III SA/Wa 988/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-22
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Ewa Radziszewska-Krupa, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.) organ nadzoru może badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej i kwestionować zasadność dochodzenia kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Organ nadzoru nad egzekucją administracyjną, rozpatrujący skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., nie jest właściwy do badania dopuszczalności samej egzekucji administracyjnej ani do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie zasadności dochodzenia kosztów egzekucyjnych. Kwestie te należą do właściwości organu egzekucyjnego, który może je badać w trybie zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.).Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) dotyczące zajęcia rachunku bankowego na poczet kosztów egzekucyjnych. Spółka kwestionowała dopuszczalność egzekucji kosztów, brak pouczeń w deklaracjach rozliczeniowych oraz błędy w zawiadomieniu o zajęciu. Dyrektor Izby Skarbowej (DIS) i Minister Finansów oddalili skargę, uznając, że organ nadzoru nie jest właściwy do badania tych kwestii w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o bezprawności egzekucji i błędach organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej NUS) na wniosek wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wszczął wobec P. S.A. w W. (dalej "Spółka") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 13 marca 2003r. o nr od 1586/2003 do 1604/2003, obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego z 13 marca i 5 sierpnia 2003r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki.
NUS zawiadomieniami z 1 czerwca 2005r. wstrzymał realizację zajęć, a postanowieniem z [...] czerwca 2005r. zawiesił postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela, w związku z zawarciem umowy o rozłożeniu na raty zaległości. Podjęte w postępowaniu egzekucyjnym czynności spowodowały powstanie kosztów w rozumieniu art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej "u.p.e.a.").
ZUS zawiadomieniami z 6 lutego 2008r. o zmianie stanu zaległości poinformował organ egzekucyjny, iż należności objęte tytułem wykonawczym spłacono w ramach układu ratalnego, a Oddział ZUS nie ponosi kosztów egzekucyjnych.
NUS zawiadomieniem z 7 maja 2008r. zajął na poczet kosztów egzekucyjnych wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanej Spółki w Banku P. w W., na podstawie tytułów wykonawczych z 13 marca 2003r. Zawiadomienie doręczono Spółce 12 maja 2008r.
Spółka w skardze na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.) z 16 maja 2008r. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności, w zakresie w jakim odnoszą się do egzekucji kosztów egzekucyjnych objętych tytułami wykonawczymi, wymienionymi w zawiadomieniu o zajęciu oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Na podstawie art. 64c § 3 u.p.e.a. wniosła też o zwrot bezprawnie pobranych kosztów egzekucyjnych z odsetkami. Wskazała, że organ egzekucyjny mógłby wszcząć postępowanie egzekucyjne w sprawie kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych, gdyby w deklaracjach rozliczeniowych za składki ubezpieczeniowe było pouczenie, iż na podstawie deklaracji można wystawić tytuł wykonawczy (art. 3a § 1 i 2 u.p.e.a.), a wierzyciel przed wszczęciem egzekucji przesłałby zobowiązanemu upomnienie (art. 15 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny przed dokonaniem jakichkolwiek czynności egzekucyjnych winien wydać postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a. oraz zbadać dopuszczalność egzekucji z urzędu. Egzekucja kosztów na podstawie bezprawnie wystawionych tytułów wykonawczych była niezgodna z art. 64c § 3 u.p.e.a. W myśl art. 64c § 6 u.p.e.a. tytuł wystawiony na należność główną jest podstawą do egzekucji kosztów egzekucyjnych, ale z uwagi na brak pouczenia w deklaracji nie mógł być w ogóle wystawiony. Organ egzekucyjny powinien zatem zwrócić zobowiązanemu koszty egzekucyjne, bo wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem.
