III SA/Wa 958/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-05

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę dochody i wydatki strony?
Ratio decidendi
Stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został częściowo uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, jednakże jej miesięczny dochód przekracza minimum socjalne, co pozwala na pokrycie części kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący powołał się na swoje dochody i wydatki, w tym alimenty i koszty egzekucji. Jedynym wymaganym kosztem sądowym był wpis od skargi w kwocie 500 zł. Referendarz sądowy częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od wpisu powyżej 100 zł, a w pozostałym zakresie odmówił.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od wpisu od skargi powyżej 100 zł; 2. Odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa958/18 Dnia 5/06/2018 r POSTANOWIENIE Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 5/06/2018 r po rozpoznaniu wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/1/2018r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej 100,- zł; 2. Odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący W. M., dalej także jako "strona", wnioskiem z 4/5/2018 r i na formularzu z 23/5/2018 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołał się na dochód (2204 zł), który przeznacza na zaspokojenie pokrycie alimentów i kosztów egzekucji (1603 zł), kosztów leczenia (180 zł). Wskazał, że po uregulowaniu wskazanych powyżej wydatków, pozostaje mu kwota 420 zł na pokrycie miesięcznych kosztów utrzymania. Załączył, m.in., wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje podatkowe, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od środka zaskarżenia w kwocie 500 zł. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozstrzygnięcie i uzasadnienie postanowienia, ponieważ sytuacja życiowa (i materialna) Strony może zmieniać się. Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom Skarżącego o jego odczuciom, co do zlej kondycji życiowej, potrzebie pomocy i skromnym trybie życia, który prowadzi, jak też usiłuje realizować postulat zapewnienia Stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb, tj. uwzględniać – w pewnym zakresie – postulat zachowania wartości minimum socjalnego. Minimum socjalne to wskaźnik społeczny mierzący koszty utrzymania gospodarstw domowych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według tego modelu winny zapewniać takie warunki życiowe, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić reprodukcję jego sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych. Minimum egzystencji (inaczej także minimum biologiczne) jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych (w postaci przeliczenia na kwotę) konieczny do przetrwania biologicznego – przeżycia (zob. https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Sposób wypełniania tego wskaźnika przez Skarżącego należy miarkować np. tym, że "z urzędu", tj poprzez alimenty, dostarcza on środków utrzymania dzieciom. Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym przekracza minimum socjalne, lecz nie w stopniu, który umożliwia – ale to w ocenie urzędnika sądowego – zbytkowne życie. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącego, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej. Nie ulega wątpliwości również, ze Skarżący jest obarczony wzmiankowanym obowiązkiem wynikającymi z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z tym faktem należy łączyć szczególne utrudnienia związane z gromadzeniem środków pieniężnych, jak i ograniczenia związane z wolnością dystrybucji posiadanych środków. Ocenę o zdolność poniesienia wskazanych w sentencji środków urzędnik sądowy uzasadnia tym, że Skarżący dysponuje jednak stałym miesięcznym wpływem środków o wartości wielokrotnie przekraczającej tą wynikającą z sentencji. Zarazem zwolnienie w całości od wymagalnych kosztów byłoby możliwe jedynie w sytuacji, kiedy Skarżący nie byłby w stanie wygospodarować wymagalnej kwoty – i to pomimo poczynienia oszczędności do granic zaspokojenia niezbędnych wydatków koniecznego utrzymania. Dlatego referendarz sądowy, mając również na uwadze zadeklarowany stan majątkowy i finansów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło