III SAB/Wa 31/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-21
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Anna Zaorska, Piotr Dębkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności podatkowych i zwolnienie z podatku od nieruchomości, pomimo wielokrotnych uchyleń decyzji i długotrwałego charakteru sprawy?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ po otrzymaniu wyroku uchylającego poprzednią decyzję, organ przez niemal dwa miesiące nie podjął żadnych czynności procesowych, a wezwania do innych organów wystosował po ponad trzech miesiącach. Opieszałość organu była niezrozumiała, zwłaszcza że poprzedni wyrok powtarzał zastrzeżenia z wcześniejszego orzeczenia. Sąd uznał, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę okres zagrożenia epidemiologicznego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności podatkowych i zwolnienie z podatku od nieruchomości w 2005 r. Sprawa wielokrotnie wracała na etapie postępowania administracyjnego, czego skutkiem było uchylanie decyzji organów przez SKO i WSA. Po ostatnim wyroku WSA z 18 sierpnia 2020 r. uchylającym decyzję Prezydenta, organ przez długi czas zwlekał z podjęciem dalszych czynności. Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, która została uwzględniona przez WSA.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. Zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz G. Z. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska, sędzia WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie wniosku o umorzenie należności podatkowych oraz zwolnienie z podatku 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz G. Z. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wniosek G.Z. (Skarżący, Strona) oraz A.Z. wpłynął do Prezydenta Miasta Z. (Prezydent) 9 maja 2005 r. Podatnicy wnioskowali o umorzenie podatku od nieruchomości za 2004 r. i pierwszej raty za 2005 r. oraz zwolnienie z podatku od nieruchomości za pozostałe okresy 2005 r. W dniu 9 maja 2005 r. Prezydent przystąpił do rozpatrzenia wniosku, w tym zbierania w sprawie materiału dowodowego. Skarżący zawnioskował o wydłużenie terminu na złożenie dowodów w sprawie. Postanowieniem z [...] czerwca 2005 r. Prezydent poinformował Skarżącego, że nie jest możliwe załatwienie sprawy w ustawowym terminie i wydłużył termin na jej załatwienie do 11 lipca 2005 r.
W dniu 11 lipca 2005 r. Prezydent wydał decyzję, w której odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2004 i I ratę za 2005 r. i odmówił zwolnienia z II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO). SKO, decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] lipca 2005 r. Od przedmiotowej decyzji SKO Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2507/06 tut. Sąd uchylił decyzję SKO z dnia [...] maja 2006 r. SKO decyzją z dnia [...] maja 2008 r. uchyliło decyzję Prezydenta z [...] lipca 2005 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Prezydent, wykonując zalecenia zawarte w decyzji SKO, przystąpił w dniu 23 czerwca 2008 r. do ponownego rozpoznania sprawy, w tym zebrania materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczył 30 lipca 2008 r. jako termin załatwienia sprawy. Skarżący wystąpił do Prezydenta o przedłużenie terminu na złożenie w sprawie dowodów, na co Prezydent wyraził zgodę zawiadamiając Skarżącego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. o nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym na dzień 13 sierpnia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezydent odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za rok 2004, I ratę za 2005 r. oraz zwolnienia z II, III i IV raty podatku za 2005 r. W dniu 20 sierpnia 2008 r. Skarżący wniósł odwołanie do SKO od przedmiotowej decyzji. Odwołanie zawierało braki formalne, które Skarżący uzupełnił pismem z 28 sierpnia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. SKO uchyliło w całości decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazało Prezydentowi sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja SKO wpłynęła do Prezydenta [...] grudnia 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezydent poinformował Skarżącego, że sprawa zostanie rozstrzygnięta do 4 lutego 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Prezydent poinformował Skarżącego, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do 4 marca 2010 r., następnie postanowieniem z [...] marca 2010 r. poinformował Skarżącego, że rozpatrzenie spawy nastąpi do 4 kwietnia 2010 r., kolejne przedłużenie terminu na załatwienie sprawy nastąpiło postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., którym termin na załatwienie sprawy przedłużono do 4 maja 2010 r.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prezydent postanowił umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości dotyczące II, III i IV raty za 2005 r. oraz odmówić umorzenia zaległości podatku od nieruchomości za 2004 r. oraz I raty za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do SKO.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. SKO uchyliło w całości decyzję z [...] kwietnia 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi.
Wezwaniem z dnia 14 marca 2017 r., przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent wezwał Skarżącego do przedłożenia dowodów w sprawie, a postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 1 maja 2017 r., następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydłużył termin na rozpatrzenie sprawy do dnia 1 czerwca 2017 r.
