III SA/Wa 976/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Sylwester Golec, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. spółka cywilna – E. K., J. K. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz P. spółka cywilna – E. K., J. K. z siedzibą w K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie P. E. K., J. K. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2010 r. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organu było ustalenie, że Skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków wniesionego odwołania. Organ wskazał, że pismem z 29 grudnia 2010 r., Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przedstawienie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie dla Pana J. K. do samodzielnego reprezentowania Spółki. Skarżąca, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu z [...] stycznia 2011 r. i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydane w dniu [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ustawy z 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej "Ordynacja podatkowa" w związku z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.). Stosownie do treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Według natomiast art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego (z wyjątkami bez znaczenia dla niniejszej sprawy). Do podań zaś § 1 tego artykułu zalicza wprost odwołania. Brak zatem jednoczesnego wykazania wraz ze składanym podaniem, że osoba fizyczna - podpisująca podanie - może reprezentować podmiot, którego dotyczy podanie inny niż ona sama, skutkuje koniecznością żądania uzupełnienia istniejącego w tym zakresie braku. Zdaniem Sądu, w przedstawionym stanie prawnym nie powinno budzić wątpliwości, iż art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie także w postępowaniu przed organem odwoławczym. Stosując ten przepis, w razie nie usunięcia braków formalnych podania (m.in. odwołania i zażalenia) organ odwoławczy rozstrzyga w ramach tego artykułu, tj. wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje zażalenie (por. wyrok tutejszego sądu z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 582/06, LEX nr 283295, oraz z 15 kwietnia 2008 roku, sygn. akt. III SA/Wa 56/08). Przepis ten nie czyni bowiem wyjątku w tym zakresie i nie różnicuje sposobu rozstrzygnięcia w zależności od tego, czy przedmiotem braków jest np. podanie wszczynające postępowanie, czy też mamy do czynienia z brakami podania będącego środkiem zaskarżenia (odwołaniem, zażaleniem), złożonym od nieostatecznego rozstrzygnięcia. W każdym ze wskazanych przypadków pozostawienie podania bez rozpatrzenia wymaga wydania postanowienia zaskarżalnego w drodze zażalenia. Pozostawienie bez rozpatrzenia odwołania wniesionego w imieniu Skarżącej nastąpiło w trybie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, tj. poprzez wydanie postanowienia, które podlega zaskarżeniu w trybie zażalenia. W takiej sytuacji wniesienie skargi do sądu administracyjnego poprzedzać musi wcześniejsze złożenia zażalenia na postanowienie, gdyż w przeciwnym razie skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, a więc niedopuszczalna - art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej "P.p.s.a." Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania mogłoby być rozpoznane przez sąd jedynie w przypadku wydania go na podstawie art. 228 Ordynacji podatkowej (postanowienie wydane na podstawie tego artykułu jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie, a więc mieszczącym się w katalogu zawartym w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Do warunków tych ustawodawca zaliczył a) zawarcie w odwołaniu zarzutów przeciw decyzji, b) określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, c) wskazanie dowodów uzasadniających to żądania. Tego typu uchybień w stosunku do złożonego odwołania z 7 grudnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie wykazał w motywach zaskarżonego postanowienia. Jako powód podjętego rozstrzygnięcia powołał wyłącznie brak przedłożenia na wezwanie organu dokumentu potwierdzającego uprawnienie J. K. do samodzielnego reprezentowania Spółki; co nie mieści się w przesłankach wymienionych w art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Dlatego też uznać należy, iż postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zawierało prawidłową podstawę rozstrzygnięcia tj. art. 169 § 4 ordynacji podatkowej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu bez wyczerpania trybu zaskarżenia, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi. Mimo wadliwego pouczenia w postanowieniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] stycznia 2011 r., będącego przedmiotem skargi, Skarżąca nie utraciła możliwości skorzystania ze środka zaskarżenia. Błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, które doprowadziło Skarżącą do wniesienia, odrzuconej niniejszym postanowieniem, skargi, nie może szkodzić stronie. Wskazuje na to treść przepisu art. 214 Ordynacji podatkowej, z którego wynika urzędowy obowiązek organu podatkowego przyjęcia i rozpatrzenia odwołania wniesionego w nieprawidłowym trybie lub terminie. Przepis art. 214 Ordynacji podatkowej zrównuje pod względem skutków prawnych wadliwe pouczenie oraz jego zupełny brak. W związku z tym, że błędne pouczenie strony o sposobie zaskarżenia nie może jej szkodzić, a organy administracji mają obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz obowiązek czuwania nad tym, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu mają udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (niepub. wyrok NSA z dnia 20.10.1993 r., sygn. akt II SA 1740/93), skargę złożoną przez Skarżącą stosownie do pouczenia zawartego w postanowieniu Ministra należy potraktować jako zażalenie wymienione w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, które stosownie do 49 ust.4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz 127 § 3 k.p.a. podlega rozpatrzeniu przez Ministra Polityki Społecznej, jako właściwy w sprawie organ odwoławczy. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.