III SA/Wa 994/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku adw. Z. J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki z tytułu pobranych a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2002 r. postanawia 1. przyznać pełnomocnikowi skarżącej, adw. Z. J. kwotę 439,20,- zł (czterysta trzydzieści dziewięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym kwotę podatku VAT w wysokości 79,20,- zł (siedemdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia groszy); 2. odmówić adw. J. O. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i zwrotu wydatków Sąd, postanowieniem z 18 maja 2009 r. w sprawie III SO/Wa 3/09 (następnie sygnatura III SA/Wa 994/10) przyznał A. G. – dalej jako skarżący - prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Okręgowa Rada Adwokacka w W., pismem z 24 czerwca 2010 r., przekazanym do wiadomości Sądu, poinformowała, że do udzielenia pomocy prawnej skarżącej został wyznaczony adw. P. K.. P. K., pismem z 2 listopada 2010 r. poinformował o zaprzestaniu wykonywania zawodu i wyraził zgodę na "przyznanie na rzecz wyznaczonego w jego miejsce nowego pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Okręgowa Rada Adwokacka (ORA), pismem z 17 listopada 2010 r., wyznaczyła adw. J. O. na pełnomocnika z urzędu, a następnie – decyzją z 8 listopada 2010 r. – adw. Z. J.. Na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r adw. J. O. oświadczył, ze strona nie opłaciła kosztów pomocy prawnej i wniósł o przyznanie kosztów związanych ze stawiennictwem. Pani adw. Z. J. zwróciła się o zasądzenie zwrotu kosztów udzielonej, a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Wnioski zostały zapisane w protokole rozprawy. Referendarz sądowy, pismem z 6 grudnia 2010 r., zwrócił się do ORA o wskazanie, kto został ustanowiony w sprawie pełnomocnikiem z urzędu: adw. J. O., czy adw. Z. J.. ORA, pismem z 5 stycznia 2011 r. poinformowała, że nastąpiła zmiana pełnomocnika z urzędu dla A. G., a pełnomocnikiem została wyznaczona adw. Z. J. Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – reprezentowania przed Sądem I instancji, wniesienie środków odwoławczych albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy wskazuje, że decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, iż Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Referendarz sądowy wskazuje, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 u.p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 u.p.p.s.a. jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z z dnia 22 grudnia 2004 r. OZ 720/04, niepubl.) W ocenie referendarza sądowego, badanie faktu udzielenia pomocy prawnej, o której mowa w art. 250 u.p.p.s.a i w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych (...) oznacza nie tylko analizowanie rodzaju i stopnia aktywności działania pełnomocnika, ale też związku tej aktywności z przedmiotem zawisłej sprawy. Istotą pomocy prawnej, pomijając zagadnienia związana z opinią o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego) jest rzetelna i umocowana w dorobku prawnym porada prawna, jak i przystający do wskazanych standardów sposób reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem. Zdaniem referendarza sądowego, niedopuszczalne jest, na podstawie art. 250 u.p.p.s.a., przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i zwrot wydatków dla dwóch pełnomocników wyznaczonych przez Okręgowej Rady Adwokackiej w sytuacji, jeśli z postanowienia Sądu wynika, że Sąd przyznał prawo pomocy dla strony tylko w zakresie ustanowienia jednego pełnomocnika. Stąd orzeczenie o zwrocie kosztów dla adw. J. O.. Referendarz sadowy wskazuje posiłkowo, ze z pisma ORA z 15 stycznia 2011 r. wynika, ze nastąpiła zmiana pełnomocnika z urzędu dla strony. Referendarz sądowy zauważa, że za reprezentowanie skarżącego przed Sądem I instancji w innej sprawie, niż ta, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna lub w innej sprawie niż ta w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego pełnomocnik powinien otrzymać kwotę – jeśli nie zajdą przesłanki do jej podwyższenia – 240,- zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm). Jako, że nie można wskazać wartości przedmiotu sprawy, ponieważ skarga dotyczy odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki, a od tej kategorii sprawy pobiera się wpis stały, należało rozstrzygnąć o wynagrodzeniu pełnomocnika w ramach stawki wskazanej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia. Decydując o kwocie wynagrodzenia przyznanej w sentencji dla adw. Z. J. referendarz sądowy miał na uwadze rodzaj i charakter sprawy zawisłej przed sądem, przebieg i przedmiot uprzedzającego ją postępowania administracyjnego, czynności, które pełnomocnik podjął, także te w celu zapoznania się z aktami, w ramach postępowania w sprawie o sygnaturze III SO/Wa, czynności w postępowaniu o przywrócenie terminu oraz oświadczenie o scedowaniu uprawnień złożone przez P. K.. Referendarz sądowy miał też na uwadze osobiste stawiennictwo pełnomocnika (pełnomocników) na rozprawie oraz terminowość podjętych przez niego czynności, w tym - zwłaszcza - złożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia nie wspominając już o czynnym udziale pełnomocnika w rozprawie i treści składanych pism procesowych. O podwyższeniu wynagrodzenia w granicach stawek z rozporządzenia, referendarz sądowy zadecydował mając na względzie wieloetapowy charakter sprawy, prowadzonej pod dwoma sygnaturami, kwestię zagadnień proceduralnych występujących w trakcie postępowania, jak tez wynik sprawy. Stąd, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 8 ust. 1 pkt 1 lit c oraz § 19 ust. 1 pkt 2 przywołanego wyżej rozporządzenia , referendarz sądowy stwierdził, jak w sentencji.