III SAB/Wa 49/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-06

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący, że jej dochody nie pokrywają bieżących wydatków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący, że jej dochody nie pokrywają bieżących wydatków. Samo wskazanie na istnienie wydatków i zadłużenia nie jest wystarczające, gdy brakuje dowodów potwierdzających aktualność tych zaległości i ich wpływ na sytuację finansową.
Stan faktyczny
Skarżący C.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Skarżący wskazał na niskie dochody z najmu, które nie pokrywają bieżących wydatków, takich jak czynsz, opłaty za media, bilety i rozmowy telefoniczne, a także na wydatki na żywność, leki i środki higieny. Podkreślił, że nie płaci niektórych zobowiązań, co powoduje wzrost zadłużenia. W toku postępowania przedstawił dodatkowe dokumenty, jednak referendarz sądowy uznał, że nie wykazał on w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący C.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu PPF wskazał, że dochód uzyskiwany z najmu nie pokrywa bieżących wydatków. Skarżący jest zobowiązany do opłacenia czynszu w wysokości 252,09 zł. Do tego dochodzą opłaty za gaz, energię elektryczną w wysokości ok. 35 zł, wydatki na zakup biletów i rozmowy telefoniczne w wysokości ok. 70 zł. Skarżący zaznaczył że główną pozycję w budżecie stanowią wydatki na żywność, leki i środki higieny, co powoduje, iż nie płaci on zobowiązań. W efekcie rośnie jego zadłużenie. Do majątku Skarżący zaliczył mieszkanie w W. i S. . Podkreślił, że od dłuższego czasu pozostaje bezrobotny bez prawa do zasiłku. Dodał, że pogorszył się jego stan zdrowia – obecnie czeka na leczenie sanatoryjne. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Przedłożył zaświadczenie o terminie wizyty, wyciągi bankowe, tytuły wykonawcze, faktury za energię elektryczną i gaz, zawiadomienie o wielkości zaliczki miesięcznej, zeznanie podatkowe. Wezwanie z 9 stycznia 2015 r. Skarżący nazwał natomiast kolejną próbą wyłudzenia informacji. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., I FZ 488/14). Z tego też względu osoby znajdujące się w takiej sytuacji mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu poprzez "wykazanie" należy rozumieć swoiste przekonanie Sądu co do zasadności przyznania prawa pomocy, objawiające się w szczególności przedstawieniem np. dokumentów, oświadczeń pozwalających Sądowi na pełny wgląd w sytuację majątkową osoby wnioskującej, która następnie poddana zostaje weryfikacji, celem zbadania, czy występują przesłanki konieczne do przyznania tego prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie wyjaśnił istotnej – z punktu widzenia dokonania rzetelnej oceny wystąpienia powyższej przesłanki – kwestii finansowania bieżących wydatków. Do wydatków tych zaliczył m.in. czynsz w wysokości 252,09 zł, opłaty za gaz i energię elektryczną w wysokości ok. 35 zł, wydatki na zakup biletów i rozmowy telefoniczne w wysokości 70 zł. Łącznie wydatki te wynoszą ok. 357 zł. Do tego dochodzą jeszcze wydatki na żywność, leki i środki higieny, które - jak zaznaczył Skarżący - stanowią główną pozycję w budżecie. Zadeklarowany i udokumentowany przez niego dochód wynosi natomiast 550 zł i składa się na niego opłata czynszowa za najem lokalu S. . Skarżący podkreślił przy tym, iż taki stan rzeczy powoduje, że nie płaci on niektórych zobowiązań. W efekcie rośnie jego zadłużenie. Okoliczności tej jednak w żaden sposób nie wykazał, zaś znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotyczące zaległości m. in. z tytułu opłat za gaz, czynsz pochodzą z 2012 r. Dane takie niewątpliwie mogłyby uprawdopodobnić akcentowaną przez Skarżącego okoliczność, iż dochody uzyskiwane z najmu mieszkania nie są w stanie pokryć bieżących wydatków. Z tych względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło