III SA/Wa 974/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez E. C. – zwanej dalej Skarżącą - utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w D., prowadząc egzekucję do majątku Skarżącej w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] obejmujący zaległość z w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, dokonał zawiadomieniem z dnia [...] października 2009 r. zajęcia nieruchomości położonej w B. ul: [...] Pismem z dnia 30 października 2009 r. Skarżąca złożyła skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego polegające na zajęciu ww. nieruchomości, w której zarzuciła, że czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. naruszają przepis art. 110 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm. dalej powolywana jako u.p.e.a.) z uwagi na dokonanie zajęcia nieruchomości, w sytuacji gdy egzekucja tytułu wykonawczego prowadzona jest z prawa majątkowegop stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. oddalił złożoną skargę. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. realizując środek egzekucyjny postąpił zgodnie z procedurą zawartą w art. 110c §2 u.p.e.a., tj. wezwał Skarżącą aby zapłaciła egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jednocześnie wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. wystąpił do Sądu [...] w D. o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Zajęcie nieruchomości zostało dokonane z dniem 19 października 2009 r. tj. z dniem doręczenia Skarżącej przedmiotowego wezwania. Organ wyjaśnił, że takie działanie zgodnie z art. 110 § 1 u.p.e.a. było dopuszczalne. Organ dodał, że egzekwowane należności wynikają z decyzji Dyrekra Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2004 r. ustalającej Skarżącej należny zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 110.946,80 zł. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 63/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na ww. decyzję. Pierwotnie egzekucja należności ustalonej ww decyzją, w stosunku do skarżacej była prowadzona ze świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W dniu zajęcia przez organ świadczenia emerytalnego, tj. w dniu [...] października 2008 r. nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej, w związku z czym Naczeknik Urzędu Skarbowegow D. pismem z dnia 22 stycznia 2009 r. wystąpił do Sądu [...] Wydział [...] Cywilny w D. o rozstrygnięcie, który organ egzekucyjny ma dalej prowadzić egzekucję z majątku Skarżącej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Sąd wyznaczył do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji ze świadczenia wypłaconego przez ZUS Oddział w W. Inspektorat w D. – Komornika Sądowego przy Sądzie [...]. Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. umorzył postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne, z uwagi na fakt iż miesięczne potrącenia z przysługujących Skarżącej świadczeń z ZUS nie pozwolą na zaspokojenie bieżących odsetek wskazując jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia, że Skarżąca poza nieruchomością o numerze [...], zajętą z wniosków innych wierzycieli nie posiada innych składników majątku. Na ww. postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie z dnia 22 grudnia 2009 r., wskazując na naruszenie art. 110 § 1 u.p.e.a. z uwagi na fakt, iż egzekucja należności prowadzona jest ze świadczenia emerytalnego. Jednocześnie wskazała, iż w sprawie roszczeń objętych tytułem wykonawczym wniosła o umorzenie powstałej zaległości. Przyznała, iż sprawa ta zakończyła się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2009 r. Sygn. akt I SA/Wr 1050/09, ale o wyroku tym powzięła wiadomość dopiero z treści zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Skarżąca oświadczyła, iż nie brała udziału w postępowaniu sądowym bez swojej winy i będzie wnioskowała o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a nadto poinformuje organy ścigania o podrobieniu podpisu na potwierdzeniu odbioru. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji powołując się na treśc art. 54 i art.110 c § 2 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny pismem z dnia [...] października 2009 r. dokonał zajęcia nieruchomości położonej w B. ul. [...], dla której Sąd [...] w D. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczysta nr [...]. Równocześnie z wysłaniem Stronie przedmiotowego wezwania Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. przesłał do Sądu [...] w D. wniosek z dnia [...] października 2009 r. o dokonanie wpisu o wszczęciu egzekucji. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że czynności egzekucyjne związane z zajęciem nieruchomości były dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 110 § 1 u.p.e.a. z uwagi na fakt, iż egzekucja należności prowadzona jest ze świadczenia emerytalnego organ drugiej instancji wyjaśnił, że w sprawie wyczerpane zostały przesłanki warunkujące skierowanie egzekucji do majątku nieruchomego, wynikające z treści ww. przepisu. Ponadto organ dodał, że w myśl art. 110 § 1 u.p.e.a. egzekucja z nieruchomości może być przeprowadzona, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iz w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej do świadczenia wypłacanego Skarżącej przez ZUS Oddział w W. Inspektorat w D. do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z przedmiotowego świadczenia Sąd [...] Wydział [...] Cywilny w D. wyznaczył Komornika Sądowego przy Sądzie [...] w D. Natomiast Komornik Sądowy postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. umorzył postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne z uwagi na fakt, iż miesięczne potrącenia nie pozwolą na zaspokojenie bieżących odsetek, wskazując iż Strona poza nieruchomością nie posiada innych składników majątku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w D.