Zdaniem strony w ramach skargi na czynności egzekucyjne zobowiązany ma prawo kwestionować wysokość wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych i jest to uprawnienie niezależne od żądanie wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, na mocy art. 64c § 7 u.p.e.a., które przysługuje dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS") postanowieniem z [...] listopada 2008r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zastosowany środek egzekucyjny wymieniony jest w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Dochowano też wszystkich wymogów formalnoprawnych jego zastosowania, wymienionych w art. 80 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności było zgodne z wzorem przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). W związku z tym zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z u.p.e.a. DIS wyjaśnił, że w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego w pozycji 2 i 3 wskazano nr tytułu wykonawczego – 1591/2003, choć w poz. 3 należało wskazać nr 1592/2003. Pozostałe dane dotyczące nr sprawy i okresu egzekwowanej należności są prawidłowe.
DIS w odniesieniu do możliwości dochodzenia kosztów egzekucyjnych stwierdził, że zgodnie z art. 64c § 5 i 6 u.p.e.a. egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na egzekwowaną należność. Koszty egzekucyjne są dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności, które były przedmiotem postępowania egzekucyjnego przed zawarciem przez zobowiązanego umowy ratalnej z ZUS [...] Oddziałem w W. Kwestia dopuszczalności egzekucji oraz braku pouczenia w deklaracjach rozliczeniowych i upomnienia nie może być przedmiotem oceny w ramach postępowania wszczętego skargą na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, lecz jedynie w ramach postępowania opartego o art. 33 pkt 1, 3, 7 u.p.e.a. Spółka nie wniosła jednak zarzutów w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego, które nastąpiło 17 marca 2003r., mimo pouczenia. DIS zauważył ponadto, że Dyrektor ZUS tytułom wykonawczym nadał klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej, tym samym stwierdził, iż egzekucja administracyjna jest dopuszczalna (art. 29 § 1 u.p.e.a.), oraz że tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. DIS odwołał się ponadto do wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3609/06, w którym uznano, że w trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być badane okoliczności związane z nieistnieniem obowiązku, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czy przedawnienie zaległości podatkowych lub uzupełnienie decyzji wymiarowej.
DIS podniósł także, że nieuzasadnione jest stwierdzenie Spółki, że przed dokonaniem czynności egzekucyjnej konieczne jest wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, na mocy art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a. Z przepisów tych wynika, że żądanie strony o wydanie ww. postanowienia może być wniesione do organu egzekucyjnego, po upływie 14 dni od doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Wniosek strony co do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych winien rozpatrzyć organ egzekucyjny, strona wnosi go natomiast w skardze na czynności egzekucyjne do organu nadzoru.
DIS zauważył ponadto, że na etapie skargi na czynności egzekucyjne brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych, stosownie do art. 64c § 3 u.p.e.a., gdy okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Ocena tej kwestii należy do organu właściwego do rozstrzygania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych.
DIS, za bezprzedmiotowy uznał wniosek Spółki o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, gdyż po dniu wpływu skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny nie stosował środka egzekucyjnego wobec Spółki.
Spółka w zażaleniu na ww. postanowienie zarzuciła naruszenie: art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 1 u.p.e.a., przez ich nieuwzględnienie oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Za całkowicie bezzasadne uznała wnioski DIS, że na niedopuszczalność egzekucji można wskazywać tylko wnosząc zarzuty i że tylko organ egzekucyjny jest uprawniony do badania tej kwestii. Instytucję zarzutów (art. 33) należy odróżnić od wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59), inaczej organ nie mógłby rozstrzygać o umorzeniu egzekucji po upływie terminu na złożenie zarzutów, co byłoby nie do pogodzenia z przepisami dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 i nast. u.p.e.a.). Kwestię niedopuszczalności egzekucji można podnosić na każdym etapie postępowania, tym bardziej, że organ egzekucyjny jest obowiązany badać ją z urzędu. Spółka wyjaśniła, iż nie można przyjąć, że mogła złożyć zarzut w trybie art. 33 u.p.e.a. w terminie 7 dni od doręczenia tytułów egzekucyjnych, co do egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są one egzekwowane na podstawie zawiadomienia z 7 maja 2008r. o zajęciu wierzytelności.
