tym zakresie, mimo że będzie dokonywał sprzedaży kolejnych działek. Działki stanowiły jego majątek osobisty, a ich sprzedaży dokonano poza jakąkolwiek działalnością gospodarczą. Sąd zaznaczył, iż nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Naczelny Sąd Administracyjny, w następstwie skargi kasacyjnej złożonej przez Ministra Finansów, wyrokiem z 15 stycznia 2010r. sygn. akt I FSK 1792/08 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym jest ustalenie, czy sprzedaż części majątku, który wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, stanowi sprzedaż majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Sprzedaż działek budowlanych, wyłączonych z gospodarstwa rolnego nie podlega podatkowi ryczałtowemu, co nie wyklucza jednak możliwości opodatkowania na zasadach ogólnych. NSA stwierdził przy tym, że Sąd pierwszej instancji błędnie przedstawił stan faktyczny w uzasadnieniu wyroku, co powoduje zarazem błędne przyjęcie tego stanu jako podstawy w procesie badania przez Sąd zgodności z prawem rozstrzygnięć organów podatkowych. Zdaniem NSA w sprawie mamy do czynienia z częścią majątku w postaci gruntu związaną z działalnością skarżącego jako rolnika, zdefiniowaną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 marca 2010r. wydanym w sprawie o sygn. akt I FSK 2134/08 zwrócił się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym związanym z analogicznym problemem prawnym, dotyczącym wykładni przepisów prawa wspólnotowego: 1) czy do rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. U.E. z 2006r. L 347/1, ze zm.), który dokonuje sprzedaży działek służących jego działalności rolniczej, przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, a nabytych jako grunty rolne (bez VAT) ma zastosowanie art. 16 tej dyrektywy, uznający za dostawę odpłatną jedynie takie przeznaczenie aktywów przedsiębiorstwa na cele prywatne podatnika lub inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jeżeli podatek od tych aktywów podlegał w całości lub w części odliczeniu? 2) czy rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy 2006/112/WE, który dokonuje sprzedaży działek służących uprzednio jego działalności rolniczej, przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, a nabytych jako grunty rolne (bez VAT), należy uznać za podatnika zobowiązanego do rozliczenia VAT z tytułu tej sprzedaży na zasadach ogólnych? Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd, mając na uwadze treść powyższego przepisu oraz skierowaniem przez NSA do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości pytania prejudycjalnego w innej, choć dotyczącej tego samego problemu prawnego – sprawie, uznał, że zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie niniejszej. Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie wymieniono wprost Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jednakże, zdaniem Sądu, nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z treścią postawionych pytań prejudycjalnych i toczącym się w związku z tym postępowaniem przed tym właśnie sądem, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest analogiczny. Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154). Postępowanie prowadzone przed nim jest zatem postępowaniem sądowym, które w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "postępowania sądowego" użytym w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, że ustawodawca używając sformułowania "może" w dyspozycji art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. pozostawił sądowi swobodę podjęcia decyzji w tym zakresie, pod warunkiem wpływu wyniku postępowania przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem administracyjnym. Zdaniem Sądu ww. przesłanka zaszła w niniejszej sprawie, ponieważ wykładnia przepisów prawa wspólnotowego dokonana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na użytek sprawy o sygn. akt II FSK 2130/08 będzie miała decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.