- wbrew twierdzeniu Skarżącej - nie prowadzi przedmiotowej egzekucji z ww. świadczenia z ZUS. Dodatkowo organ wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowany środek egzekucyjny (egzekucja z nieruchomości) jest skierowany do jedynego znanego organowi egzekucyjnemu składnika majątku Skarążącej, z którego można prowadzić skutecznie egzekucję. Co więcej do przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest także egzekucja sądowa przez Komornika Sądowego przy Sądzie [...] w D., odstąpienie zatem od realizacji tego środka egzekucyjnego oznaczałoby naruszenie zasady celowości prowadzenia egzekucji oraz byłoby działaniem ze szkodą dla wierzycieli publicznoprawnych. Na postanowienie organu drugiej instancji Skarżąca pismem z dnia 17 marca 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zasakarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 110 § 1 u.p.e.a. przez uznanie, że dokonanie zajęcia nieruchomości, w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest z prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego, jest działaniem zgodnym z prawem, podczas, gdy działania te w rzeczywistości stoją w sprzeczności z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa. Zdaniem Skarącej w sytuacji, gdy organ prowadzi egzekucję ze świadczenia z zaopatrzenia enmerytalnego nie maoże prowadzić egzekucji z nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję odmawiającą umorzenia zaległości, której dotyczy egzekucja prowadzona w niniejszej sprawie. O wyroku wydanym w tej sprawie dowiedziała się z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W rozpoznanej sprawie Skarżąca kwestionuje zgodność z prawem dokonanego przez organ zajęcia nieruchomości twierdząc, że w stosunku do niej toczyła się egzekucja ze świadczenia otrzymywanego z ZUS. Zdaniem Skarżącej egzekucja z nieruchomości, która może być stosowana w ostateczności, nie mogła być prowadzona w jej sprawie z uwagi na egzekucję prowadzoną ze świadczenia z ZUS. Zdaniem Sądu Skarżąca nie ma racji formułując ten zarzut. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie [...] w D. z dnia [...] września 2009 r. (karta 16 akt administracyjnych), którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Skarżącej ze świadczenia z renty otrzymywanej z ZUS. Postępowanie to prowadzono w zakresie egzekucji sądowej i administracyjnej w warunkach zbiegu tych egzekucji. W uzasadnieniu tego postanowienia Komornik stwierdził, że otrzymywane przez Skarżącą świadczenie z ZUS nie pozwala nawet na pokrycie odsetek od należności objętych egzekucją, które przyrastają w kwocie 44,05 zł. dziennie. W postanowieniu tym wskazano, że Skarżąca nie posiada innego majątku oprócz nieruchomości, której dotyczyła skarga wniesiona przez Skarżąca w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę te niesporne okoliczności oraz fakt, że należności objęte egzekucją na dzień [...] października 2009 r. wynosiły: należność główna - 110 886,20 zł, odsetki - 78 054,77 zł i koszty egzekucyjne 15 849,00 zł (karta 19 akt administracyjnych), zdaniem Sądu należało uznać, że w rozpoznaj sprawie wystąpiły przesłanki do zajęcia nieruchomości Skarżącej określone w art. 110 u.p.e.a. W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie organy zasadnie uznały, że prowadzenie egzekucji ze świadczenia z ZUS nie pozwoli na zaspokojenie należności objętych egzekucją, gdyż zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) co miesiąc możliwe było uzyskanie od Skarżącej 25 % świadczenia z ZUS, które w listopadzie 2008 r. wynosiło 1057,47 zł (por. pismo ZUS znajdujące się w aktach administracyjnych, bez numeru) W tej sytuacji wobec braku innego majątku, z którego mogła być prowadzona egzekucja administracyjna ciążących na Skarżącej należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i odsetek od zaległości oraz kosztów egzekucyjnych organ miał prawo prowadzić egzekucję z nieruchomości. Z tego względu organ w zaskarżonym postanowieniu zasadnie stwierdził, że na podstawie art. 110 § 1 u.p.e.a. uprawniony był do zajęcia nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Zajęcie, które było przedmiotem Skargi wniesionej przez zobowiązaną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., w ocenie Sądu zostało dokonane w sposób prawidłowy zgodnie z treścią przepisów art. 110 i 110c u.p.e.a. Postępowanie sądowe toczące się w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia należności objętej egzekucją administracyjną nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanką do umorzenia postępowanie egzekucyjnego jest umorzenie egzekwowanego obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), jednakże w niniejszej sprawie do umorzenia tego nie doszło. W postępowaniu sądowym, które było prowadzone w niniejszej sprawie Sąd nie był uprawniony do badania podnoszonej przez Skarżącą okoliczności niezawinionego braku jej udziału w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia egzekwowanych należności. W zakresie tej okoliczności Skarżąca powinna rozważyć możliwość skorzystania z przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a., środków prawnych pozwalających na wzruszenie zapadłego w tej sprawie wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.