III SAB/Wa 49/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w zakresie postępowania egzekucyjnego postanawia - odrzucić skargę – Pismem z dnia 27 września 2000 r. "E." sp. z o.o. w W. powiadomiona została przez Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. o dokonanej w dniu 25 września 2000 r., na podstawie art. 6 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (j.t. - Dz. U. z 2000 r. Nr 9 poz. 85 – ze zm.) – dalej: u.o.r.p., wypłacie ze środków Funduszu byłym pracownikom Spółki. Jednocześnie Biuro Terenowe Funduszu poinformowało, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 137, poz. 638) pobrano zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 19% przyznanego świadczenia. Wskazało też, że wypłata świadczeń z Funduszu powoduje z mocy prawa przejście na Fundusz roszczenia wobec Spółki o zwrot wypłaconych świadczeń, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia następnego po dokonaniu wypłaty (art. 10 ust. 1 u.o.r.p.). Wyrokiem z dnia [...] listopada 2001 r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Cywilny zasądził od ww. Spółki na rzecz Skarbu Państwa - Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. kwotę roszczenia z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. W dniu [...] października 2003 r. postanowieniem o sygnaturze [...] Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z powyższego wyroku. Pismem z dnia 8 lipca 2005 r. Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w W. zwróciło się do Skarżącego S. K. o wskazanie majątku "E." sp. z o.o. celem prowadzenia egzekucji, informując jednocześnie, że w razie niewskazania majątku spółki, egzekucja zostanie skierowana do majątku osobistego Skarżącego, jako prezesa zarządu Spółki, w trybie art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Skarżący pismem z dnia 14 lipca 2005 r. wyjaśnił, że nigdy nie był wspólnikiem ani członkiem zarządu "E." sp. z o.o., jednocześnie wskazując, iż funkcję tę pełni A.N. . Na pismo Skarżącego Biuro zareagowało pismem z dnia 22 lipca 2005 r., w którym wskazano, że w toku postępowania wyjaśniającego zostało ustalone, iż po odwołaniu A. N. z funkcji prezesa zarządu Spółki w czerwcu 1996 r. w skład zarządu na stanowisko prezesa powołany został Skarżący. W związku z powyższym Fundusz ponowił wezwanie do wskazania majątku Spółki. W dniu 5 sierpnia 2005 r. (data na stemplu kancelaryjnym) S.K. . złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o orzeczenie, że prowadzone wobec niego działania Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych są bezprawne oraz nakazanie Funduszowi wszczęcia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 61 § 1 k.p.a. w sprawie o sygnaturze [...] na żądanie strony, wyrażone w piśmie z dnia 14 lipca 2004 r., zaś w toku tego postępowania o przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego dla W. o sygnaturze [...] oraz włączenie do akt postępowania aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego udziałowców i zarządu "E." sp. z o.o. Ponadto Skarżący wniósł o nakazanie Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, by ten doręczył mu wezwanie zawierające nazwiska beneficjentów i wysokość wypłaconych w zastępstwie przez Fundusz kwot. W uzasadnieniu skargi S. K. podniósł, że w jego sprawie doszło do naruszenia art. 7 ust. 4 niesprecyzowanej bliżej "Ustawy o Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych" w związku z art. 61 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowy zakres działania sądów administracyjnych określa w zamkniętym katalogu przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." Zgodnie z punktem 8 tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej, obejmuje działania tych organów w zakresie wydawania decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu gramatyczna wykładnia przytoczonego powyżej przepisu nie pozostawia wątpliwości odnośnie charakteru zarzutu bezczynności, dopuszczalnegow postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zawarte w treści punktu 8 art. 3 § 2 p.p.s.a. odesłanie do punktów 1-4 tegoż przepisu nakazuje ich łączną interpretację i prowadzi do wniosku, że kontrola bezczynności organów przez sąd administracyjny, może nastąpić wyłącznie w zakresie, w jakim bezczynność ta dotyczy zaniechania wydania przez organ wskazanych w tych punktach aktów. Za takim wnioskiem przemawia w szczególności zawarte w omawianym przepisie sformułowanie "w przypadkach określonych w pkt 1-4", wskazujące nie tylko na dopuszczalny przedmiot bezczynności, badanej przez sąd administracyjny, ale także na zakres jej sądowej kontroli, zrównując go z zakresem kontroli w postępowaniu ze skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności organów z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie zarówno w piśmiennictwie (por. A. Kabat w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005; J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2004), jak i w orzecznictwie (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt OSK 247/2004, ONSAiWSA 2004/2 poz. 30). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego w sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że zarzucana przez Skarżącego bezczynność Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych polegać miała na zaniechaniu wszczęcia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 61 § 1 k.p.a. oraz dokonania w toku tego postępowania wskazanych przez Skarżącego czynności, a także nie doręczeniu mu wezwania, zawierającego nazwiska beneficjentów i wysokość wypłacanych w zastępstwie przez Fundusz kwot. Jednocześnie Sąd miał na względzie bezsporny fakt, że spór między Skarżącym, a Funduszem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, dotyczy zwrotu świadczenia wypłaconego przez Fundusz na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, a zatem ma charakter stricte cywilnoprawny i dotyczy należności, która nie może być w związku z tym dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej. Wobec powyższego spór ten nie podlega kognicji sądu administracyjnego i pozostaje we właściwości sądów powszechnych. W istocie swej związany jest on bowiem ze sprawą cywilną. Ocenę powyższą zgodnie podzielają orzecznictwo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2002 r. sygn.akt II CKN 895/99 LEX nr 54349; por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 1995 r. Sygn. akt I ACz 100/95, OSA 1995/6 poz. 38 str. 30), jak i literatura (por. M. Gersdorf, Prawo Pracy, Warszawa 1997-2005). Ponadto wyjaśnić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu może służyć jako narzędzie przeciwdziałania bierności podmiotu, będącego organem administracji publicznej, bądź wykonującego powierzone mu zadania w ramach tej administracji, wyłącznie w zakresie, w jakim podmiot ten obowiązany jest, na podstawie właściwych przepisów materialnoprawnych, dokonać czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Oznacza to, że środek taki nie może zostać skutecznie wniesiony w odniesieniu do czynności, wykraczającej poza powyższy zakres przedmiotowy. W szczególności niedopuszczalna i wykraczająca poza zakres kognicji sądu administracyjnego jest skarga na bezczynność, wniesiona w sytuacji, gdy w sprawie w ogóle nie mogło się toczyć postępowanie administracyjne, a zatem nie występował obowiązek wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w której Skarżący przyjął błędne założenie, że do postępowania w przedmiocie zwrotu świadczenia wypłaconego przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w trybie u.o.r.p. zastosowanie mają przepisy k.p.a., w szczególności art. 61 § 1, zgodnie z którym organ wszczyna postępowanie na żądanie strony lub z urzędu. Wobec braku zastosowania powyższej normy w postępowaniu dotyczącym zwrotu świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, mającym – jak stwierdzono – charakter cywilnoprawny, niedopuszczalna była skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. skargę wniesioną w sprawie, nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, Sąd odrzuca postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Mając to na względzie i działając na podstawie przytoczonego wyżej przepisu, Sąd orzekł jak w sentencji.