Zdaniem Spółki zawarcie w skardze na czynności egzekucyjne wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego kosztów egzekucyjnych jest w pełni uzasadnione i powinno stanowić przedmiot rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Również DIS, jako organ nadzoru, jest obowiązany zgodnie z art. 23 § 1 u.p.e.a. do badania czy egzekucja kosztów egzekucji jest dopuszczalna, skoro wszczęto ją na podstawie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego wystawionego 7 maja 2008r., a więc z naruszeniem art. 115 § 1 u.p.e.a., jak również bez podstawy w postaci tytułu wykonawczego. Wierzyciel wycofał tytuły wykonawcze wystawione na należność główną. Należy więc przyjąć, że egzekucja samych kosztów nie mogła być wszczęta, a okoliczność tę powinien zbadać z urzędu NUS, na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a.
Spółka podniosła ponadto, że uzasadnienie DIS jest niejasne w zakresie w jakim nie sprecyzowano, o jaki z trzech wniosków zawartych w skardze na czynności egzekucyjne chodzi. Nie wyjaśniono również dlaczego na tym etapie postępowania brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych. Skoro DIS dostrzegł błąd w numerach tytułów wykonawczych zawarty w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego, dlaczego uznał, że zawiadomienie było poprawne pod względem formalnoprawnym. Uchybienia organu egzekucyjnego powinny stanowić podstawę do korzystnego rozpoznania środka wniesionego przez Spółkę.
Minister Finansów postanowieniem z [...] marca 2009r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS, podzielając w całości wyrażone w nim stanowisko. Odnosząc się do mylnie wpisanego numeru tytułu wykonawczego w pozycji 3 zawiadomienia z 7 maja 2008r. wyjaśnił, że była to omyłka o charakterze oczywistym, która nie uniemożliwiła identyfikacji tytułu wykonawczego.
Zdaniem Ministra sygnalizowana przez Spółkę w zażaleniu kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego nie może być brana pod uwagę w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Uprawnienie do skorzystania na każdym etapie postępowania egzekucyjnego z trybu umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidzianego w art. 59 u.p.e.a. nie oznacza, że w ramach innego środka zaskarżenia można żądać jego rozpoznania. Kwestia umorzenie postępowania egzekucyjnego była rozstrzygana w odrębnym trybie, ostatecznym postanowieniem DIS z [...] stycznia 2009r., na które strona wniosła skargę do WSA.
Bezpodstawne jest ponadto stawianie zarzutów odnoszących się do twierdzeń użytych przez organu nadzoru, którym Skarżąca przypisuje inne znaczenie niż faktycznie wyrażone w postanowieniu.
Minister Finansów zauważył, że koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej, stosownie do art. 64c § 6 u.p.e.a., są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność. Zastosowanie środka egzekucyjnego nie świadczy o wszczęciu postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, a tym samym o możliwości wnoszenia zarzutów. Instytucja układu ratalnego, z której Spółka skorzystała po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, skutkuje jedynie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na czas realizacji tego układu. Przy zastosowaniu instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zgodnie natomiast z art. 64 § 8 u.p.e.a. zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Powyższe potwierdza zasadność dochodzenia kosztów egzekucyjnych.
Zdaniem Ministra, również zarzut naruszenia art. 115 u.p.e.a. nie ma uzasadnienia. Wszczęcie egzekucji nastąpiło wskutek niewykonania przez Spółkę w sposób dobrowolny ciążącego na niej obowiązku. Korzystając z przywileju zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w związku z zawartym układem ratalnym, nie prowadzono postępowania egzekucyjnego, co nie zwalnia Spółki z obowiązku uregulowania, na podstawie ww. tytułów wykonawczych kwoty egzekwowanej, na którą składają się należność główna, odsetki i koszty egzekucyjne. Za bezzasadne Minister Finansów uznał również zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Ministra Finansów z [...] marca 2009r. Spółka wniosła o jego uchylenie, w związku z:
1) błędnym zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a, przez utrzymanie w mocy postanowienie DIS, gdy wystąpiły przesłanki do jego uchylenia,
2) naruszeniem art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z pominięciem argumentacji zobowiązanego dotyczącej naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9; uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest też niejasne i niezrozumiałe, co narusza art. 9 i art. 11 k.p.a.; postępowanie prowadzono też w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała w całości dotychczasową argumentację, wskazując, że Minister Finansów przez wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy postanowienia DIS zaakceptował bezprawną egzekucję prowadzoną przez NUS, co podważa zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Nie zgodziła się z twierdzeniem Ministra o oczywistej omyłce na etapie sporządzania zawiadomienia o zajęciu z 7 maja 2008r., uznając że jest to błąd wpływający na postępowanie egzekucyjne i dotyczący konkretnych czynności, które w takiej sytuacji powinny zostać uchylone. Nieprawidłowe wypełnienie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności powoduje, że Skarżąca nie wie, jakie w rzeczywistości zaległości i na podstawie jakich tytułów wykonawczych zajęto, czy w ogóle zostały zajęte. Skoro ww. zawiadomienie nie zawierało numeru tytułu wykonawczego 1592/2003, zajęcie nie mogło dotyczyć należności wskazanych w tym tytule, albowiem nie zostało skutecznie dokonane. Minister nie może w takiej sytuacji uzasadniać uchybień jako oczywistych omyłek.
Brak pouczeń w deklaracjach rozliczeniowych oraz skuteczne wycofanie przez wierzyciela tytułów wykonawczych winno stanowić wystarczającą przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na jego niedopuszczalność, a przede wszystkim do uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
Strona skarżąca na rozprawie podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 545/09 potwierdził stanowisko Spółki, że możliwe jest złożenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na każdym etapie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w rozpoznawanej sprawie.
Niezasadny jest przede wszystkim zarzut skargi o naruszeniu przez Ministra Finansów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia DIS.
Prawidłowe jest bowiem stanowisko organów nadzoru nad egzekucją administracyjną, obu instancji, że w ramach postępowania toczącego się w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. niemożliwe jest uwzględnianie środka ochrony prawnej zobowiązanego, jakim są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.). Badanie przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, z art. 59 u.p.e.a. również ma miejsce w innym postępowaniu niż skarga na czynności egzekucyjne. Strona skarżąca w ramach odrębnych trybów przewidzianych w u.p.e.a. ma możliwość uruchamiania opisanych wyżej środków, które pozwalają chronić jej interesy. W sytuacji, gdy nie korzysta, w sposób prawem przewidzianym, z przysługujących jej środków prawnych, lub czyni to w trybach nieprzewidzianych w u.p.e.a. nie może w ramach skargi na czynności egzekucyjne skutecznie podnosić zarzutów o niedopuszczalności prowadzonej egzekucji.
Rozważania z tego zakresu przedstawione w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji Sąd uznaje za prawidłowe zarówno z punktu widzenia prawa materialnego, jak i procesowego, co uniemożliwia uznanie za zasadny ww. zarzutów skargi o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., jak również art. 6, art. 7, art. 8 , art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sąd stwierdza ponadto, że organ nadzoru nad egzekucją administracyjną, właściwy do rozpatrzenia skargi na czynności egzekucyjne, nie jest właściwy do rozpatrzenia, ani zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ani do badania przesłanek dających podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kompetencje w powyższym zakresie ma organ egzekucyjny.
Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. nie zostały również naruszone w związku ze stwierdzeniem Ministra Finansów zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zastosowanie środka egzekucyjnego, w wyniku którego doszło do wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych nie świadczy o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych, a tym samym nie daje skarżącej Spółce możliwości wnoszenia zarzutów. W tym zakresie nie może być również za zasadny uznany zarzut prowadzenia postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa.
Należy bowiem odróżnić dokonanie kolejnych czynności egzekucyjnych – w 2008r. - w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego od wszczęcia postępowania egzekucyjnego, do którego doszło w 2003r. Rację ma Minister Finansów twierdząc, że instytucja układu ratalnego, z której Spółka skorzystała już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, skutkuje jedynie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na czas realizacji tego układu. Przy zastosowaniu instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
Należy zatem przyznać rację organom nadzoru, rozpatrującym skargę strony skarżącej na czynności egzekucyjne zajęcia rachunku bankowego skarżącej Spółki w 2008r., że kwestia dopuszczalności egzekucji administracyjnej nie może być badana przez organ nadzoru w ramach skargi wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Z dyspozycji art. 29 § 1 u.p.e.a. w sposób niebudzący wątpliwości wynika - co uszło uwadze strony skarżącej, powołującej się na ww. przepis, że kwestia dopuszczalności egzekucji badana jest przez organ egzekucyjny – uprawniony do prowadzenia egzekucji (art. 19 i 20 u.p.e.a.). Organ nadzoru – w rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów nie są organami egzekucyjnymi, lecz organami nadzoru na egzekucją administracyjną, o których mowa w art. 23 u.p.e.a.
Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że stwierdzenia organów nadzoru zawarte w postanowieniach wydanych w rozpoznawanej sprawie o braku możliwości badania w trybie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.) dopuszczalności egzekucji (art. 29 u.p.e.a.) odpowiadają prawu. Strona może zarzucać niedopuszczalność egzekucji w trybie zarzutów (art. 33 pkt 1, 6 u.p.e.a.) zgłaszanych w terminie 7 dni (art. 27 § 1 u.p.e.a.) od doręczenia tytułu wykonawczego, oraz we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który może być złożony w każdym czasie, ale rozpatrywany przez właściwy organ egzekucyjny, którym nie jest organ nadzoru. W tym kontekście zarzut skargi, że Minister Finansów przez wydanie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy postanowienia DIS, oddalające skargę na czynności egzekucyjne, zaakceptował bezprawną egzekucję prowadzoną przez NUS, co podważa zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) nie może być uznany za zasadny. Strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego winna wiedzieć, że nie przestrzeganie właściwości organów w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, rodzi określone następstwa prawne.
W tym miejscu Sąd zauważa również, że niekwestionowaną okolicznością jest toczenie się w odrębnym trybie, przed właściwym organem, postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które podlegało kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 545/09. Tym samym w tym postępowaniu strona skarżąca mogła podnosić zarzut, braku pouczeń w deklaracjach rozliczeniowych oraz o skutecznym wycofaniu przez wierzyciela tytułów wykonawczych, jako przesłankach do umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na jego niedopuszczalność.
Warto również podnieść, że do kompetencji organu nadzoru w ramach skargi na czynności egzekucyjne, w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., na co w sposób prawidłowy zwrócono uwagę w postanowieniach obu instancji, nie należy badanie czy kwestionowana przez stronę skarżącą wysokość i prawidłowość określenia wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych odpowiada prawu czy też nie. Postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych należą do właściwości organu egzekucyjnego, a nie organu nadzoru nad egzekucją.
Sąd stwierdza ponadto, że prawidłowe – zgodne za art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. 18 u.p.e.a. - jest stanowisko Ministra Finansów, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stanowiące odpowiedź na zarzuty strony skarżącej postawione w zażaleniu, iż zgodnie z art. 64 § 8 u.p.e.a. dobrowolna spłata egzekwowanej należności, np. w drodze układu ratalnego (tak jak w niniejszej sprawie), po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Treść powyższego przepisu potwierdza zatem zasadność dochodzenia kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, na podstawie już raz wystawionych i doręczonych stronie skarżącej tytułów wykonawczych, które spowodowały wszczęcie i prowadzenie wobec strony skarżącej egzekucji.
Zdaniem Sądu oczywiście bezzasadne są zarzuty skargi o pozbawieniu strony skarżącej przez organy nadzoru, wydające postanowienia w niniejszej sprawie, możliwości weryfikacji wysokości kosztów egzekucyjnych w związku z naruszeniem art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a. Po pierwsze dlatego, że organy te nie stosowały ww. przepisów. Wyjaśniły jedynie stronie skarżącej, w jakim terminie i do jakiego organu strona skarżąca może wnieść żądanie wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Po drugie organy nadzoru przedstawiając treść ww. przepisów zwróciły uwagę, że właściwym organem do wydania ww. postanowienia jest organ egzekucyjny, a nie organ nadzoru.
Sąd stwierdza ponadto, że wbrew twierdzeniom skargi Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu, wprawdzie w jednym zdaniu, ale odniósł się do niezwykle ogólnie sformułowanego zarzutu zażalenia o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. Tym samym zarzut skargi w tym zakresie nie mógł być uznany za skuteczny, tym bardziej, że z akt sprawy, jak również z wyżej przytoczonych rozważań Sądu wynika, że organy nadzoru egzekucyjnego rozpatrzyły w sposób należyty materiał sprawy z uwagi na przesłanki wynikające z art. 54 § 1, art. 7, art. 1a pkt 12 lit. a), art. 80 u.p.e.a., jak również odniosły się do zarzutów strony skarżącej, czyniąc zatem zadość art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Sąd stwierdza ponadto, że uchybienia natury proceduralnej mogą być uwzględnienia jedynie wówczas, gdy mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ocenia jednak, że ww. wadliwości takiego wpływu nie mają.
W świetle akt sprawy, jak również sformułowań, którymi posługuje się Minister Finansów, a które w sposób niewątpliwy wynikają z treści przepisów stosowanych przez ten organ, za oczywiście bezpodstawny należy uznać zarzut skargi, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest niejasne i niezrozumiałe, czym narusza art. 9 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło również naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z tym, że organy nadzoru obu instancji w swych postanowieniach przyznały, że w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego z 7 maja 2008r. popełniono oczywistą omyłkę przez wskazanie dwa razy tego samego nr tytułu wykonawczego 1591/2003, zamiast 1592/2003. Zdaniem Sądu do stwierdzenia oczywistości ww. błędu pisarskiego nie jest konieczne prowadzenie dodatkowych badań czy ustaleń. Błąd ten jest widoczny "na pierwszy rzut oka", a doszło do niego przez przeoczenie, o czym świadczą pozostałe elementy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności – nr sprawy, okres za który wystawiono tytuł wykonawczy, jak również sam tytuł wykonawczy, potwierdzające oczywistość omyłki pisarskiej, która wystąpiła w ww. zawiadomieniu.
Tym samym Sąd stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony, że ww. omyłka wpływa na postępowanie egzekucyjne oraz powoduje, że skarżąca spółka nie wie, jakie w rzeczywistości zaległości i na podstawie jakich tytułów wykonawczych zajęto, czy w ogóle zostały zajęte. Zajęto bowiem koszty egzekucyjne, których ogólna kwota wynika wprost z zawiadomienia o zajęciu. Organy nadzoru obu instancji dodatkowo w związku z zarzutami strony skarżącej w tym zakresie powiadomiły ją, o czym mowa wyżej, o uprawnieniach płynący z art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a.
Sąd stwierdza dodatkowo, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nie przybiera ani formy decyzji, ani postanowienia. Tym samym odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 113 k.p.a, w związku z art. 126 oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. może budzić uzasadnione wątpliwości. W związku z tym, w sytuacji, gdy z przepisów ustawy nie wynika wprost, że możliwe jest prostowanie oczywistych omyłek pisarskich, które wystąpiły w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (art. 80 § 1 u.p.e.a.), należy przyjąć, że odniesienie się przez organ nadzoru do wyżej wskazanej oczywistej omyłki pisarskiej w uzasadnieniu postanowienia, wydanego w trybie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.) nie stanowi wadliwości proceduralnej, mogącej istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, stwierdza, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło