III SA/Wa 964/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2017r., sygn. akt III SA/Wa 964/17 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2011r., 2012r., 2013r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. J.S. (dalej: "Skarżący") pismem z 25 stycznia 2016r. Złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2016r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2011r., 2012r., 2013r., w której wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w szczególności kosztów wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że pobiera wynagrodzenie w wysokości 1.340 zł miesięcznie, większość część 2016r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, zamieszkuje w domu żony na zasadzie umowy "dożycia", jednak partycypuje w kosztach utrzymania (ok. 300 zł/m-c), nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, ponosi koszty utrzymania małoletniej córki, łączy go z żoną rozdzielność majątkową, posiada 0,5 ha o wartości ok. 15 tys. zł, obciążone wpisem hipotecznym, posiada udziały w niewypłacalnej spółce z o.o., jest współkredytobiorcą kredytu hipotecznego na kwotę 70 tys. zł, ma debet w rachunku bieżącym na kwotę 10 tys. zł, kartę kredytową obciążoną na kwotę 5.500 zł, minimalna miesięczna spłata zadłużenia wynosi 350 zł, a miesięczne koszty leczenia wynoszą 100 zł. W toku postępowania Skarżący wyjaśnił, że choroba i częste hospitalizacje uniemożliwiają mu wykonywanie pracy, a koszty pełnomocnika uregulował w 2015r., kiedy posiadał oszczędności. Wskazał, że nie stać go na poniesienie opłaty na rzecz sądu, której wysokość przekracza połowę tego, co pozostaje mu do dyspozycji. Skarżący załączył zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia, odpisy zeznań podatkowych, kserokopie L4, kserokopie wyciągu z rachunku bankowego. Postanowieniem z 1 czerwca 2017r. starszy referendarz sądowy zwolnił skarżącego z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania mu prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie pozbawia Skarżącego środków finansowych z zabezpieczenia społecznego. Ponadto referendarz podniósł, że fakt, iż Skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i łączy go z żoną rozdzielność majątkowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w większym zakresie. Jednocześnie referendarz zauważył, że Skarżący nie przedstawił żadnej informacji o dochodach i sytuacji majątkowej żony, która na podstawie art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązana jest do wzajemnej pomocy, pomimo nieistnienia wspólności majątkowej i nieprowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Referendarz podkreślił, że jakkolwiek poniesienie kosztów wpisu, choć będzie wiązało się z uciążliwością, to uciążliwość ta jest możliwa do przezwyciężenia przez Skarżącego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący pismem z 27 czerwca 2017r. wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że referendarz pominął okoliczność trwałego złego stanu zdrowia Skarżącego i jego kilkukrotnej hospitalizacji. Skarżący wskazał także, że nie prowadzi z małżonką wspólnego gospodarstwa i nie łożą wzajemnie na swoje utrzymanie, a obowiązek wzajemnej pomocy z uwagi na zawartą umowę rozdzielności majątkowej realizowany jest na jego rzecz przez świadczenie bieżącej pomocy dnia codziennego. Skarżący zaznaczył także, że ujął środki otrzymywane z zabezpieczenia społecznego w wykazanych dochodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, prezentując w niebudzący wątpliwości sposób źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że zasługuje on na częściowe zwolnieni z kosztów sądowych. Odnotować w tym miejscu należy, że skarżący wykazał na podstawie wystawionych przez siebie zaświadczeń, że z tytułu pracy w L. sp. z o.o. z siedzibą w W. pobiera wynagrodzenie w wysokości 500 zł netto oraz 840 zł netto z tytułu pełnienia funkcji prezesa w tej spółce. Powyższe wskazuje na osiąganie przez Skarżącego miesięcznych przychodów w wysokości 1340 zł, z których pokrywane są wydatki na utrzymanie w wysokości 300 zł, spłatę zadłużenia w wysokości 350 zł miesięcznie oraz wydatki na leczenie w wysokości 100 zł miesięcznie. Porównanie przychodów Skarżącego i wykazanych przez niego wydatków wskazuje, że dysponuje on miesięczną kwotą 590 zł, z której pokrywa koszty utrzymania małoletniej córki, których wysokości nie udokumentował. W tym miejscu należy podkreślić, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów postępowania może zostać przyznane, o ile wnioskodawca wykaże, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (zwolnienie w zakresie całkowitym), albo, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (zwolnienie w zakresie częściowym). W ocenie Sądu niewykazanie przez Skarżącego wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie małoletniej córki oraz niewykazanie stanu majątkowego jego małżonki, która nieodpłatnie udostępnia mu mieszkanie w L., podczas gdy Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w W., nie pozwala na definitywna ustalenie, czy nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, czy też nie może ponieść pełnych kosztów tego postępowania. Wysokość przychodów Skarżącego i wykazanych przez niego wydatków miesięcznych w ocenie Sądu wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym uzyskanie przez niego miesięcznej nadwyżki przychodów nad udokumentowanymi wydatkami pozwala na przyjęcie, ze może on partycypować w kosztach postępowania, chociaż będzie to stanowiło dla niego uciążliwość-na co prawidłowo wskazał Starszy Referendarz Sądowy. Zaznaczyć przy tym należy, że uiszczenie wpisu spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy, z w przypadku uwzględnienia skargi wpis ten – na wniosek Skarżacego - zostanie zasądzony przez Sąd od organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.