W dniu 16 maja 2017 r. Prezydent wydał decyzję, którą odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za 2004 r. i I raty za 2005 r. oraz umorzył postępowanie dotyczące zwolnienia z podatku od nieruchomości za II, III i IV ratę za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji odwołanie do SKO wniósł Skarżący.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] maja 2017 r. Decyzję SKO Skarżący zaskarżył do tut. Sądu. Sąd wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19 uchylił decyzję SKO w oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z [...] maja 2017 r.
Pismem z dnia 15 marca 2021 r. Prezydent zwrócił się do Skarżącego z pytaniem, czy Skarżący nadal podtrzymuje swój wniosek z dnia 27 kwietnia 2005 r. oraz wezwał go uzupełnienia dokumentów o dochodach i kosztach oraz o aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, a także do sprecyzowania kwot podatku od nieruchomości o umorzenie jakich Skarżący się ubiega. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Prezydent wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 19 kwietnia 2021 r. W dniu 1 kwietnia 2021 r. Skarżący uzupełnił braki formalne do wniosku z dnia 27 kwietnia 2005 r.
Prezydent, gromadząc materiał dowodowy niezbędny do przygotowania decyzji podatkowej, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroków WSA Sygn. akt III SA/Wa 2507/06 i WSA Sygn. akt III SA/Wa 2245/19, dnia 18 sierpnia 2020 r. skierował pisma do właściwych organów i wydziałów Urzędu Miasta Z. z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów Skarżącego. W dniu 19 kwietnia 2021 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, który przypadał na dzień 19 maja 2021 r. z uwagi na oczekiwanie na dokumenty stanowiące materiał dowodowy.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. Prezydent ponownie wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku o doprecyzowanie informacji o dochodach i kosztach przedłożonych w dniu 1 kwietnia 2021 r. za miesiąc marzec 2021 r., uzupełnienie dokumentów o informacje o dochodach i kosztach uzyskanych za grudzień 2020 r. z działalności gospodarczej oraz innych dokumentów oceniających sytuację finansową Skarżącego tj. umów lub wpływów z najmu lokalu. Prezydent wezwał Skarżącego, również o przedłożenie dokumentów potwierdzających kierowanie bezpodstawnych wniosków przez Straż Miejską do kolegium ds. wykroczeń, dokumentów potwierdzających utratę wpływów z czynszów od zwiększonej powierzchni budynku i utratę wsparcia finansowego poprzez podmioty zainteresowane wynajmem, dokumentów potwierdzających wydatki na remont elewacji budynku i remont parkingu oraz dokumentów potwierdzający ważny interes podatnika. W dniu 18 maja 2021 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy w dniu 19 czerwca 2021 r. z uwagi na oczekiwanie na dokumenty stanowiące materiał dowodowy. Następnie Prezydent dwoma postanowieniami, pierwszym z dnia [...] czerwca 2021 r., drugim z dnia [...] lipca 2021 r. zawiadomił Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy, pierwsze przedłużenie ustalono na dzień [...] lipca 2021 r. z uwagi na termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, drugie zaś na dzień [...] sierpnia 2021 r. ze względu na skomplikowany charakter sprawy.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. Prezydent wydał decyzję, którą odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za 2004 r. i I raty za 2005 r. oraz umorzył postępowanie dotyczące zwolnienia z podatku od nieruchomości za II. III i IV ratę za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Odwołanie zostało przekazane do SKO w dniu 21 września 2021 r.
Skargą z dnia 21 sierpnia 2021 r., Skarżący wniósł do tut. Sądu o:
1) rozpatrzenie i uwzględnienie wniosku o umorzenie podatków od nieruchomości za rok 2004 i I ratę 2005 i zwolnienie z podatków za II. III, IV ratę 2005 roku, oddalonego decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2005 ;
2) stwierdzenie, że organ przewlekle prowadził sprawę;
3) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania rażąco narusza prawo;
4) zasądzenie na rzecz Skarżącego stosownej sumy pieniężnej określonej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa.), wedle rozwagi sądu, z uwzględnieniem długotrwałości postępowania, stopnia zawinienia organu oraz uciążliwości dla strony skarżącej.
Skarżący zarzucił Organowi art. 138 § 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm, dalej: Op). Art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: Kpa), poprzez przekroczenie terminów zakończenia sprawy., tj. zarzucił przewlekłość postepowania.
W odpowiedzi na skargę, Prezydent wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Niniejsza skarga jest drugą skargą na przewlekłość wniesioną w postępowaniu przez G.Z. Pierwsza skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta, została wniesiona przez Skarżącego w dniu 5 stycznia 2021 r. i przekazana do WSA wraz z odpowiedzią na skargę i aktami postępowania w dniu 8 marca 2021 r. Opisane postepowanie sądowoadministracyjne zakończyło się wyrokiem z dnia 15 września 2021 r., III SAB/Wa 7/21, stwierdzającym przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należało zbadać, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b Ppsa, skargę na przewlekłość można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jednocześnie w myśl art. 141 § 1 pkt 1 Op na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.
W niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane, Skarżący pismem z 23 sierpnia 2021 r. wniósł ponaglenie do SKO za pośrednictwem Prezydenta na niezałatwienie we właściwym terminie przedmiotowego postępowania (w którym wskazał, że ponagla "(...)Prezydenta Miasta Z. do niezwłocznego załatwienia sprawy umorzenia należności podatkowych za rok 2004 i pierwszą ratę 2005 r. oraz zwolnienia z podatku od nieruchomości za pozostałą część 2005 roku (...)"). Strona nie musiała nawet oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ. O dopuszczalności skargi w świetle art. 53 § 2b Ppsa przesądza samo wniesienie ponaglenia.
Rozpoznając skargę należy wskazać, iż w myśl art. 149 § 1 i § 1a Ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a Ppsa).
W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 Ppsa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; z 4 września 2015 r., II OZ 753/15).
Odnoszące się do zarzutu przewlekłości postępowania wyjaśnić należy, że Ppsa nie określa, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowanie". Wobec braku legalnej definicji tego pojęcia jego wykładnia dokonywana jest w orzecznictwie sądowym oraz literaturze prawniczej. Przyjmuje się więc, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania organu administracji publicznej w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwią sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 125 Op, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (wyrok NSA z 12 sierpnia 2013 r., II OSK 549/13). Ponadto dokonując oceny, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, należy mieć na uwadze orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydawane na podstawie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W jednym z nich Trybunał uznał, że "ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego" (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99, "Samorząd Terytorialny" z 2008 r., nr 11).
W konsekwencji, postępowanie w przedmiocie umorzenia należności podatkowych prowadzone nawet przez długi okres w sytuacji, gdy nie można zarzucić organowi prowadzącemu to postępowanie pozorności podejmowanych czynności ani opieszałości, nie można uznać za przewlekłe.
Podkreślenia wymaga, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej charakteru. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 stycznia 2013 r., 28940/08, Lex nr 1252838).
Poglądy wyrażone w powyższych orzeczeniach oraz stanowiska doktryny sąd orzekający w sprawie podziela w całości.
W niniejszej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny wynikający z akt sprawy.
Zgodnie z art. 139 § 1 Op, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 140 § 1 tej ustawy, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie organ zobowiązany jest respektować zasady ogólne rządzące postępowaniem podatkowym, określone w treści art. 120-129 Op, w tym w szczególności zasady praworządności (art. 120), zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa; zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1), zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; zasady prawdy obiektywnej (art. 122), stanowiącej, że organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; zasady skuteczności i współmierności (art. 125 § 1), zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Należy w tym miejscu zauważyć, że wniesione przez Skarżącego ponaglenie było drugim z kolei bowiem pierwsze z nich zostało złożone do SKO za pośrednictwem Prezydenta 5 stycznia 2021 r. W następstwie tego ponaglenia Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, która została częściowo uwzględniona wyrokiem z 15 września 2021 r., III SAB/Wa 7/21. W wyroku tym tut. Sąd orzekł, że Prezydent dopuścił się przewlekłego postępowania, stwierdził, że przewlekłe postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zobowiązał Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Prezydent załatwił sprawę wcześniej, bowiem 3 sierpnia 2021 r. wydał decyzję w przedmiocie wniosku Strony o umorzenie należności podatkowych oraz zwolnienie z podatku.
Sąd stwierdza zatem, że kwestia przewlekłości postępowania prowadzonego w związku z wnioskiem Strony z 27 kwietnia 2005 r. została rozstrzygnięta w odniesieniu do przedziału czasowego do 8 lutego 2021 r. W tym bowiem dniu do organu wpłynęła poprzednia skarga, którą tut. Sąd w wyroku III SAB/Wa 7/21 uznał za skargę na przewlekłość. Sąd w niniejszej sprawie mógł zatem wypowiedzieć się co do dalszego przebiegu postępowania, czyli począwszy od 8 lutego 2021 r. do dnia wydania decyzji przez Prezydenta, czyli do 3 sierpnia 2021 r.
Otóż z akt sprawy wynika, że do ponownego rozpatrzenia wniosku Prezydent mógł przystąpić od 19 stycznia 2021 r., gdyż w tej dacie otrzymał akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 18 sierpnia 2020 r., III SA/Wa 2245/19, uchylającym poprzednią decyzję Prezydenta w przedmiocie wniosku Strony o umorzenie należności podatkowych oraz zwolnienie z podatku.
Przez pierwszy miesiąc organ nie podjął żadnej czynności procesowej. W dniu [...] lutego 2021 r. wydał postanowienie, w którym poinformował, że nie jest możliwe zakończenie sprawy w miesięcznym terminie powołując się na stopień skomplikowania sprawy oraz stan epidemii. W dniu 15 marca 2021 r. Prezydent wezwał Stronę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, celem oceny sytuacji finansowej Skarżącego. W tym samym dniu Prezydent wydał postanowienie przedłużające termin załatwienia sprawy do 19 kwietnia 2021 r. Odpowiedź na wezwanie wraz z dokumentami wpłynęła do organu 1 kwietnia 2021 r. W dniu 19 kwietnia 2021 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 19 maja 2021 r. z uwagi na oczekiwanie na dokumenty stanowiące materiał dowodowy. W dniu 29 kwietnia 2021 r. Organ wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Straży miejskiej w Z., Rady Miasta Z., Wydziału Planowania Przestrzennego o przedstawienie wyjaśnień dotyczących sytuacji Skarżącego. W tym samym dniu zwrócił się również do Skarżącego oraz jego małżonki o uzupełnienie dokumentacji oraz doprecyzowania wcześniej przekazanych informacji. Postanowieniem z [...] maja 2021 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 19 czerwca 2021 r. z uwagi na oczekiwanie na dokumenty stanowiące materiał dowodowy. Następnie postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 19 lipca 2021 r. z uwagi na wyznaczenie Stronie 7dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 19 sierpnia 2021 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Jak już wspomniano w dniu 3 sierpnia 2021 r. organ wydał decyzję.
Zdaniem Sądu, Prezydent, w ramach powyższych czynności, naruszył zasadę szybkości postępowania. Jeśli bowiem nawet musiał czekać na zwrot akt z sądu po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji to nie sposób nie dostrzec, że wezwanie do Skarżącego wystosował niemal po dwóch miesiącach od otrzymania wyroku, zaś wezwanie do pozostałych organów po ponad trzech miesiącach. Opieszałość organu jest tym bardziej niezrozumiała, że wspomniany wyrok stanowił niemal powtórzenie zastrzeżeń wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., III SA/Wa 2507/06. Organ nie mógł zatem czuć się zaskoczony zakresem czynności, które miał wykonać w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Nie sposób również stwierdzić, że kolejny wyrok wymagał dogłębnej analizy, skoro Sąd powtórzył w zasadzie wytyczne przedstawione organowi w poprzednim orzeczeniu.
Nie można zatem przyjąć, że organ po zapoznaniu się z wyrokiem nie był w stanie niezwłocznie przystąpić do uzupełniania materiału dowodowego. W konsekwencji Prezydent był zmuszony wydawać kolejne postanowienia wyznaczające nowy termin zakończenia postępowania.
Podsumowując powyższe rozważania należy wskazać, że począwszy od 8 lutego 2021 r. (okres wcześniejszy stanowił przedmiot odrębnej skargi) Prezydent działał w sposób opieszały oraz nieefektywny z punktu widzenia realizacji zasady szybkości postępowania. W szczególności na uwagę zwraca fakt, że powziąwszy informację o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego Prezydent, mimo że postępowanie trwało już kilkanaście lat, nie podjął niezwłocznych działań w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Stosowne wezwania były wysyłane dopiero w marcu i pod koniec kwietnia 2021 r. Spowodowało to, że uzupełnienie materiału dowodowego trwało zbyt długo.
Z tych względów Sąd stwierdza, że postępowanie w kontrolowanym okresie postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły czym Prezydent naruszył art. 120 i art. 125 § 1 Op. W konsekwencji Prezydent naruszył także art. 139 § 1 i art. 140 Op, gdyż z powodu własnej opieszałości był zmuszony kilkukrotnie wyznaczać nowy termin zakończenia postępowania kontrolnego.
Sąd nie miał natomiast podstaw by zobowiązać Prezydenta do zakończenia prowadzonego postępowania, gdyż w dniu 3 sierpnia 2021 r. została wydana stosowna decyzja, a zatem rozstrzyganie w tym przedmiocie byłoby bezprzedmiotowe. Sąd uznał również, że przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ w początkowej fazie po otrzymaniu wyroku popadł w prawdzie w zwłokę, jednakże Sąd miał na względzie szczególny okres zagrożenia epidemiologicznego, który mógł wpłynąć na możliwość skoncentrowania działań organu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Uwzględniwszy skargę na przewlekłość Sąd orzekł również o zwrocie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania stosownie do art. 200 i art. 205 §1 Ppsa.
Koszty postępowania stanowił uiszczony wpis w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło