III SAB/Wa 25/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wniosku o zwrócenie się do organu podatkowego o potrącenie zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym postanawia odrzucić skargę W piśmie z dnia 1 czerwca 2006 r. G. N. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] oraz bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej powoływanego jako "Zakład") w przedmiocie wniosku o zwrócenie się do organu podatkowego o potrącenie zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym. W odpowiedzi na skargę Zakład stwierdził, iż w dniu 13 marca 2006 r. wpłynął wniosek G. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności tytułu zaległych składek, w którym Zobowiązana poinformowała o nadpłacie podatku dochodowego w Urzędzie Skarbowym w Z. Organ poinformował, iż w dniu 24 kwietnia 2006 r. pracownik Zakładu przeprowadził rozmowę telefoniczna z pracownikiem [...] Skarbowego w Z. w której ustalono, że kwota ulgi z tytułu wykształcenia pracowników młodocianych nie może podlegać jakimkolwiek zwrotom lub też zajęciom, ponieważ nie jest to nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych a jedynie ulga. Wobec czego organ uznał skargę na bezczynność Zakładu za nieuzasadnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie należało zbadać przede wszystkim zbadać czy skarga G. N. należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 83 § 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej zwanej "u.s.u.s." od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem skarga na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], której przedmiotem była odmowa umorzenia składek z tytułu ubezpieczenia społecznego należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i jest prowadzona pod sygnaturą III SA/Wa 2049/06. Należy natomiast odrębnie zbadać właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do rozpoznania wniesionej tym samym pismem z dnia 1 czerwca 2006 r. skargi G. N. na bezczynność organu w przedmiocie dokonania potrącenia zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym. Zgodnie art. 83 ust 1 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, 2) przebiegu ubezpieczeń, 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Powyższy przepis jedynie przykładowo wymienia katalog spraw, które należą do zakresu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, świadczy o tym sformułowanie "w szczególności". Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że dokonanie potrącenia mieści w zakresie powyższego przepisu. Natomiast zgodnie z art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. W myśl art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że w przedmiocie bezczynności w zakresie wniosku o zwrócenie się do organu podatkowego o potrącenie zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania Cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "k.p.c.", a nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. art. 4778 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. W myśl art. Art. 4778 § 2 k.p.c. do właściwości sądów rejonowych należą sprawy: 1) o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego, 2) o świadczenie rehabilitacyjne, 3) o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej, 4) o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, 6) o świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Sądu należy uznać, że w przedmiocie bezczynności w dokonaniu potrącenia zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym przysługuje odwołanie do właściwego sądu okręgowego, a nie skarga do sądu administracyjnego. Albowiem przytaczany wyżej art. 83 § 4 u.s.u.s., enumeratywnie określa w jakim zakresie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Powyższy przepis jako wyjątek od reguły ustanowionej w art. 83 ust. 2 i 3 w zw. a art. 83 ust. 1 u.s.u.s. nie może być interpretowany rozszerzającego. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z art. 83 u.s.u.s. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie jest właściwy do rozpoznania wniosku G. N. w przedmiocie bezczynności organu w zakresie potrącenia zaległości z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym. W takiej sprawie właściwy jest tryb określony w art. 83 ust. 2 i 3 u.s.u.s. czyli odwołanie do właściwego sądu powszechnego w terminie i według zasad określonych w art. 4778 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 4 p.p.s.a. Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa wyżej, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka negatywna z art. 58 § 4 p.p.s.a. wyłączająca zastosowanie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., czyli uznanie się za niewłaściwym przez sąd powszechny w przedmiocie bezczynność organu w dokonaniu potrącenia zaległości G. N. z tytułu składek z nadpłatą w podatku dochodowym. W związku z tym Sąd, mając powyższe na uwadze, uznał, że wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalne. Zasadne było zatem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. wydanie orzeczenia zawartego w sentencji.