III SA/Wa 970/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-10
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może uchylić własne postanowienie o zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz strony, jeśli okazało się, że strona działała z pełnomocnikiem z urzędu, a organ nie powinien być obciążony tymi kosztami?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić własne postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie o zasądzeniu kosztów, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W przypadku, gdy strona działała z pełnomocnikiem z urzędu, koszty wynagrodzenia pełnomocnika ponosi Skarb Państwa, a nie organ będący stroną postępowania. Dlatego też, zasądzenie kosztów od organu na rzecz strony w takiej sytuacji jest pozbawione podstawy prawnej i może zostać uchylone na podstawie art. 165 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 257 zł. Następnie, Sąd postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. uchylił własne postanowienie o zasądzeniu kosztów, stwierdzając brak podstawy prawnej do obciążenia organu tymi kosztami, gdyż pełnomocnik skarżącego działał z urzędu.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 970/13 w przedmiocie zasądzenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: - uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 970/13 w przedmiocie zasądzenia kosztów sądowych
M. P. (dalej: "Skarżący") pismem z 11 marca 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 970/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek ww. skargi, w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, natomiast w pkt 3) zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Skarżącego kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przewidziana w art. 165 P.p.s.a. możliwość zmiany lub uchylenia postanowienia niekończącego postępowania występuje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, dopóki nie zostanie ono prawomocnie zakończone.
Warunkiem uchylenia (zmiany) postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane.
Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie, przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", o którym mowa w art. 165 p.p.s.a., należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (tak np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r. II OZ 1017/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r. II OZ 957/12).
Kierując się powyższym uregulowaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał ponownej oceny stanu sprawy, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych.
W pkt 3 wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 970/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak jednak wynika z akt niniejszej sprawy, adwokat K. L. działał w sprawie jako pełnomocnik Skarżącego wyznaczony w ramach przyznania prawa pomocy, tj. jako pełnomocnik z urzędu a nie z wyboru. Kwestia przyznania przez sąd wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy uregulowana została w art. 250 p.p.s.a., przy czym należność pełnomocnika wypłacana jest w tym wypadku z kasy sądu pierwszej instancji; obowiązkiem jej zapłacenia nie może zostać obciążony organ, będący stroną postępowania sądowoadmistracyjnego.
Ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i wykonanego prawa pomocy jest tzw. postępowaniem wpadkowym (ubocznym, incydentalnym). W ramach tego postępowania sąd przyznaje takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenie z własnych środków finansowych. Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania.
Wobec stwierdzenia braku podstawy prawnej do zasądzenia od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Skarżącego kwoty kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło