III SA/Wa 964/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-01
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada dochody i majątek, które pozwalają na pokrycie części tych kosztów?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, którego wysokość została ustalona na 500 zł, referendarz sądowy uznał, że skarżący, mimo posiadania dochodu 1340 zł miesięcznie i ponoszenia pewnych obciążeń, jest w stanie ponieść część tych kosztów, co uzasadnia zwolnienie jedynie powyżej kwoty 250 zł.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki. Skarżący wykazał niskie dochody, pobyt na zwolnieniu lekarskim, partycypację w kosztach utrzymania domu żony, koszty utrzymania córki, zadłużenie na kartach kredytowych i debet, a także posiadanie obciążonej hipotecznie nieruchomości. Referendarz sądowy, analizując sytuację majątkową skarżącego i jego obowiązek alimentacyjny wobec rodziny, postanowił zwolnić go od wpisu od skargi powyżej kwoty 250 zł, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 250 zł; 2. Odmówiono przyznania Skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1/6/2017 r po rozpoznaniu wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/12/2016 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2011 r., 2012 r., 2013 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 250 zł; 2. Odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie;
Skarżący J.S., w zwrócił się w skardze, a następnie na formularzu PPF (z 12/5/2017 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności, jak wskazał w skardze – kosztów wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że: - pobiera wynagrodzenie w wysokości 1340 zł miesięcznie; - większość część 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim; - zamieszkuje w domu żony na zasadzie umowy "dożycia", jednak partycypuje w kosztach utrzymania (ok 300 zł/m-c); - nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego; - ponosi koszty utrzymania małoletniej córki; - łączy go z żoną rozdzielność majątkową; - posiada 0,5 ha o wartości ok 15 tys. zł, obciążone wpisem hipotecznym; - posiada udziały w niewypłacalnej spółce z o.o.; - jest współkredytobiorcą kredytu hipotecznego na kwotę 70 tys. zł; - ma debet w rachunku bieżącym na kwotę 10 tys. zł, kartę kredytowa obciążoną na kwotę 5500 zł; - minimalna miesięczna spłata zadłużenia wynosi 350 zł; - miesięczne koszty leczenia – 100 zł.
Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego poinformował, m.in., o tym, że: - choroba i częste hospitalizacje uniemożliwiają mu wykonywanie pracy; - koszty pełnomocnika uregulował w 2015 r., kiedy posiadał oszczędności. Wskazał, że nie stać go na poniesienie opłaty na rzecz sądu, której wysokość przekracza połowę tego, co pozostaje mu do dyspozycji.
Skarżący załączył zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia, odpisy zeznań podatkowych, kserokopie L4, kserokopie wyciągu z rachunku bankowego.
Referendarz sądowy wskazuje, że strona skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "u.p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wymagany wpis sądowy w sprawie – jak wynika z "uwag" do zarządzenia wstępnego Przewodniczącego Wydziału – został ustalony 500 zł i do tej wartości należy, przede wszystkim, odnieść żądanie Strony w postępowaniu o prawo pomocy.
Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 u.p.p.s.a. W sprawie brak jest uchybień strony w sposobie wykazania przez nią swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Zarazem referendarz sądowy zwraca uwagę, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Należy zauważyć, że fakt przebywania Skarżącego na zwolnieniu lekarskim nie pozbawia go środków finansowych z zabezpieczenia społecznego. Nie jest też okolicznością uzasadniającą przyznanie pomocy w większym zakresie fakt, że Skarżący – jak wskazał - nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i łączy go z żoną "rozdzielność majątkowa". W szczególności, odnosząc się do kwestii istniejącej pomiędzy małżonkami umowy rozdzielności majątkowej, z powodu której – ale między innymi - Skarżący nie przedstawił żadnej informacji o dochodach i sytuacji majątkowej żony, referendarz sądowy podkreśla, że z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieistnienia wspólności majątkowej, czy nieprowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Znaczenie tych uwag jest wzmocnione przez fakt zamieszkiwania, jak wskazał Skarżący, w domu żony. Decydując o zakresie przyznanej Stronie pomocy, referendarz sądowy uwzględnia wysokość dochodów zadeklarowaną przez Skarżącego (1340 zł), jak też wysokość obciążeń miesięcznych wskazanych w rubryce 11 formularza. Z zestawienia tych wartości wynika, że poniesienie kosztów wpisu we wskazanej wysokości, choć będzie wiązało się z uciążliwością, to uciążliwość ta jest możliwa do przezwyciężenia przez Skarżącego. W każdym razie proporcja ta, po ingerencji urzędnika sądowego, będzie korzystniejsza, niż proporcja, w stosunku do której Skarżący wyraził obawę, co do zdolności uiszczenia - w pkt 9 pisma z 15 maja 2017 r. i – co więcej – umożliwiająca uiszczenie kosztów we wskazanym w sentencji zakresie.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., był zobowiązany uznać, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło